อสุกวิหาเร กิร พหุํ จีวรํ อุปฺปนฺนนฺติ สุตฺวา โยชนนฺตริกวิหารโตปิ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ สมฺปตฺตสมฺปตฺตานํ ฐิตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย ทาตพฺพํ ฯ อสมฺปตฺตานํปิ อุปจารสีมํ ปวิฏฺฐานํ อนฺเตวาสิกาทีสุ คณฺหนฺเตสุ ทาตพฺพเมว ฯ พหิอุปจารสีมาย ฐิตานํ เทถาติ วทนฺติ น ทาตพฺพํ ฯ สเจ ปน อุปจารสีมํ โอกฺกมนฺเตหิ เอกาพทฺธา หุตฺวา อตฺตโน วิหารทฺวาเร วา อนฺโตวิหาเรเยว วา โหนฺติ ปริสวเสน วฑฺฒิตา นาม โหติ สีมา ตสฺมา ทาตพฺพํ ฯ สงฺฆนวกสฺส ทินฺเนปิ ปจฺฉา อาคตานํ เถรานํ ทาตพฺพเมว ฯ ทุติยภาเค ปน เถราสนํ อารูฬฺเห อาคตานํ ปฐมภาโค น ปาปุณาติ ทุติยภาคโต วสฺสคฺเคน ทาตพฺพํ ฯ

สเจ เอกสฺมึ วิหาเร ทส ภิกฺขู โหนฺติ ทส วตฺถานิ สงฺฆสฺส เทมาติ เทนฺติ ปาเฏกฺกํ ภาเชตพฺพานิ ฯ สเจ สพฺพาเนว อมฺหากํ ปาปุณนฺตีติ คเหตฺวา คจฺฉนฺติ ทุปฺปาปิตานิ เจว ทุคฺคหิตานิ จ คตคตฏฺฐาเน สงฺฆิกาเนว โหนฺติ ฯ เอกํ ปน อุทฺธริตฺวา อิทํ ตุมฺหากํ ปาปุณาตีติ สงฺฆตฺเถรสฺส ทตฺวา เสสานิ อิมานิ อมฺหากํ ปาปุณนฺตีติ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ เอกเมว วตฺถํ สงฺฆสฺส เทมาติ อาหรนฺติ อภาเชตฺวาว อมฺหากํ ปาปุณาตีติ คณฺหนฺติ ทุปฺปาปิตญฺเจว ทุคฺคหิตญฺจ ฯ สตฺถเกน วา หลิทฺทิ- อาทินา วา เลขํ กตฺวา เอกํ โกฏฺฐาสํ อิทํ ฐานํ ตุมฺหากํ ปาปุณาตีติ สงฺฆตฺเถรสฺส ปาเปตฺวา เสสํ อมฺหากํ ปาปุณาตีติ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ ยํ ปน วตฺถสฺเสว ปุปฺผํ วา ผลํ วา วลฺลึ วา เตน ปริจฺเฉทํ กาตุํ น วฏฺฏติ ฯ สเจ เอกํ ตนฺตํ อุทฺธริตฺวา อิทํ ฐานํ ตุมฺหากํ ปาปุณาตีติ เถรสฺส ทตฺวา เสสํ อมฺหากํ ปาปุณาตีติ คณฺหนฺติ วฏฺฏติ ฯ ขณฺฑาขณฺฑํ ฉินฺทิตฺวา ภาชิยมานํ วฏฺฏติเยว ฯ เอกภิกฺขุเก วิหาเร สงฺฆสฺส จีวเรสุ อุปฺปนฺเนสุ สเจ ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว โส ภิกฺขุ สพฺพานิ มยฺหํ ปาปุณนฺตีติ คณฺหาติ สุคฺคหิตานิ ฐิติกา ปน น ติฏฺฐติ ฯ สเจ เอเกกํ อุทฺธริตฺวา อิทํ มยฺหํ ปาปุณาตีติ คณฺหาติ ฐิติกา ติฏฺฐติ ฯ ตตฺถ อฏฺฐิตาย ฐิติกาย ปุน อญฺญสฺมึ จีวเร อุปฺปนฺเน สเจ เอโก ภิกฺขุ อาคจฺฉติ มชฺเฌ ฉินฺทิตฺวา ทฺวีหิปิ คเหตพฺพํ ฯ ฐิตาย ฐิติกาย ปุน อญฺญสฺมึ จีวเร อุปฺปนฺเน สเจ นวกตโร อาคจฺฉติ ฐิติกา เหฏฺฐา คจฺฉติ สเจ วุฑฺฒตโร อาคจฺฉติ ฐิติกา อุทฺธํ อาโรหติ ฯ อถญฺโญ นตฺถิ ปุน อตฺตโน ปาเปตฺวา คเหตพฺพํ ฯ สงฺฆสฺส เทมาติ วา ภิกฺขุสงฺฆสฺส เทมาติ วา เยน เกนจิ อากาเรน สงฺฆํ อามสิตฺวา ทินฺนํ ปน ปํสุกูลิกานํ น วฏฺฏติ คหปติจีวรํ ปฏิกฺขิปามิ ปํสุกูลิกงฺคํ สมาทิยามีติ วุตฺตตฺตา น ปน อกปฺปิยตฺตา ภิกฺขุสงฺเฆน อปโลเกตฺวา ทินฺนํปิ น คเหตพฺพํ ฯ ยํ ปน ภิกฺขุ อตฺตโน สนฺตกํ เทติ ตํ ภิกฺขุทตฺติยํ นาม วฏฺฏติ ปํสุกูลํ ปน น โหติ ฯ เอวํ สนฺเตปิ ธุตงฺคํ น ภิชฺชติ ฯ ภิกฺขูนํ เทม เถรานํ เทมาติ วุตฺเต ปน ปํสุกูลิกานํปิ วฏฺฏติ ฯ อิทํ วตฺถํ สงฺฆสฺส เทม อิมินา อุปาหนตฺถวิกปตฺตตฺถวิกอาโยคอํสวทฺธกาทีนิ กโรนฺตูติ ทินฺนํปิ วฏฺฏติ ฯ ปตฺตตฺถวิกาทีนํ อตฺถาย ทินฺนานิ พหูนิ โหนฺติ จีวรตฺถายปิ ปโหนฺติ ตโต จีวรํ กตฺวา ปารุปิตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ ปน สงฺโฆ ภาชิตาติริตฺตานิ วตฺถานิ ฉินฺทิตฺวา อุปาหนตฺถวิกาทีนํ อตฺถาย ภาเชติ ตโต คเหตุํ น วฏฺฏติ ฯ สามิเกหิ วิจาริตเมว หิ วฏฺฏติ น อิตรํ ฯ ปํสุกูลิกสงฺฆสฺส ธมกรกปฏาทีนํ อตฺถาย เทมาติ วุตฺเตปิ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ ปริกฺขาโร นาม ปํสุกูลิกานํปิ อิจฺฉิตพฺโพ ยํ ตตฺถ อติเรกํ โหติ ตํ จีวเรปิ อุปเนตุํ วฏฺฏติ ฯ สุตฺตํ สงฺฆสฺส เทนฺติ ปํสุกูลิเกหิปิ คเหตพฺพํ ฯ อยํ ตาว วิหารํ ปวิสิตฺวา อิมานิ จีวรานิ สงฺฆสฺส ทมฺมีติ ทินฺเนสุ วินิจฺฉโย สเจ ปน พหิอุปจารสีมาย อทฺธานปฏิปนฺเน ภิกฺขู ทิสฺวา สงฺฆสฺส ทมฺมีติ สงฺฆตฺเถรสฺส วา สงฺฆนวกสฺส วา อาโรเจติ สเจปิ โยชนํ ผริตฺวา ปริสา ฐิตา โหนฺติ เอกพทฺธา สพฺเพสํ ปาปุณาติ เย ปน ทฺวาทสหิ หตฺเถหิ ปริสํ อสมฺปตฺตา เตสํ น ปาปุณาติ ฯ อุภโตสงฺฆสฺส เทตีติ เอตฺถ อุภโตสงฺฆสฺส ทมฺมีติ วุตฺเตปิ เทฺวธาสงฺฆสฺส ทมฺมิ ทฺวินฺนํ สงฺฆานํ ทมฺมิ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ภิกฺขุนีสงฺฆสฺส จ ทมฺมีติ วุตฺเตปิ อุภโตสงฺฆสฺส ทินฺนเมว โหติ ฯ อุปฑฺฒํ ทาตพฺพนฺติ เทฺว ภาเค สเม กตฺวา เอโก ทาตพฺโพ ฯ อุภโตสงฺฆสฺส จ ตุยฺหญฺจ ทมฺมีติ วุตฺเต สเจ ทส ภิกฺขู จ ทส ภิกฺขุนิโย จ โหนฺติ เอกวีสติปฏิวึเส กตฺวา เอโก ปุคฺคลสฺส ทาตพฺโพ ทส ภิกฺขุสงฺฆสฺส ทส ภิกฺขุนีสงฺฆสฺส เยน ปุคฺคลิโก ลทฺโธ โส สงฺฆโตปิ อตฺตโน วสฺสคฺเคน คเหตุํ ลภติ ฯ กสฺมา ฯ อุภโตสงฺฆคหเณน คหิตตฺตา ฯ อุภโตสงฺฆสฺส จ เจติยสฺส จ ทมฺมีติ วุตฺเตปิ เอเสว นโย ฯ อิธ ปน เจติยสฺส สงฺฆโต ปาปุณนกโกฏฺฐาโส นาม นตฺถิ เอกปุคฺคลสฺส ปตฺตโกฏฺฐาสสโมว โกฏฺฐาโส โหติ ฯ อุภโตสงฺฆสฺส จ ตุยฺหญฺจ เจติยสฺส จาติ วุตฺเต ปน ทฺวาวีสติโกฏฺฐาเส กตฺวา ทส ภิกฺขูนํ ทส ภิกฺขุนีนํ เอโก ปุคฺคลสฺส เอโก เจติยสฺส ทาตพฺโพ ตตฺถ ปุคฺคโล สงฺฆโตปิ อตฺตโน วสฺสคฺเคน ปุน คเหตุํ ลภติ เจติยสฺส เอโกเยว ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ภิกฺขุนีนญฺจ ทมฺมีติ วุตฺเต ปน น มชฺเฌ ภินฺทิตฺวา ทาตพฺพํ ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ คเณตฺวา ทาตพฺพํ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ภิกฺขุนีนญฺจ ตุยฺหญฺจาติ วุตฺเต ปน ปุคฺคโล วิสุํ น ลภติ ปาปุณนฏฺฐานโต เอกเมว ลภติ ฯ กสฺมา ฯ ภิกฺขุสงฺฆคหเณน คหิตตฺตา ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ภิกฺขุนีนญฺจ ตุยฺหญฺจ เจติยสฺส จาติ วุตฺเตปิ เจติยสฺส เอกปุคฺคลปฏิวึโส ลพฺภติ ปุคฺคลสฺส วิสุํ น ลพฺภติ ตสฺมา เอกํ เจติยสฺส ทตฺวา อวเสสํ ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ คเณตฺวา ภาเชตพฺพํ ฯ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ ทมฺมีติ วุตฺเตปิ มชฺเฌ ภินฺทิตฺวา น ทาตพฺพํ ปุคฺคลคณนาย เอว วิภชิตพฺพํ ฯ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ ตุยฺหญฺจ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ เจติยสฺส จ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ ตุยฺหญฺจ เจติยสฺส จาติ เอวํ วุตฺเตปิ เจติยสฺส เอกปฏิวึโส ลพฺภติ ปุคฺคลสฺส วิสุํ นตฺถิ ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ คเณตฺวา เอว ภาเชตพฺพํ ฯ ยถา จ ภิกฺขุสงฺฆํ อาทึ กตฺวา นโย นีโต เอวํ ภิกฺขุนีสงฺฆํ อาทึ กตฺวาปิ เนตพฺโพ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ตุยฺหญฺจาติ วุตฺเต ปุคฺคลสฺส วิสุํ น ลพฺภติ วสฺสคฺเคเนว คเหตพฺพํ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ เจติยสฺส จาติ วุตฺเต ปน เจติยสฺส วิสุํ ปฏิวึโส ลพฺภติ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ ตุยฺหญฺจ เจติยสฺส จาติ วุตฺเตปิ เจติยสฺเสว ลพฺภติ น ปุคฺคลสฺส ฯ ภิกฺขูนญฺจ ตุยฺหญฺจาปิ วุตฺเตปิ วิสุํ น ลพฺภติ ฯ ภิกฺขูนญฺจ เจติยสฺส จาติ วุตฺเต ปน เจติยสฺส ลพฺภติ ฯ ภิกฺขูนญฺจ ตุยฺหญฺจ เจติยสฺส จาติ วุตฺเตปิ เจติยสฺเสว วิสุํ ลพฺภติ น ปุคฺคลสฺส ฯ ภิกฺขุนีสงฺฆํ อาทึ กตฺวาปิ เอวเมว โยเชตพฺพํ ฯ ปุพฺเพปิ พุทฺธปฺปมุขสฺส อุภโตสงฺฆสฺส ทานํ เทนฺติ ภควา มชฺเฌ นิสีทติ ทกฺขิณโต ภิกฺขู วามโต ภิกฺขุนิโย นิสีทนฺติ ภควา อุภินฺนํ สงฺฆตฺเถโร ตทา ภควา อตฺตนา ลทฺธปจฺจเย อตฺตนาปิ ปริภุญฺชติ ภิกฺขูนํปิ ทาเปติ ฯ เอตรหิ ปน ปณฺฑิตมนุสฺสา สธาตุกํ ปฏิมํ วา เจติยํ วา ฐเปตฺวา พุทฺธปฺปมุขสฺส อุภโตสงฺฆสฺส ทานํ เทนฺติ ฯ ปฏิมาย วา เจติยสฺส วา ปุรโต อาธารเก ปตฺตํ ฐเปตฺวา ทกฺขิโณทกํ ทตฺวา พุทฺธานํ เทมาติ ตตฺถ ยํ ปฐมํ ขาทนียํ โภชนียํ เทนฺติ วิหารํ วา อาหริตฺวา อิทํ เจติยสฺส เทมาติ ปิณฺฑปาตญฺจ มาลาคนฺธาทีนิ จ เทนฺติ ตตฺถ กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ มาลาคนฺธาทีนิ ตาว เจติเย อาโรเปตพฺพานิ วตฺเถหิ ปฏากา เตเลน ปทีปา กาตพฺพา ปิณฺฑปาตมธุผาณิตาทีนิ ปน โย นิพทฺธํ เจติยปฏิชคฺคิโก โหติ ปพฺพชิโต วา คหฏฺโฐ วา ตสฺส ทาตพฺพานิ นิพทฺธชคฺคิเก อสติ อาหฏภตฺตํ ฐเปตฺวา วตฺตํ กตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ อุปกฏฺเฐ กาเล ภุญฺชิตฺวา ปจฺฉาปิ วตฺตํ กาตุํ วฏฺฏติเยว ฯ มาลาคนฺธาทีสุ จ ยงฺกิญฺจิ อิทํ หริตฺวา เจติยปูชํ กโรถาติ วุตฺเต ทูเรปิ หริตฺวา ปูเชตพฺพํ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส หราติ วุตฺเตปิ หริตพฺพํ ฯ สเจ ปน อหํ ปิณฺฑาย จรามิ อาสนสาลาย ภิกฺขู อตฺถิ เต หริสฺสนฺตีติ วุตฺเต ภนฺเต ตุยฺหํเยว ทมฺมีติ วทติ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ อถ ปน ภิกฺขุสงฺฆสฺส ทสฺสามีติ หรนฺตสฺส คจฺฉโต อนฺตราว กาโล อุปกฏฺโฐ โหติ อตฺตโน ปาเปตฺวา ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ วสฺสํ วุตฺถสงฺฆสฺส เทตีติ วิหารํ ปวิสิตฺวา อิมานิ จีวรานิ วสฺสํ วุตฺถสงฺฆสฺส ทมฺมีติ เทติ ฯ ยาวติกา ภิกฺขู ตสฺมึ อาวาเส วสฺสํ วุตฺถาติ ยตฺตกา วสฺสจฺเฉทํ อกตฺวา ปุริมวสฺสํ วุตฺถา เตหิ ภาเชตพฺพํ อญฺเญสํ น ปาปุณาติ ฯ ทิสา ปกฺกนฺตสฺสาปิ สติ คาหเก ยาว กฐินสฺส อุพฺภารา ทาตพฺพํ ฯ อนตฺถเต ปน กฐิเน อนฺโตเหมนฺเต เอวญฺจ วตฺวา ทินฺนํ ปจฺฉิมวสฺสํ วุตฺถานํปิ ปาปุณาตีติ ลกฺขณญฺญู วทนฺติ ฯ อฏฺฐกถาสุ ปเนตํ น วิจาริตํ ฯ