จมฺเปยฺยกฺขนฺธกวณฺณนา

{๓๘๐} จมฺเปยฺยกฺขนฺธเก ฯ คคฺคราย โปกฺขรณิยา ตีเรติ คคฺครนามิกาย อิตฺถิยา การิตาย โปกฺขรณิยา ตีเร ฯ ตนฺติพทฺโธติ ตสฺมึ อาวาเส กตฺตพฺพตฺตา ตนฺติปฏิพทฺโธ ฯ อุสฺสุกฺกมฺปิ อกาสิ ยาคุยาติอาทีสุ มนุสฺเสหิ อาคนฺตุเกสุ อาคเตสุ อาจิกฺเขยฺยาถาติ วุตฺตฏฺฐาเนเยว อุสฺสุกฺกํ กาตุํ วฏฺฏติ น อวุตฺตฏฺฐาเน ฯ คจฺฉ ตฺวํ ภิกฺขูติ สตฺถา ตสฺส ภิกฺขุโน ตตฺเถว เสนาสนํ สปฺปายนฺติ อทฺทส เตเนวาห ตตฺเถว วาสภคาเม นิวาสํ กปฺเปหีติ ฯ {๓๘๒} อธมฺเมน วคฺคกมฺมํ กโรนฺตีติอาทีนํ ปรโต ปาลิยํเยว นานากรณํ อาคมิสฺสติ ฯ

{๓๘๕} อญฺญตฺราปิ ธมฺมา กมฺมํ กโรนฺตีติ อญฺญตฺราปิ ธมฺมา กมฺมํ กโรนฺติ อยเมว วา ปาโฐ ภูเตน วตฺถุนา กตํ ธมฺเมน กตํ นาม โหติ ตถา น กโรนฺตีติ อตฺโถ ฯ อญฺญตฺราปิ วินยา กมฺมํ อญฺญตฺราปิ สตฺถุสาสนา กมฺมนฺติ เอเตสุปิ เอเสว นโย ฯ เอตฺถ ปน วินโยติ โจทนา สารณา จ ฯ สตฺถุสาสนนฺติ ญตฺติสมฺปทา อนุสฺสาวนสมฺปทา จ ตาหิ วินา กมฺมํ กโรนฺตีติ อตฺโถ ฯ ปฏิกฺกุฏฺฐกตนฺติ ปฏิกฺกุฏฺฐญฺเจว กตญฺจ ฯ ยํ อญฺเญสุ ปฏิกฺโกสนฺเตสุ กตํ ตํ ปฏิกฺกุฏฺฐญฺเจว โหติ กตญฺจ ตาทิสํปิ กมฺมํ กโรนฺตีติ อตฺโถ ฯ {๓๘๗} ฉยิมานิ ภิกฺขเว กมฺมานิ อธมฺมกมฺมนฺติอาทีสุ ปน ธมฺโมติ ปาลิยา อธิวจนํ ฯ ตสฺมา ยํ ยถาวุตฺตาย ปาลิยา น กรียติ ตํ อธมฺมกมฺมนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ อยเมตฺถ สงฺเขโป ฯ วิตฺถาโร ปน ปาลิยํเยว อาคโต ฯ โส จ โข ญตฺติทุติยญตฺติจตุตฺถกมฺมานํเยว วเสน ฯ ยสฺมา ปน ญตฺติกมฺเม ญตฺติทุติยญตฺติจตุตฺเถสุ วิย หาปนํ วา อญฺญถากรณํ วา นตฺถิ อปโลกนกมฺมญฺจ สาเวตฺวาว กรียติ ตสฺมา ตานิ ปาลิยํ น ทสฺสิตานิ ฯ เตสํ สพฺเพสํปิ กมฺมานํ วินิจฺฉยํ ปรโต วณฺณยิสฺสาม ฯ {๓๘๘} อิทานิ ยทิทํ ฉฏฺฐํ ธมฺเมน สมคฺคกมฺมํ นาม ตํ เยหิ สงฺเฆหิ กาตพฺพํ เตสํ ปเภทํ ทสฺเสตุํ ปญฺจ สงฺฆาติอาทิ วุตฺตํ ฯ กมฺมปฺปตฺโตติ กมฺมํ ปตฺโต กมฺมยุตฺโต กมฺมารโห น กิญฺจิ กมฺมํ กาตุํ นารหตีติ อตฺโถ ฯ {๓๘๙} จตุวคฺคกรณญฺเจ ภิกฺขเว กมฺมํ ภิกฺขุนีจตุตฺโถติอาทิ ปริสโต กมฺมวิปตฺติทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ อุกฺขิตฺตกคหเณน กมฺมนานาสํวาสโก คหิโต ฯ นานาสํวาสกคหเณน ลทฺธินานาสํวาสโก ฯ นานาสีมาย ฐิตจตุตฺโถติ สีมนฺตริกาย วา พหิสีมาย วา หตฺถปาเส ฐิเตนาปิ สทฺธึ จตุวคฺโค หุตฺวาติ อตฺโถ ฯ {๓๙๓} ปาริวาสิกจตุตฺโถติอาทิ ปริวาสาทิกมฺมานํเยว ปริสโต วิปตฺติทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ เตสํ วินิจฺฉยํ ปรโต วณฺณยิสฺสาม ฯ {๓๙๔} เอกจฺจสฺส ภิกฺขเว สงฺฆสฺส มชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รูหตีติอาทิ ปฏิกฺกุฏฺฐกตกมฺมสฺส กุปฺปากุปฺปภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ ปกตตฺตสฺสาติ อวิปนฺนสีลสฺส ปาราชิกํ อนชฺฌาปนฺนสฺส ฯ อนนฺตริกสฺสาติ อตฺตโน อนนฺตรํ นิสินฺนสฺส ฯ {๓๙๕} เทฺวมา ภิกฺขเว นิสฺสารณาติอาทิ วตฺถุโต กมฺมานํ กุปฺปากุปฺปภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตญฺเจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ สุนิสฺสาริโตติ อิทํ ปพฺพาชนียกมฺมํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ปพฺพาชนียกมฺเมน หิ วิหารโต นิสฺสาเรติ ตสฺมา ตํ นิสฺสารณาติ วุจฺจติ ฯ ตญฺเจส ยสฺมา กุลทูสโก น โหติ ตสฺมา อาเวณิเกน ลกฺขเณน อปฺปตฺโต ยสฺมา ปนสฺส อากงฺขมาโน สงฺโฆ ปพฺพาชนียกมฺมํ กเรยฺยาติ วุตฺตํ ตสฺมา สุนิสฺสาริโต โหติ ฯ ตญฺเจ สงฺโฆ นิสฺสาเรตีติ สเจ สงฺโฆ ตชฺชนียกมฺมาทิวเสน นิสฺสาเรติ โส ยสฺมา ตตฺถ ติณฺณํ ภิกฺขเว ภิกฺขูนํ อากงฺขมาโน สงฺโฆ ตชฺชนียกมฺมํ กเรยฺย เอโก ภณฺฑนการโก โหติ กลหการโก วิวาทการโก ภสฺสการโก สงฺเฆ อธิกรณการโก เอโก พาโล โหติ อพฺยตฺโต อาปตฺติพหุโล อนปทาโน เอโก คิหิสํสฏฺโฐ วิหรติ อนนุโลมิเกหิ คิหิสํสคฺเคหีติ เอวํ เอเกนปิ องฺเคน นิสฺสารณา อนุญฺญาตา ตสฺมา สุนิสฺสาริโต ฯ