พระพุทธานุญาตกัปปิยภูมิ

Paccantimanti abhilāpamattametaṃ. Yaṃ saṅgho ākaṅkhatīti vuttattā pana dhuravihāropi sammannituṃ vaṭṭati. Kammavācaṃ avatvā apalokanenāpi vaṭṭatiyeva. {295} Sakaṭaparivattakanti sakaṭehi parikkhepaṃ viya katvā acchanti. Kākoravasaddanti tattha tattha apaviṭṭhaāmisa- khādanatthāya anupageyeva sannipatitānaṃ kākānaṃ oravasaddaṃ. Yasojo nāma kapilasuttapariyosāne pabbajitānaṃ pañcannaṃ satānaṃ aggapuriso.

Ussāvanantikantiādīsu. Ussāvanantikā tāva evaṃ kātabbā yo thambhānaṃ vā upari bhittipāde vā nikkhanitvā vihāro kayirati tassa heṭṭhā thambhapaṭicchakā pāsāṇā bhūmigatikāeva. Paṭhamathambhampana paṭhamabhittipādaṃ vā patiṭṭhāpentehi bahūhi samparivāretvā Kappiyakuṭiṃ karomāti vācaṃ nicchārentehi manussesu ukkhipitvā patiṭṭhāpentesu āmasitvā vā sayaṃ ukkhipitvā vā thambho vā bhittipādo vā patiṭṭhāpetabbo. Kurundīmahāpaccarīsu pana kappiyakuṭī kappiyakuṭīti vatvā patiṭṭhāpetabbanti vuttaṃ. Andhakaṭṭhakathāyaṃ saṅghassa kappiyakuṭiṃ adhiṭṭhāmīti vuttaṃ. Tampana avatvāpi aṭṭhakathāsu vuttanayeneva vutte doso natthi. Idaṃ panettha sādhāraṇalakkhaṇaṃ thambhapatiṭṭhānañca vacanapariyosānañca samakālaṃ vaṭṭati. Sace hi aniṭṭhite vacane thambho patiṭṭhāti appatiṭṭhite vā tasmiṃ vacanaṃ niṭṭhāti akatā hoti kappiyakuṭī. Teneva mahāpaccariyaṃ vuttaṃ bahūhi samparivāretvā vattabbaṃ avassaṃ hi ekassapi vacana- niṭṭhānañca thambhapatiṭṭhānañca ekato bhavissatīti. Iṭṭhakasilā- mattikakuṭikāsu pana kuṭīsu heṭṭhā cayaṃ bandhitvā vā abandhitvā vā karontu yato paṭṭhāya bhittiṃ uṭṭhāpetukāmā honti taṃ sabbapaṭhamaṃ iṭṭhakaṃ vā silaṃ vā mattikāpiṇḍaṃ vā gahetvā vuttanayeneva kappiyakuṭī kātabbā. Iṭṭhakādayo hi bhittiyā paṭhamiṭṭhakādīnaṃ heṭṭhā na vaṭṭanti. Thambhā pana upari uggacchanti tasmā vaṭṭanti. Andhakaṭṭhakathāyaṃ thambhe hi kayiramāne catūsu koṇesu cattāro thambhā iṭṭhakādikuḍḍe catūsu koṇesu dve tisso iṭṭhakā adhiṭṭhātabbāti vuttaṃ. Tathā pana akatāyapi doso natthi. Aṭṭhakathāsu hi vuttameva pamāṇaṃ. Gonisādikā duvidhā ārāmagonisādikā vihāragonisādikāti. Tāsu yattha neva Ārāmo na senāsanāni parikkhittāni honti ayaṃ ārāma- gonisādikā nāma yattha senāsanāni sabbāni vā ekaccāni vā parikkhittāni ārāmo aparikkhitto ayaṃ vihāragonisādikā nāma. Iti ubhayatrāpi ārāmassa aparikkhittabhāvoyeva pamāṇaṃ. Ārāmo pana upaḍḍhaparikkhittopi bahutaraparikkhittopi parikkhittoyeva nāmāti kurundīmahāpaccarīsu vuttaṃ. Ettha kappiyakuṭiṃ laddhuṃ vaṭṭati.

เล่มที่ ๕ มหาวรรค ภาค ๒๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “พระพุทธานุญาตกัปปิยภูมิ”