หัวข้อประจำขันธกะ

[๒๓๗] จมฺปายํ ภควา อาสิ วตฺถุ วาสภคามเก อาคนฺตุกานํ อุสฺสุกฺกํ อกาสิ อิจฺฉิตพฺพเก ๓ ปกตญฺญุโนติ ญตฺวา อุสฺสุกฺกํ น กรี ตทา #๑ ม. อิติสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ ๒ ม. จมฺเปยฺยกฺขนฺธโก นวโม ฯ ๓ โป. อิจฺฉิตพฺพโก ฯ อุกฺขิตฺโต น กโรตีติ อคมา ๑ ชินสนฺติเก ฯ อธมฺเมน วคฺคกมฺมํ สมคฺคํ อธมฺเมน จ ธมฺเมน วคฺคกมฺมํ จ ปฏิรูปเกน วคฺคิกํ ปฏิรูปเกน สมคฺคํ เอโก อุกฺขิปเตกกํ เอโก จ เทฺว สมฺพหุเล สงฺฆํ อุกฺขิปเตกโต ๒ ทุเวปิ สมฺพหุลาปิ สงฺโฆ สงฺฆํ จ อุกฺขิปิ สพฺพญฺญู ปวโร สุตฺวา อธมฺมนฺติ ปฏิกฺขิปิ ฯ ญตฺติวิปนฺนํ ยํ กมฺมํ สมฺปนฺนํ อนุสาวนํ อนุสฺสาวนวิปนฺนํ สมฺปนฺนํ ญตฺติยา จ ยํ อุภเยน วิปนฺนญฺจ อญฺญตฺร ธมฺมเมว จ วินยํ ๓ สตฺถุ ปฏิกุฏฺฐํ กุปฺปํ อฏฺฐานรูปกํ ๔ อธมฺมวคฺคสมคฺคํ ปฏิรูเปน เย ทุเว ๕ ธมฺเมเนว จ สามคฺคึ อนุญฺญาสิ ตถาคโต ฯ จตุวคฺโค ปญฺจวคฺโค ทสวคฺโค จ วีสติ อติเรกวีสติวคฺโค ๖ สงฺโฆ ปญฺจวิโธ ตถา ฯ ฐเปตฺวา อุปสมฺปทํ ยญฺจ กมฺมํ ปวารณํ อพฺภานกมฺเมน สห จตุวคฺเคหิ กมฺมิโก ฯ ทุเว กมฺเม ฐเปตฺวาน มชฺฌเทสุปสมฺปทํ ๗ อพฺภานํ ปญฺจวคฺคิโก สพฺพกมฺเมสุ กมฺมิโก ฯ อพฺภาเนกํ ฐเปตฺวาน เย ภิกฺขู ทสวคฺคิกา ฯ #๑ ม. สาคมา ฯ ๒ โป. อุกฺขิปเสคกโก ฯ ม. อุกฺขิปเตกโก ฯ ๓ ยุ. วินา ฯ #๔ ม. ยุ. อุฏฺฐานารหิกํ ฯ ๕ ม. ธมฺมปฏิรูปานิ เย ทุเว ฯ ยุ. ปฏิรูปานิ เย ทุเว ฯ #๖ ม. ยุ. ปโรวิสติวคฺโค จ ฯ ๗ ยุ. มชฺเฌ เทสุปสมฺปทา ฯ สพฺพกมฺมกโร สงฺโฆ วีโส สพฺพตฺถ กมฺมิโก ฯ ภิกฺขุนี สิกฺขมานา จ สามเณโร สามเณริกา ๑ ปจฺจกฺขาตนฺติมวตฺถู ๒ อุกฺขิตฺตาปตฺติทสฺสเน อปฺปฏิกมฺมทิฏฺฐิยา ปณฺฑกเถยฺยสํวาสกํ ๓ ติตฺถิยติรจฺฉานคตํ มาตุ ปิตุ จ ฆาตกํ อรหํ ภิกฺขุนีทูสึ เภทกํ โลหิตุปาทกํ ๔ พฺยญฺชนํ นานาสํวาสํ ๕ นานาสีมาย อิทฺธิยา ยสฺส สงฺโฆ กเร กมฺมํ โหนฺติ ๖ เต จตุวีสติ สมฺพุทฺเธน ปฏิกฺขิตฺตา น เหเต คณปูรกา ปาริวาสิกจตุตฺโถ ปริวาสํ ทเทยฺย วา มูลมานตฺตมพฺเภยฺย ๗ อกมฺมํ น จ กรณํ มูลอรหมานตฺตํ อพฺภานารหเมว จ อกมฺมการกา ๘ ปญฺจ สมฺพุทฺเธน ปกาสิตา ฯ ภิกฺขุนี สิกฺขมานา จ สามเณโร สามเณริกา ปจฺจกฺขนฺติมอุมฺมตฺตา ขิตฺตเวทนทสฺสเน อปฺปฏิกมฺมทิฏฺฐิยา ปณฺฑกเถยฺยสํวาสกํ ๙ ติตฺถิยติรจฺฉานคตํ มาตา ปิตุ จ ฆาตกํ อรหํ ภิกฺขุนีทูสึ เภทกํ โลหิตุปาทกํ อุภโตพฺยญฺชนญฺเจว นานาสํวาสกํปิจ ๑๐ นานาสีมาย ฐิตกํ ๑๑ เวหาสํ ยสฺส กมฺม จ #๑ ม. สามเณรี ฯ ๒ ยุ. ปจฺจกฺขาตนฺติมวตฺถุํ ฯ ๓. โป. ปณฺฑกํ เถยฺยสํวาสกํ ฯ #ม. ปณฺฑโก เถยฺยสํวาสกํ ฯ ๔ ม. ยุ. โลหิตุปฺปาทํ ฯ ๕ ยุ. นานาสํวาสโก เจว ฯ #๖ โหนฺเต เต ฯ ๗ ม. ยุ. มูลา ฯ ๘ ม. ยุ. น กมฺมการกา ฯ ๙ ม. ยุ. ปณฺฑกาปิจ #พฺยญฺชนา ฯ ๑๐ ม. ยุ. ติตฺถิยติรจฺฉานคตํ ฯเปฯ นานาสํวาสกํปิจาติ ทิยฑฺฒคาถา #น ทิสฺสติ ฯ ๑๑ ม. ยุ. นานาสํวาสกา สีมา ฯ สตฺตวีสานเมเตสํ ๑ ปฏิโกสํ น รูหติ ฯ ภิกฺขุสฺส ปกตตฺตสฺส รูหติ ปฏิโกสนา สุทฺธสฺส ทุนฺนิสาริโต พาโล หิ สุนิสาริโต ปณฺฑโก เถยฺยสํวาโส ๒ ปกฺกนฺโต ติรจฺฉานโค ๓ มาตาปิตุอรหนฺโต ๔ ทูสโก สงฺฆเภทโก โลหิตุปฺปาทโก เจว อุภโตพฺยญฺชโน จ โย เอกาทสนฺนเมเตสํ ๕ โอสารณํ น ยุชฺชติ ฯ หตฺถปาทา ๖ ตทุพฺภยํ กณฺณนาสา ๗ ตทุพฺภยํ ๘ องฺคุลีอฬกณฺฑรํ ผณํ ขุชฺโช จ วามโน คณฺฑิลกฺขณกาสา ๙ จ ลิขิตโก จ สีปที ปาปปริสกาโณ ๑๐จ กุณิ ขญฺโช หโตปิ ๑๑ จ อิริยาปถทุพฺพโล อนฺโธ มูโค จ พาธิโร ๑๒ อนฺธมูคนฺธพาธิโร มูคพาธีรเมว จ อนฺธมูคพธีโร ๑๓ จ ทฺวตฺตึเสเต อนูนกา เตสํ โอสารณํ โหติ สมฺพุทฺเธน ปกาสิตํ ฯ ทฏฺฐพฺพา ปฏิกาตพฺพา นิสฺสชฺเชตา ๑๔ น วิชฺชติ ตสฺส อุกฺเขปนา กมฺมา สตฺต โหนฺติ อธมฺมิกา อาปนฺนํ อนุวตฺตนฺติ ๑๕ สตฺต เตปิ อธมฺมิกา อาปนฺนํ อนุวตฺตนฺติ ๑๕ สตฺต กมฺมา สุธมฺมิกา สมฺมุขา ปฏิปุจฺฉา จ ปฏิญฺญาย จ การกา ๑๖ #๑ โป. สตฺตวีโสนเมเตสํ ฯ ม. ยุ. อฏฺฐารสนฺนเมเตสํ ฯ ๒ ยุ. เถยฺยสํวาสํ ฯ #๓ โป. ติรจฺฉานโก ฯ ม. ยุ. ติรจฺฉานคโต ฯ ๔ ม. ยุ. มาตุปิตุอรหนฺต ฯ #๕ โป. ยุ. เอกาทสนฺนํ เอเตสํ ฯ ๖ ม. หตฺถปาทํ ฯ ๗ ม. กณฺณนาสา #๘ ยุ. ตทุพฺภยา ฯ ๙ ม. ยุ. ลกฺขณกสา ฯ ๑๐ ม. ปาปา- ฯ ๑๑ โป. หเตนจ ฯ #๑๒ ม. ยุ. พธิโร ฯ ๑๓ ยุ. อนฺธพธิรมูโค ฯ ๑๔ โป. นิสฺสชฺเชตฺวา ฯ #ยุ. นิสฺสชฺเชตํ ฯ ๑๕ โป. ม. ยุ. อนุวตฺตนฺตํ ฯ ๑๖ โป. ม. การณา ฯ สติอมูฬฺหปาปิกา ตชฺชนีนิยเสน จ ปพฺพาชนียปฏิสารา ๑ อุกฺเขปปริวาส จ มูลมานตฺตอพฺภานา ตเถว อุปสมฺปทา อญฺญํ กเรยฺย อญฺญสฺส โสฬเสเต อธมฺมิกา ตนฺตํ กเรยฺย ตนฺตสฺส โสฬเสเต สุธมฺมิกา ปจฺจาโรเปยฺย อญฺโญญฺญํ ๒ โสฬเสเต อธมฺมิกา เทฺว เทฺว มูลา กตา ๓ ตสฺส เตปิ โสฬส ธมฺมิกา ฯ เอเกกมูลกํ จกฺกํ อธมฺมนฺติ ชิโน พฺรวิ อกาสิ ตชฺชนียํ กมฺมํ สงฺโฆ ภณฺฑนการโก อธมฺเมน วคฺคกมฺมํ อญฺญํ อาวาส คจฺฉิ โส ตตฺถาธมฺเมน สมคฺคา ตสฺส ตชฺชนิยํ กรุํ อญฺญตฺถ วคฺคธมฺเมน ตสฺส ตชฺชนิยํ กรุํ ปฏิรูปเกน ๔ วคฺคาปิ สมคฺคาปิ ตถา กรุํ อธมฺเมน สมคฺคา จ ธมฺเมน วคฺคเมว จ ปฏิรูปเกน วคฺคา จ สมคฺคา จ อิเม ปทา เอเกกํ มูลกํ กตฺวา จกฺกํ พนฺเธ วิจกฺขโณ ฯ พาลาปฺยตฺตสฺส นิยสฺสํ ๕ ปพฺพาเช กุลทูสกํ ปฏิสารณียํ กมฺมํ กเร อกฺโกสกสฺส จ อทสฺสนาปฏิกฺกมฺเม โย จ ทิฏฺฐึ น นิสฺสเช เตสํ อุกฺเขปนํ กมฺมํ ๖ สตฺถวาเหน ภาสิตํ #๑ ม. ยุ. ปพฺพาชนีย ปฏิสาโร ฯ ๒ โป. อญฺญมญฺญํ ฯ ม. อญฺญญฺญํ ฯ #ยุ. อญฺญญฺโญ ฯ ๓ โป. โทส มูลา กตา ฯ ม. ยุ. เทฺว เทฺว ตมูลกํ ฯ ๔ ม. ปฏิรูเปน ฯ #๕ ยุ. นิสฺสยํ ฯ ๖ ม. ยุ. อุกฺเขปนียกมฺมํ ฯ อุปวินยกมฺมานํ ๑ ปญฺโญ ตชฺชนิยํ นเย เตสํเยว อนุโลมํ สมฺมา วตฺตติ ยาจติ ๒ ปสฺสทฺธึ เตสํ กมฺมานํ เหฏฺฐา กมฺมนเยน จ ตสฺมึ ตสฺมึ หิ ๓ กมฺเมสุ ตตฺรฏฺโฐ จ วิวาทติ ๔ อกตํ ทุกฺกฏญฺเจว ปุน กาตพฺพกนฺติ จ กมฺเม ปสฺสทฺธิยา จาปิ เต ภิกฺขู ธมฺมวาทิโน วิปตฺติพฺยาธิเต ทิสฺวา กมฺมปฺปตฺเต มหามุนิ ปฏิปฺปสฺสทฺธิมกฺขาสิ สลฺลกตฺโตว โอสธนฺติ ๕ ฯ ____________ #๑ ม. อุปริ- ฯ ยุ. อุกฺเขปนิยกมฺมานํ ฯ ๒ ม. ยุ. ยาจิเต ฯ ๓ ม. ยุ. ตุ ฯ ๔ ม. #ยุ. วิวทติ ฯ ๕ อิทํ อุทฺทานํ ยุ. สี. โปตฺถเกหิ เยภุยฺเยน วิสทิสนฺติ ญาตพฺพํ ฯ โกสมฺพิกฺขนฺธกํ

เล่มที่ มหาวรรค ภาค ๒๑๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “หัวข้อประจำขันธกะ