เรื่องพระอยู่ปริวาส

ปาริวาสิกกฺขนฺธกวณฺณนา

{๗๕} ปาริวาสิกกฺขนฺธเก ฯ ปาริวาสิกาติ ปริวาสํ ปริวสนฺตา ฯ ตตฺถ จตุพฺพิโธ ปริวาโส อปฺปฏิจฺฉนฺนปริวาโส ปฏิจฺฉนฺนปริวาโส สุทฺธนฺตปริวาโส สโมธานปริวาโส จาติ ฯ เตสุ โย ภิกฺขเว อญฺโญปิ อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อากงฺขติ ปพฺพชฺชํ อากงฺขติ อุปสมฺปทํ ตสฺส จตฺตาโร มาเส ปริวาโส ทาตพฺโพติ เอวํ มหาขนฺธเก วุตฺโต ติตฺถิยปริวาโส อปฺปฏิจฺฉนฺนปริวาโส นาม ฯ ตตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ สุวุตฺตเมว ฯ อยํ ปน อิธ อนธิปฺเปโต ฯ เสสา ตโย เยน สงฺฆาทิเสสาปตฺติโย อาปนฺนา เจว โหนฺติ ปฏิจฺฉาทิตา จ ตสฺส ทาตพฺพา ฯ เตสุ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ สมุจฺจยกฺขนฺธเก วณฺณยิสฺสาม ฯ เอเต ปน อิธ อธิปฺเปตา ฯ ตสฺมา เอเตสุ ยงฺกิญฺจิ ปริวาสํ ปริวสนฺตา ปาริวาสิกาติ เวทิตพฺพา ฯ

ปกตตฺตานํ ภิกฺขูนนฺติ ฐเปตฺวา นวกตรํ ปาริวาสิกํ อวเสสานํ อนฺตมโส มูลาย ปฏิกสฺสนารหาทีนํปิ ฯ อภิวาทนํ ปจฺจุปฏฺฐานนฺติ ยํ เต อภิวาทนาทิกํ กโรนฺติ ตํ สาทิยนฺติ สมฺปฏิจฺฉนฺติ น ปฏิกฺขิปนฺตีติ อตฺโถ ฯ ตตฺถ สามีจิกมฺมนฺติ ฐเปตฺวา อภิวาทนาทีนิ อญฺญสฺส อนุจฺฉวิกสฺส วีชนวาตทานาทิโน อภิสมาจาริกสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ อาสนาภิหารนฺติ อาสนสฺส อภิหรณํ อาสนํ คเหตฺวา อภิคมนํ ปญฺญาปนเมว ฯ เสยฺยาภิหาเรปิ เอเสว นโย ฯ ปาโททกนฺติ ปาทโธวนอุทกํ ฯ ปาทปีฐนฺติ โธตปาทฐปนกํ ฯ ปาทกถลิกนฺติ อโธตปาทฐปนกํ ปาทฆํสนํ วา ฯ อาปตฺติทุกฺกฏสฺสาติ สทฺธิวิหาริกาทีนํปิ สาทิยนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว ฯ ตสฺมา เต เตน วตฺตพฺพา อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ มยฺหํ วตฺตํ มา กโรถ มา มํ คามปฺปเวสนํ อาปุจฺฉถาติ ฯ สเจ สทฺธา ปพฺพชิตา กุลปุตฺตา ตุมฺเห ภนฺเต ตุมฺหากํ วินยกมฺมํ กโรถาติ วตฺวา วตฺตํ กโรนฺติเยว คามปฺปเวสนํปิ อาปุจฺฉนฺติเยว วาริตกาลโต ปฏฺฐาย อนาปตฺติ ฯ มิถุ ยถาวุฑฺฒนฺติ ปาริวาสิเกสุ อญฺญมญฺญํ โย โย วุฑฺโฒ เตน เตน นวกตรสฺส สาทิตุํ ฯ ปญฺจ ยถาวุฑฺฒนฺติ ปกตตฺเตหิปิ สทฺธึ วุฑฺฒปฏิปาฏิยา เอว ปญฺจ ตสฺมา ปาฏิโมกฺเข อุทฺทิสฺสมาเน หตฺถปาเส นิสีทิตุํ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน ปาลิยา อนิสีทิตฺวา ปาลึ ปหาย หตฺถปาสํ อมุญฺจนฺเตน นิสีทิตพฺพนฺติ วุตฺตํ ฯ ปาริสุทฺธิอุโปสเถ กยิรมาเน สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา ตตฺเถว นิสินฺเนน อตฺตโน ปาลิยา ปาริสุทฺธิอุโปสโถ กาตพฺโพ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน ปาลิยา ปาริสุทฺธิ- อุโปสโถ กาตพฺโพติ วุตฺตํ ฯ ปวารณายปิ สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา ตตฺเถว นิสินฺเนน อตฺตโน ปาลิยา ปวาเรตพฺพํ สงฺเฆน คณฺฑึ ปหริตฺวา ภาชิยมานํ วสฺสิกสาฏิกํปิ อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ โอโณชนนฺติ วิสฺสชฺชนํ วุจฺจติ ฯ สเจ หิ ปาริวาสิกสฺส เทฺว ตีณิ อุทฺเทสภตฺตาทีนิ ปาปุณนฺติ อญฺญา ตสฺส ปุคฺคลิกภตฺตปจฺจาสา โหติ ฯ ตานิ ปฏิปาฏิยา คเหตฺวา ภนฺเต เหฏฺฐา คาเหถ อชฺช มยฺหํ ภตฺตปจฺจาสา อตฺถิ เสฺว คณฺหิสฺสามีติ วตฺวา วิสฺสชฺเชตพฺพานิ ฯ เอวํ ตานิ ปุนทิวเสสุ คณฺหิตุํ ลพฺภติ ฯ ปุนทิวเส สพฺพปฐมํ เอตสฺส ทาตพฺพนฺติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ ยทิ ปน น คณฺหติ น วิสฺสชฺเชติ ปุนทิวเส น ลพฺภติ ฯ อิทํ โอโณชนํ นาม ปาริวาสิกสฺเสว อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตํ ฯ กสฺมา ฯ ตสฺส หิ สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสินฺนสฺส ภตฺตคฺเค ยาคุขชฺชกาทีนิ ปาปุณนฺติ วา น วา ตสฺมา โส ภิกฺขาจาเรน มา กิลมิตฺถาติ อิทมสฺส สงฺคหกรณตฺถํ อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตํ ฯ

เล่มที่ ๖ จุลวรรค ภาค ๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระอยู่ปริวาส”