โย ปน ยถาวุตฺเตน อนุโลมปฏิโลมนเยน ปุจฺฉิยมาโนปิ รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ น สรติ เวมติโก วา โหติ ตสฺส ทินฺโน สุทฺธนฺตปริวาโส มหาสุทฺธนฺโตติ วุจฺจติ ฯ ตํ ปริวาสํ คเหตฺวา คหิตทิวสโต ปฏฺฐาย ยาว อุปสมฺปททิวโส ตาว รตฺติโย คเณตฺวา ปริวสิตพฺพํ ฯ อยํ อุทฺธํ นาโรหติ เหฏฺฐา ปน โอโรหติ ฯ ตสฺมา สเจ ปริวสนฺโต รตฺติปริจฺเฉเท สนฺนิฏฺฐานํ กโรติ มาโส วา สํวจฺฉโร วา มยฺหํ อาปนฺนสฺสาติ มาสํ วา สํวจฺฉรํ วา ปริวสิตพฺพํ ฯ ปริวาสยาจนทานลกฺขณํ ปเนตฺถ ปรโต ปาลิยํ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพํ ฯ กมฺมวาจาปริโยสาเน วตฺตสมาทานมานตฺตอพฺภานานิ วุตฺตนยาเนว ฯ อยํ สุทฺธนฺตปริวาโส นาม ฯ

สโมธานปริวาโส นาม ติวิโธ โหติ โอธานสโมธาโน อคฺฆสโมธาโน มิสฺสกสโมธาโนติ ฯ

ตตฺถ โอธานสโมธาโน นาม อนฺตรา อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปฏิจฺฉาเทนฺตสฺส ปริวุฏฺฐทิวเส โอธุนิตฺวา มกฺเขตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา มูลทิวสปริจฺเฉเท ปจฺฉา อาปนฺนาปตฺตึ สโมทหิตฺวา ทาตพฺพปริวาโส วุจฺจติ ฯ โส ปรโต เตนหิ ภิกฺขเว สงฺโฆ อุทายึ ภิกฺขุํ อนฺตรา เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฏฺฐิยา ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนาย มูลาย ปฏิกสฺสิตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา สโมธานปริวาสํ เทตูติ อิโต ปฏฺฐาย วิตฺถารโต ปาลิยเมว อาคโต ฯ

อยํ ปเนตฺถ วินิจฺฉโย โย ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวาสํ คเหตฺวา ปริวสนฺโต วา มานตฺตารโห วา มานตฺตํ จรนฺโต วา อพฺภานารโห วา อญฺญํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา สมา วา อูนกตรา วา รตฺติโย ปฏิจฺฉาเทติ ฯ ตสฺส มูลาย ปฏิกสฺสเนน เต ปริวุฏฺฐทิวเส จ มานตฺตจิณฺณทิวเส จ สพฺเพ โอธุนิตฺวา อทิวเส กตฺวา ปจฺฉา อาปนฺนาปตฺตึ มูลาปตฺติยํ สโมธาย ปริวาโส ทาตพฺโพ ฯ เตน สเจ มูลาปตฺติ ปกฺขปฏิจฺฉนฺนา อนฺตราปตฺติ อูนปกฺขปฏิจฺฉนฺนา ปุน ปกฺขเมว ปริวาโส ปริวสิตพฺโพ ฯ อถาปิ อนฺตราปตฺติ ปกฺขปฏิจฺฉนฺนา ปกฺขเมว ปริวสิตพฺพํ ฯ เอเตนุปาเยน ยาว สฏฺฐีวสฺสปฏิจฺฉนฺนา มูลาปตฺติ ตาว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ สฏฺฐีวสฺสานิ ปริวสิตฺวา มานตฺตารโห หุตฺวาปิ หิ เอกทิวสํ อนฺตราปตฺตึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปุน สฏฺฐีวสฺสานิ ปริวาสารโห โหติ ฯ สเจ ปน อนฺตราปตฺติ มูลาปตฺติโต อติเรกปฏิจฺฉนฺนา โหติ ตตฺถ กึ กาตพฺพนฺติ วุตฺเต มหาสุมตฺเถโร อาห อเตกิจฺโฉ อยํ ปุคฺคโล อเตกิจฺโฉ นาม อาวิการาเปตฺวา วิสฺสชฺเชตพฺโพติ ฯ มหาปทุมตฺเถโร ปนาห กสฺมา อเตกิจฺโฉ นาม นนุ อยํ สมุจฺจยกฺขนฺธโก นาม พุทฺธานํ ฐิตกาลสทิโส อาปตฺติ นาม ปฏิจฺฉนฺนา วา โหตุ อปฺปฏิจฺฉนฺนา วา สมา วา อูนกตรา วา อติเรกปฏิจฺฉนฺนา วาปิ วินยธรสฺส กมฺมวาจํ โยชิตุํ สมตฺถภาโวเยเวตฺถ ปมาณํ ตสฺมา ยา อนฺตราปตฺติ อติเรกปฏิจฺฉนฺนา โหติ ตํ มูลาปตฺตึ กตฺวา ตตฺถ อิตรํ สโมธาย ปริวาโส ทาตพฺโพติ ฯ อยํ โอธานสโมธาโน นาม ฯ