อคฺฆสโมธาโน นาม สมฺพหุลาสุ อาปตฺตีสุ ยา เอกา วา เทฺว วา ติสฺโส วา สมฺพหุลา วา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธาย ตาสํ รตฺติปริจฺเฉทวเสน อวเสสานํ อูนกตรปฏิจฺฉนฺนานํ อาปตฺตีนํ ปริวาโส ทิยฺยติ ฯ อยํ วุจฺจติ อคฺฆสโมธาโน นาม ฯ โส ปรโต เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ เอกา อาปตฺติ เอกาหปฏิจฺฉนฺนา เอกา อาปตฺติ ทฺวีหปฏิจฺฉนฺนาติ- อาทินา นเยน ปาลิยํ อาคโตเยว ฯ ยสฺส ปน สตํ อาปตฺติโย ทสาหปฏิจฺฉนฺนา อปราปิ สตํ อาปตฺติโย ทสาหปฏิจฺฉนฺนาติ เอวํ ทสกฺขตฺตุํ กตฺวา อาปตฺติสหสฺสํ ทิวสสตํ ปฏิจฺฉนฺนํ โหติ เตน กึ กาตพฺพนฺติ ฯ สพฺพา สโมทหิตฺวา ทสทิวเส ปริวสิตพฺพํ ฯ เอวํ เอเกเนว ทสาเหน ทิวสสตํปิ ปริวสิตพฺพเมว โหติ ฯ วุตฺตมฺปิ เจตํ

ทสสตํ รตฺติสตํ อาปตฺติโย ฉาทยิตฺวาน ทสรตฺติโย วสิตฺวาน มุญฺเจยฺย ปาริวาสิโก ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตาติ

อยํ อคฺฆสโมธาโน นาม ฯ

มิสฺสกสโมธาโน นาม โย นานาวตฺถุกาโย อาปตฺติโย เอกโต กตฺวา ทิยฺยติ ฯ ตตฺรายํ นโย อหํ ภนฺเต สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เอกํ สุกฺกวิสฏฺฐึ เอกํ กายสํสคฺคํ เอกํ ทุฏฺฐุลฺลวาจํ เอกํ อตฺตกามํ เอกํ สญฺจริตฺตํ เอกํ กุฏิการํ เอกํ วิหารการํ เอกํ ทุฏฺฐโทสํ เอกํ อญฺญภาคิยํ เอกํ สงฺฆเภทกํ เอกํ เภทานุวตฺตกํ เอกํ ทุพฺพจํ เอกํ กุลทูสกํ โสหํ ภนฺเต สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สโมธานปริวาสํ ยาจามีติ ติกฺขตฺตุํ ยาจาเปตฺวา ตทนุรูปาย กมฺมวาจาย ปริวาโส ทาตพฺโพ ฯ เอตฺถ จ สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ นานาวตฺถุกาโยติปิ สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ อิติปิ เอวํ ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว วตฺถุวเสนปิ โคตฺตวเสนปิ นามวเสนปิ อาปตฺติวเสนปิ โยเชตฺวา กมฺมํ กาตุํ วฏฺฏติเยว ฯ อยํ มิสฺสกสโมธาโน นาม ฯ สพฺพปริวาสกมฺมวาจาวสาเน ปน นิกฺขิตฺตานิกฺขิตฺตวตฺตาทิกถา ปุริมนเยเนว เวทิตพฺพา ฯ