กมฺมนฺติ ปริวาสกมฺมวาจา วุจฺจติ ตํ กมฺมํ อกตํ ทุกฺกฏนฺติ- อาทีหิ วา กึ อิทํ กมฺมํ นาม กสิกมฺมํ โครกฺขกมฺมนฺติอาทีหิ วา วจเนหิ น ครหิตพฺพํ ฯ กมฺมิกาติ เยหิ ภิกฺขูหิ กมฺมํ กตํ เต กมฺมิกาติ วุจฺจนฺติ ฯ เต พาลาอพฺยตฺตาติอาทีหิ วจเนหิ น ครหิตพฺพา ฯ น สวจนียํ กาตพฺพนฺติ ปลิโพธนตฺถาย วา ปกฺโกสนตฺถาย วา สวจนียํ น กาตพฺพํ ปลิโพธนตฺถาย หิ กโรนฺโต อหํ อายสฺมนฺตํ อิมสฺมึ วตฺถุสฺมึ สวจนียํ กโรมิ อิมมฺหา อาวาสา เอกปทํปิ มา ปกฺกมิ ยาว น ตํ อธิกรณํ วูปสนฺตํ โหตีติ เอวํ กโรติ ปกฺโกสนตฺถาย กโรนฺโต อหํ เต สวจนียํ กโรมิ เอหิ มยา สทฺธึ วินยธรานํ สมฺมุขีภาวํ คจฺฉาหีติ เอวํ กโรติ ตทุภยํปิ น กาตพฺพํ ฯ น อนุวาโทติ วิหารเชฏฺฐกฏฺฐานํ น กาตพฺพํ ปาฏิโมกฺขุทฺเทสเกน วา ธมฺมชฺเฌสเกน วา น ภวิตพฺพํ เตรสสุ สมฺมตีสุ เอกสมฺมติวเสนปิ อิสฺสริยกมฺมํ น กาตพฺพํ ฯ น โอกาโสติ กโรตุ เม อายสฺมา โอกาสํ อหํ ตํ วตฺตุกาโมติ เอวํ ปกตตฺตสฺส โอกาโส น กาตพฺโพ วตฺถุนา วา อาปตฺติยา วา น โจเทตพฺโพ อยนฺเต โทโสติ น สาเรตพฺโพ ฯ น ภิกฺขู ภิกฺขูหิ สมฺปโยเชตพฺพนฺติ อญฺญมญฺญํ ปโยเชตฺวา กลโห น กาเรตพฺโพ ฯ ปุรโต สงฺฆตฺเถเรน หุตฺวา ปุรโต น คนฺตพฺพํ ทฺวาทสหตฺถํ อุปจารํ มุญฺจิตฺวา เอกเกน คนฺตพฺพํ ฯ นิสีทเนปิ เอเสว นโย ฯ อาสนปริยนฺโตติ ภตฺตคฺคาทีสุ สงฺฆนวกาสนปริยนฺโต นาม สฺวาสฺส ทาตพฺโพ ฯ ตตฺถ นิสีทิตพฺพํ ฯ เสยฺยปริยนฺโตติ เสยฺยานํ ปริยนฺโต สพฺพลามกํ มญฺจปีฐํ ฯ อยํ หิ วสฺสคฺเคน อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน เสยฺยํ คเหตุํ น ลภติ ฯ สพฺพภิกฺขูหิ วิจินิตฺวา คหิตาวเสสา ปน มงฺกุณคูถภริตา เวตฺตวากาทิวินทฺธา ลามกเสยฺยา อสฺส ทาตพฺพา ฯ วิหารปริยนฺโตติ ยถา จ เสยฺยา เอวํ วสนํ อาวาโสปิ วา วสฺสคฺเคน อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน ตสฺส น วฏฺฏติ ฯ สพฺพภิกฺขูหิ วิจินิตฺวา คหิตาวเสสา ปน รโชหตภูมิชตุกมูสิกภริตา ปณฺณสาลา อสฺส ทาตพฺพา ฯ สเจ ปกตตฺตา สพฺเพ รุกฺขมูลิกา อพฺโภกาสิกา วา โหนฺติ ฉนฺนํ น อุเปนฺติ ฯ สพฺเพปิ เอเตหิ วิสฺสฏฺฐาวาสา นาม โหนฺติ ฯ เตสุ ยํ อิจฺฉติ ตํ ลภติ ฯ วสฺสูปนายิกทิวเส ปน ปจฺจยํ เอกปสฺเส ฐตฺวา วสฺสคฺเคน คณฺหิตุํ ลภติ เสนาสนํ ปน น ลภติ ฯ นิวทฺธวสฺสาวาสิกํ เสนาสนํ คณฺหิตุกาเมน วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา คเหตพฺพํ ฯ เตน จ โส สาทิตพฺโพติ ยํ อสฺส อาสนาทิปริยนฺตํ ภิกฺขู เทนฺติ โส เอว สาทิตพฺโพ ฯ ปุเรสมเณน วา ปจฺฉาสมเณน วาติ ญาติปวาริตฏฺ- ฐาเน เอตฺตเก ภิกฺขู คเหตฺวา อาคจฺฉถาติ นิมนฺติเตน ภนฺเต อสุกํ นาม กุลํ ภิกฺขู นิมนฺเตติ เอถ ตตฺถ คจฺฉามาติ เอวํ สํวิธาย ภิกฺขู ปุเรสมเณน วา ปจฺฉาสมเณน วา กตฺวา น คนฺตพฺพํ ฯ ภนฺเต อสุกสฺมึ นาม คาเม มนุสฺสา ภิกฺขูนํ อาคมนํ อิจฺฉนฺติ สาธุ วต สเจ เตสํ สงฺคหํ กเรยฺยาถาติ เอวญฺจ ปน ปริยาเยน กเถตุํ วฏฺฏติ ฯ น อารญฺญิกงฺคนฺติ อาคตาคตานํ อาโรเจตุํ หรายมาเนน อารญฺญิกธุตงฺคํ น สมาทาตพฺพํ ฯ เยนปิ ปกติยา สมาทินฺนํ เตน ทุติยํ ภิกฺขุํ คเหตฺวา อรญฺเญ อรุณํ อุฏฺฐาเปตพฺพํ น จ เอกเกน คนฺตพฺพํ ตถา ภตฺตคฺคาทีสุ อาสน- ปริยนฺเต นิสชฺชาย หรายมาเนน ปิณฺฑปาติกธุตงฺคํปิ น สมาทาตพฺพํ ฯ โย ปน ปกติยา ปิณฺฑปาติโก ตสฺส ปฏิเสโธ นตฺถิ ฯ น จ ตปฺปจฺจยาติ นิหตภตฺโต หุตฺวา วิหาเรเยว นิสีทิตฺวา ภุญฺชนฺโต รตฺติโย คณิสฺสามีติ คจฺฉโต คาเม ภิกฺขู ทิสฺวา อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท สิยาติ อิมินา การเณน ปิณฺฑปาโต น นีหราเปตพฺโพ ฯ มา มํ ชานึสูติ มา มํ เอกภิกฺขุปิ ชานาตูติ อิมินา อชฺฌาสเยน วิหาเร สามเณเรหิ ปจาเปตฺวา ภุญฺชิตุํปิ น ลภติ ฯ คามํ ปิณฺฑาย ปวิสิตพฺพเมว ฯ คิลานสฺส ปน นวกมฺมอาจริยุปชฺฌายกิจฺจาทีสุ ปสุตสฺส วา วิหาเรเยว อจฺฉิตุํ วฏฺฏติ สเจ คาเม อเนกสตา ภิกฺขู วิจรนฺติ น สกฺกา โหติ อาโรเจตุํ คามกาวาสํ คนฺตฺวา สภาคฏฺฐาเน วสิตุํ วฏฺฏติ ฯ อาคนฺตุเกนาปิ กิญฺจิ วิหารํ อาคเตน ตตฺถ ภิกฺขูนํ อาโรเจตพฺพํ ฯ สเจ สพฺเพ เอกฏฺฐาเน ฐิเต ปสฺสติ เอกฏฺฐาเน ฐิเตเนว อาโรเจตพฺพํ ฯ อถ รุกฺขมูลาทีสุ วิสุํ วิสุํ ฐิตา โหนฺติ ฯ ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ ฯ สญฺจิจฺจ อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท จ โหติ วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ ฯ อถ วิจินนฺโต เอกจฺเจ น ปสฺสติ รตฺติจฺเฉโทว โหติ น วตฺตเกเท ทุกฺกฏํ ฯ อาคนฺตุกสฺสาติ อตฺตโน วสนวิหารํ อาคตสฺสาปิ เอกสฺส วา พหุนฺนํ วา วุตฺตนเยเนว อาโรเจตพฺพํ ฯ รตฺติจฺเฉทวตฺตเภทาปิ เจตฺถ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา ฯ สเจ อาคนฺตุกา มุหุตฺตํ วิสฺสมิตฺวา วา อวิสฺสมิตฺวา วา เอวํ วิหารมชฺเฌ น คจฺฉนฺติ เตสํปิ อาโรเจตพฺพํ ฯ สเจ ตสฺส อชานนฺตสฺเสว คจฺฉนฺติ อยํ จ ปน คตกาเล ชานาติ ฯ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ ฯ สมฺปาปุณิตุํ อสกฺโกนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโทว โหติ น วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ ฯ เยปิ อนฺโตวิหารํ อปวิสิตฺวา อุปจารสีมํ โอกฺกมิตฺวา คจฺฉนฺติ อยญฺจ เนสํ ฉตฺตสทฺทํ วา อุกาสิตสทฺทํ วา ขิปิตสทฺทํ วา สุตฺวา อาคนฺตุกภาวํ ชานาติ ฯ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ คตกาเล ชานนฺเตนปิ อนุพนฺธิตฺวา อาโรเจตพฺพเมว ฯ สมฺปาปุณิตุํ อสกฺโกนฺตสฺส รตฺติจฺ- เฉโทว โหติ น วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ ฯ โยปิ รตฺตึ อาคนฺตฺวา รตฺตึเยว คจฺฉติ โสปิสฺส รตฺติจฺเฉทํ กโรติ ฯ อญฺญาตตฺตา ปน วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ นตฺถิ ฯ สเจ อชานิตฺวาว อพฺภานํ กโรติ อกตเมว โหตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ ตสฺมา อธิกา รตฺติโย คเณตฺวา กาตพฺพํ ฯ อยํ อปณฺณกปฏิปทา ฯ นทีอาทีสุ นาวาย คจฺฉนฺตํปิ ปรตีเร ฐิตํปิ อากาเส คจฺฉนฺตํปิ ปพฺพตถลอรญฺญาทีสุ ทูเร ฐิตํปิ ภิกฺขุํ ทิสฺวา สเจ ภิกฺขูติ ววตฺถานํ อตฺถิ นาวาทีหิ คนฺตฺวา มหาสทฺทํ กตฺวา วา เวเคน อนุพนฺธิตฺวา วา อาโรเจตพฺพํ ฯ อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ โหติ ฯ สเจ วายมนฺโตปิ สมฺปาปุณิตุํ วา สาเวตุํ วา น สกฺโกติ รตฺติจฺเฉโทว โหติ น วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ ฯ สงฺฆเสนาภยตฺเถโร ปน วิสยาวิสยวเสน กเถติ วิสเย กิร อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภเท ทุกฺกฏญฺจ โหติ อวิสเย ปน อุภยํปิ นตฺถีติ ฯ กรวิกติสฺสตฺเถโร ปน สมโณ อยนฺติ ววตฺถานํเยว ปมาณํ สเจปิ อวิสโย โหติ วตฺตเภเท ทุกฺกฏเมว นตฺถิ รตฺติจฺเฉโท ปน โหติเยวาติ อาห ฯ อุโปสเถติ อุโปสถํ สมฺปาปุณิสฺสามาติ อาคนฺตุกา หิ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ อิทฺธิยา คนฺตฺวาปิ อุโปสถภาวํ ญตฺวา โอตริตฺวา อุโปสถกมฺมํ กโรนฺติ ฯ ตสฺมา อาคนฺตุก- โสธนตฺถํ อุโปสถทิวเส อาโรเจตพฺพํ ฯ ปวารณายปิ เอเสว นโย ฯ คิลาโนติ คนฺตุํ อสมตฺโถ ฯ ทูเตนาติ เอตฺถาปิ อนุปสมฺปนฺนํ เปเสตุํ น วฏฺฏติ ภิกฺขุํ เปเสตฺวา อาโรจาเปตพฺพํ ฯ อภิกฺขุโก อาวาโสติ สุญฺโญ วิหาโร ยตฺถ เอโกปิ ภิกฺขุ นตฺถิ ตตฺถ วาสตฺถาย น คนฺตพฺพํ ฯ น หิ ตตฺถ วุตฺถรตฺติโย คณนูปคา โหนฺติ ฯ ปกตตฺเตน ปน สทฺธึ วฏฺฏติ ฯ ทสวิธนฺตราเย ปน สเจปิ รตฺติโย คณนูปคา น โหนฺติ อนฺตรายโต ปริมุจฺจนตฺถาย คนฺตพฺพเมว ฯ เตน วุตฺตํ อญฺญตฺร อนฺตรายาติ ฯ นานาสํวาสเกหิ สทฺธึ วินยกมฺมํ กาตุํ น วฏฺฏติ ฯ เตสํ อนาโรจเนปิ รตฺติจฺเฉโท นตฺถิ อภิกฺขุกาวาสสทิสเมว โหติ ฯ เตน วุตฺตํ ยตฺถสฺสุ ภิกฺขู นานาสํวาสกาติ ฯ เสสํ อุโปสถกฺขนฺธเก วุตฺตนยเมว ฯ