Samuccayakkhandhakavaṇṇanā

{97} samuccayakkhandhake. Chārattaṃ mānattanti ettha catubbidhaṃ mānattaṃ appaṭicchannamānattaṃ paṭicchannamānattaṃ pakkhamānattaṃ samodhānamānattanti. Tattha appaṭicchannamānattaṃ nāma yaṃ appaṭicchannāya āpattiyā parivāsaṃ adatvā kevalaṃ āpattiṃ āpannabhāveneva mānattārahassa mānattaṃ diyyati. Paṭicchannamānattaṃ nāma yaṃ paṭicchannāya āpattiyā parivuṭṭhaparivāsassa diyyati. Pakkhamānattaṃ nāma yaṃ paṭicchannāya vā appaṭicchannāya vā āpattiyā aḍḍhamāsaṃ bhikkhunīnaṃ diyyati. Samodhānamānattaṃ nāma yaṃ odhāya ekato katvā diyyati. Tesu idaṃ appaṭicchannāya āpattiyā chārattaṃ mānattanti vacanato appaṭicchannamānattanti veditabbaṃ. Taṃ dentena sace ekaṃ āpattiṃ āpanno hoti idha vuttanayeneva dātabbaṃ. Sace dve vā tisso vā taduttari vā āpanno yatheva ekaṃ āpattinti vuttaṃ evaṃ dve āpattiyo tisso āpattiyoti vattabbaṃ. Taduttari pana sacepi sataṃ vā sahassaṃ vā hoti. Sambahulāti vattabbaṃ. Nānāvatthukāyopi ekato katvā dātabbaṃ tāsaṃ dānavidhiṃ parivāsadāne kathayissāma. Evaṃ āpattivasena kammavācaṃ katvā dinne mānatte evametaṃdhārayāmītikammavācāpariyosāne Māḷakasīmāyameva mānattaṃ samādiyāmi vattaṃ samādiyāmīti vuttanayeneva vattaṃ samādātabbaṃ. Samādiyitvā tattheva saṅghassa ārocetabbaṃ. Ārocentena ca evaṃ ārocetabbaṃ ahaṃ bhante ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ appaṭicchannaṃ sohaṃ saṅghaṃ ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavisaṭṭhiyā appaṭicchannāya chārattaṃ mānattaṃ yāciṃ tassa me saṅgho ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavisaṭṭhiyā appaṭicchannāya chārattaṃ mānattaṃ adāsi sohaṃ mānattaṃ carāmi vediyāmahaṃ bhante vediyatīti maṃ saṅgho dhāretūti. Imaṃ ca pana atthaṃ gahetvā yāya kāyaci vācāya ārocetuṃ vaṭṭatiyeva. Ārocetvā sace nikkhipitukāmena vuttanayeneva saṅghamajjhe nikkhipitabbaṃ. Māḷakasīmato bhikkhūsu nikkhantesu ekassa santike nikkhipituṃ vaṭṭati. Māḷakasīmato nikkhamitvā satiṃ paṭilabhantena saha gacchantassa santike nikkhipitabbaṃ. Sace sopi pakkanto aññassa yassa māḷake nārocitaṃ tassa ārocetvā nikkhipitabbaṃ. Ārocentena pana avasāne vediyatīti maṃ āyasmā dhāretūti vattabbaṃ. Dvinnaṃ ārocentena āyasmantā dhārentūti vattabbaṃ. Tiṇṇaṃ ārocentena āyasmanto dhārentūti vattabbaṃ. Nikkhittakālato paṭṭhāya pakatattaṭṭhāne tiṭṭhati. Sace appabhikkhuko vihāro hoti sabhāgā bhikkhū vasanti. Vattaṃ anikkhipitvā antovihāreyeva rattiyo gaṇetabbā. Atha na sakkā sodhetuṃ vuttanayeneva vattaṃ Nikkhipitvā paccūsasamayeva catūhi pañcahi vā bhikkhūhi saddhiṃ parikkhittassa vihārassa parikkhepato aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānato dve leḍḍupāte atikkamitvā mahāmaggato okkamma gumbena vā vatiyā vā paṭicchannaṭṭhāne nisīditabbaṃ. Antoaruṇeyeva vuttanayeneva vattaṃ samādiyitvā ārocetabbaṃ. Sace añño koci bhikkhu kenacideva karaṇīyena taṃ ṭhānaṃ āgacchati sace esa taṃ passati saddaṃ vāssa suṇāti ārocetabbaṃ. Anārocentassa ratticchedo ceva vattabhedo ca. Atha dvādasahatthaṃ upacāraṃ okkamitvā ajānantasseva gacchati. Ratticchedo hotiyeva vattabhedo pana natthi. Ārocitakālato paṭṭhāya ca ekaṃ bhikkhuṃ ṭhapetvā sesehi sati karaṇīye gantumpi vaṭṭati. Aruṇe uṭṭhite tassa bhikkhussa santike vattaṃ nikkhipitabbaṃ. Sace sopi kenaci kammena purearuṇeyeva gacchati. Aññaṃ vihārato nikkhantaṃ vā āgantukaṃ vā yaṃ paṭhamaṃ passati tassa santike ārocetvā vattaṃ nikkhipitabbaṃ. Ayañca yasmā gaṇassa ārocetvā bhikkhūnañca atthibhāvaṃ sallakkhetvā vasi. Tenassa ūne gaṇe caraṇadoso vā vippavāsadoso vā na hoti. Sace kañci na passati vihāraṃ gantvā attanā saddhiṃ gatabhikkhūsu ekassa santike nikkhipitabbanti mahāsumatthero āha. Mahāpadumatthero pana yaṃ paṭhamaṃ passati tassa ārocetvā nikkhipitabbaṃ ayaṃ nikkhittavattassa parihāroti āha. Evaṃ chārattaṃ mānattaṃ akhaṇḍaṃ caritvā yattha Siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho tattha so bhikkhu abbhetabbo. Abbhentehi ca paṭhamaṃ abbhānāraho kātabbo. Ayaṃ hi nikkhitta- vattattā pakatattaṭṭhāne ṭhito. Pakatattassa ca abbhānaṃ kātuṃ na vaṭṭati tasmā vattaṃ samādapetabbaṃ. Vatte samādinne abbhānāraho hoti. Tenāpi vattaṃ samādiyitvā ārocetvā abbhānaṃ yācitabbaṃ. Anikkhittavattassa puna vattasamādānakiccaṃ natthi. So hi chārattātikkameneva abbhānāraho hoti tasmā so abbhetabbo. Tatrāyaṃ evañca pana bhikkhave abbhetabboti pāliyameva abbhānavidhi vutto. Ayañca ekāpattivasena vutto. Sace pana dve tisso sambahulā vā ekavatthukā vā nānāvatthukā vā āpattiyo honti tāsaṃ vasena kammavācā kātabbā. Evaṃ appaṭicchannamānattaṃ dātabbaṃ. Paṭicchannamānattampana yasmā paṭicchannāya āpattiyā parivuṭṭhaparivāsassa dātabbaṃ hoti tasmā taṃ parivāsakathaṃ kathayitvāva kathayissāma. {102} Tenahi bhikkhave saṅgho udāyissa bhikkhuno ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukka- visaṭṭhiyā ekāhapaṭicchannāya ekāhaparivāsaṃ detūtiādinā nayena pāliyaṃ anekehi ākārehi parivāso ca mānattañca vuttaṃ. Tassa tassa yasmā āgatāgataṭṭhāne vinicchayo vuccamāno pāliyaṃ viya ativitthāraṃ āpajjati na ca sakkā hoti sukhena pariggahetuṃ tasmā taṃ samodhānetvā idheva dassayissāma. Ayañhi idha adhippeto parivāso nāma paṭicchannaparivāso suddhantaparivāso Samodhānaparivāsoti tividho hoti. Tattha paṭicchannaparivāso tāva yathāpaṭicchannāya āpattiyā dātabbo. Kassaci hi ekāhapaṭicchannā āpatti hoti yathā ayaṃ udāyittherassa kassaci dvīhādipaṭicchannā yathā parato āgatā udāyittherasseva kassaci ekā āpatti hoti yathā ayaṃ kassaci dve tisso taduttari vā yathā parato āgatā tasmā paṭicchannaparivāsaṃ dentena paṭhamantāva paṭicchanna- bhāvo jānitabbo. Ayaṃ hi āpatti nāma dasahākārehi paṭicchannā hoti. Tatrāyaṃ mātikā āpatti ca hoti āpattisaññī ca pakatatto ca hoti pakatattasaññī ca anantarāyiko ca hoti anantarāyikasaññī ca pahu ca hoti pahuttasaññī ca chāhetukāmo ca hoti chādeti cāti. Tattha āpatti ca hoti āpattisaññī cāti yaṃ āpanno sā āpattiyeva hoti sopi ca tattha āpattisaññīyeva. Iti jānanto chādeti channā hoti. Atha panāyaṃ tattha anāpattisaññī acchannā hoti. Anāpatti pana āpattisaññāyapi anāpattisaññāyapi chādentena acchāditāva hoti. Lahukaṃ vā garukāti garukaṃ vā lahukāti chādeti. Alajjīpakkhe tiṭṭhati āpatti pana acchannā hoti. Garukaṃ lahukāti maññamāno deseti neva desitā hoti nacchannā. Garukaṃ garukāti ñatvā chādeti channā hoti. Garukalahukabhāvaṃ na jānāti āpattiṃ chādemīti chādeti channāva hoti. Pakatattoti tividhaṃ ukkhepanīya- kammaṃ akato. So ce pakatattasaññī hutvā chādeti channāva Hoti. Atha mayhaṃ saṅghena kammaṃ katanti apakatattasaññī hutvā chādeti acchannāva hoti. Apakatattena pakatatta- saññinā vā apakattasaññinā vā chāditāpi acchannāva hoti. Vuttampi cetaṃ