เรื่องพระอยู่ปริวาส
Pārivāsikakkhandhakavaṇṇanā
{75} pārivāsikakkhandhake. Pārivāsikāti parivāsaṃ parivasantā. Tattha catubbidho parivāso appaṭicchannaparivāso paṭicchannaparivāso suddhantaparivāso samodhānaparivāso cāti. Tesu yo bhikkhave aññopi aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ ākaṅkhati upasampadaṃ tassa cattāro māse parivāso dātabboti evaṃ mahākhandhake vutto titthiyaparivāso appaṭicchannaparivāso nāma. Tattha yaṃ vattabbaṃ taṃ suvuttameva. Ayaṃ pana idha anadhippeto. Sesā tayo yena saṅghādisesāpattiyo āpannā ceva honti paṭicchāditā ca tassa dātabbā. Tesu yaṃ vattabbaṃ taṃ samuccayakkhandhake vaṇṇayissāma. Ete pana idha adhippetā. Tasmā etesu yaṅkiñci parivāsaṃ parivasantā pārivāsikāti veditabbā.
Pakatattānaṃ bhikkhūnanti ṭhapetvā navakataraṃ pārivāsikaṃ avasesānaṃ antamaso mūlāya paṭikassanārahādīnaṃpi. Abhivādanaṃ paccupaṭṭhānanti yaṃ te abhivādanādikaṃ karonti taṃ sādiyanti sampaṭicchanti na paṭikkhipantīti attho. Tattha sāmīcikammanti ṭhapetvā abhivādanādīni aññassa anucchavikassa vījanavātadānādino abhisamācārikassetaṃ adhivacanaṃ. Āsanābhihāranti āsanassa abhiharaṇaṃ Āsanaṃ gahetvā abhigamanaṃ paññāpanameva. Seyyābhihārepi eseva nayo. Pādodakanti pādadhovanaudakaṃ. Pādapīṭhanti dhotapādaṭhapanakaṃ. Pādakathalikanti adhotapādaṭhapanakaṃ pādaghaṃsanaṃ vā. Āpattidukkaṭassāti saddhivihārikādīnaṃpi sādiyantassa dukkaṭameva. Tasmā te tena vattabbā ahaṃ vinayakammaṃ karomi mayhaṃ vattaṃ mā karotha mā maṃ gāmappavesanaṃ āpucchathāti. Sace saddhā pabbajitā kulaputtā tumhe bhante tumhākaṃ vinayakammaṃ karothāti vatvā vattaṃ karontiyeva gāmappavesanaṃpi āpucchantiyeva vāritakālato paṭṭhāya anāpatti. Mithu yathāvuḍḍhanti pārivāsikesu aññamaññaṃ yo yo vuḍḍho tena tena navakatarassa sādituṃ. Pañca yathāvuḍḍhanti pakatattehipi saddhiṃ vuḍḍhapaṭipāṭiyā eva pañca tasmā pāṭimokkhe uddissamāne hatthapāse nisīdituṃ vaṭṭati. Mahāpaccariyaṃ pana pāliyā anisīditvā pāliṃ pahāya hatthapāsaṃ amuñcantena nisīditabbanti vuttaṃ. Pārisuddhiuposathe kayiramāne saṅghanavakaṭṭhāne nisīditvā tattheva nisinnena attano pāliyā pārisuddhiuposatho kātabbo. Mahāpaccariyaṃ pana pāliyā pārisuddhi- uposatho kātabboti vuttaṃ. Pavāraṇāyapi saṅghanavakaṭṭhāne nisīditvā tattheva nisinnena attano pāliyā pavāretabbaṃ saṅghena gaṇḍiṃ paharitvā bhājiyamānaṃ vassikasāṭikaṃpi attano pattaṭṭhāne gahetuṃ vaṭṭati. Oṇojananti vissajjanaṃ vuccati. Sace hi pārivāsikassa dve tīṇi uddesabhattādīni pāpuṇanti aññā tassa Puggalikabhattapaccāsā hoti. Tāni paṭipāṭiyā gahetvā bhante heṭṭhā gāhetha ajja mayhaṃ bhattapaccāsā atthi sve gaṇhissāmīti vatvā vissajjetabbāni. Evaṃ tāni punadivasesu gaṇhituṃ labbhati. Punadivase sabbapaṭhamaṃ etassa dātabbanti kurundiyaṃ vuttaṃ. Yadi pana na gaṇhati na vissajjeti punadivase na labbhati. Idaṃ oṇojanaṃ nāma pārivāsikasseva uddissa anuññātaṃ. Kasmā. Tassa hi saṅghanavakaṭṭhāne nisinnassa bhattagge yāgukhajjakādīni pāpuṇanti vā na vā tasmā so bhikkhācārena mā kilamitthāti idamassa saṅgahakaraṇatthaṃ uddissa anuññātaṃ.