Sā āpattīti sukkavisaṭṭhiyā parivāse dinne puna sukkavisaṭṭhi Nāpajjitabbā. Aññā vā tādisikāti kāyasaṃsaggādigarukāpatti. Tato vā pāpiṭṭhatarāti pārājikāpatti sattasu āpattīsu dubbhāsitāpatti pāpiṭṭhā dukkaṭāpatti pāpiṭṭhatarā dukkaṭāpatti pāpiṭṭhā pāṭidesanīyāpatti pāpiṭṭhatarā. Evaṃ pācittiya- thullaccayasaṅghādisesapārājikāpattīsu nayo veditabbo. Tāsaṃ vatthūsupi dubbhāsitavatthu pāpiṭṭhaṃ dukkaṭavatthu pāpiṭṭhataranti purimanayeneva bhedo veditabbo. Paṇṇattivajje sikkhāpade pana vatthupi āpattipi pāpiṭṭhā. Lokavajje pana ubhayaṃpi pāpiṭṭhataraṃ.
Kammanti parivāsakammavācā vuccati taṃ kammaṃ akataṃ dukkaṭanti- ādīhi vā kiṃ idaṃ kammaṃ nāma kasikammaṃ gorakkhakammantiādīhi vā vacanehi na garahitabbaṃ. Kammikāti yehi bhikkhūhi kammaṃ kataṃ te kammikāti vuccanti. Te bālāabyattātiādīhi vacanehi na garahitabbā. Na savacanīyaṃ kātabbanti palibodhanatthāya vā pakkosanatthāya vā savacanīyaṃ na kātabbaṃ palibodhanatthāya hi karonto ahaṃ āyasmantaṃ imasmiṃ vatthusmiṃ savacanīyaṃ karomi imamhā āvāsā ekapadaṃpi mā pakkami yāva na taṃ adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ hotīti evaṃ karoti pakkosanatthāya karonto ahaṃ te savacanīyaṃ karomi ehi mayā saddhiṃ vinayadharānaṃ sammukhībhāvaṃ gacchāhīti evaṃ karoti tadubhayaṃpi na kātabbaṃ. Na anuvādoti vihārajeṭṭhakaṭṭhānaṃ na kātabbaṃ pāṭimokkhuddesakena vā dhammajjhesakena vā na bhavitabbaṃ terasasu sammatīsu ekasammativasenapi Issariyakammaṃ na kātabbaṃ. Na okāsoti karotu me āyasmā okāsaṃ ahaṃ taṃ vattukāmoti evaṃ pakatattassa okāso na kātabbo vatthunā vā āpattiyā vā na codetabbo ayante dosoti na sāretabbo. Na bhikkhū bhikkhūhi sampayojetabbanti aññamaññaṃ payojetvā kalaho na kāretabbo. Purato saṅghattherena hutvā purato na gantabbaṃ dvādasahatthaṃ upacāraṃ muñcitvā ekakena gantabbaṃ. Nisīdanepi eseva nayo. Āsanapariyantoti bhattaggādīsu saṅghanavakāsanapariyanto nāma svāssa dātabbo. Tattha nisīditabbaṃ. Seyyapariyantoti seyyānaṃ pariyanto sabbalāmakaṃ mañcapīṭhaṃ. Ayaṃ hi vassaggena attano pattaṭṭhāne seyyaṃ gahetuṃ na labhati. Sabbabhikkhūhi vicinitvā gahitāvasesā pana maṅkuṇagūthabharitā vettavākādivinaddhā lāmakaseyyā assa dātabbā. Vihārapariyantoti yathā ca seyyā evaṃ vasanaṃ āvāsopi vā vassaggena attano pattaṭṭhāne tassa na vaṭṭati. Sabbabhikkhūhi vicinitvā gahitāvasesā pana rajohatabhūmijatukamūsikabharitā paṇṇasālā assa dātabbā. Sace pakatattā sabbe rukkhamūlikā abbhokāsikā vā honti channaṃ na upenti. Sabbepi etehi vissaṭṭhāvāsā nāma honti. Tesu yaṃ icchati taṃ labhati. Vassūpanāyikadivase pana paccayaṃ ekapasse ṭhatvā vassaggena gaṇhituṃ labhati senāsanaṃ pana na labhati. Nivaddhavassāvāsikaṃ senāsanaṃ gaṇhitukāmena vattaṃ nikkhipitvā gahetabbaṃ. Tena ca So sāditabboti yaṃ assa āsanādipariyantaṃ bhikkhū denti so eva sāditabbo. Puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vāti ñātipavāritaṭ- ṭhāne ettake bhikkhū gahetvā āgacchathāti nimantitena bhante asukaṃ nāma kulaṃ bhikkhū nimanteti etha tattha gacchāmāti evaṃ saṃvidhāya bhikkhū puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā katvā na gantabbaṃ. Bhante asukasmiṃ nāma gāme manussā bhikkhūnaṃ āgamanaṃ icchanti sādhu vata sace tesaṃ saṅgahaṃ kareyyāthāti evañca pana pariyāyena kathetuṃ vaṭṭati. Na āraññikaṅganti āgatāgatānaṃ ārocetuṃ harāyamānena āraññikadhutaṅgaṃ na samādātabbaṃ. Yenapi pakatiyā samādinnaṃ tena dutiyaṃ bhikkhuṃ gahetvā araññe aruṇaṃ uṭṭhāpetabbaṃ na ca ekakena gantabbaṃ tathā bhattaggādīsu āsana- pariyante nisajjāya harāyamānena piṇḍapātikadhutaṅgaṃpi na samādātabbaṃ. Yo pana pakatiyā piṇḍapātiko tassa paṭisedho natthi. Na ca tappaccayāti nihatabhatto hutvā vihāreyeva nisīditvā bhuñjanto rattiyo gaṇissāmīti gacchato gāme bhikkhū disvā anārocentassa ratticchedo siyāti iminā kāraṇena piṇḍapāto na nīharāpetabbo. Mā maṃ jāniṃsūti mā maṃ ekabhikkhupi jānātūti iminā ajjhāsayena vihāre sāmaṇerehi pacāpetvā bhuñjituṃpi na labhati. Gāmaṃ piṇḍāya pavisitabbameva. Gilānassa pana navakammaācariyupajjhāyakiccādīsu pasutassa vā vihāreyeva acchituṃ vaṭṭati sace gāme anekasatā bhikkhū vicaranti na sakkā hoti ārocetuṃ gāmakāvāsaṃ gantvā Sabhāgaṭṭhāne vasituṃ vaṭṭati. Āgantukenāpi kiñci vihāraṃ āgatena tattha bhikkhūnaṃ ārocetabbaṃ. Sace sabbe ekaṭṭhāne ṭhite passati ekaṭṭhāne ṭhiteneva ārocetabbaṃ. Atha rukkhamūlādīsu visuṃ visuṃ ṭhitā honti. Tattha tattha gantvā ārocetabbaṃ. Sañcicca anārocentassa ratticchedo ca hoti vattabhede ca dukkaṭaṃ. Atha vicinanto ekacce na passati ratticchedova hoti na vattakede dukkaṭaṃ. Āgantukassāti attano vasanavihāraṃ āgatassāpi ekassa vā bahunnaṃ vā vuttanayeneva ārocetabbaṃ. Ratticchedavattabhedāpi cettha vuttanayeneva veditabbā. Sace āgantukā muhuttaṃ vissamitvā vā avissamitvā vā evaṃ vihāramajjhe na gacchanti tesaṃpi ārocetabbaṃ. Sace tassa ajānantasseva gacchanti ayaṃ ca pana gatakāle jānāti. Gantvā ārocetabbaṃ. Sampāpuṇituṃ asakkontassa ratticchedova hoti na vattabhede dukkaṭaṃ. Yepi antovihāraṃ apavisitvā upacārasīmaṃ okkamitvā gacchanti ayañca nesaṃ chattasaddaṃ vā ukāsitasaddaṃ vā khipitasaddaṃ vā sutvā āgantukabhāvaṃ jānāti. Gantvā ārocetabbaṃ gatakāle jānantenapi anubandhitvā ārocetabbameva. Sampāpuṇituṃ asakkontassa rattic- chedova hoti na vattabhede dukkaṭaṃ. Yopi rattiṃ āgantvā rattiṃyeva gacchati sopissa ratticchedaṃ karoti. Aññātattā pana vattabhede dukkaṭaṃ natthi. Sace ajānitvāva abbhānaṃ karoti akatameva hotīti kurundiyaṃ vuttaṃ. Tasmā adhikā rattiyo gaṇetvā Kātabbaṃ. Ayaṃ apaṇṇakapaṭipadā. Nadīādīsu nāvāya gacchantaṃpi paratīre ṭhitaṃpi ākāse gacchantaṃpi pabbatathalaaraññādīsu dūre ṭhitaṃpi bhikkhuṃ disvā sace bhikkhūti vavatthānaṃ atthi nāvādīhi gantvā mahāsaddaṃ katvā vā vegena anubandhitvā vā ārocetabbaṃ. Anārocentassa ratticchedo ceva vattabhede ca dukkaṭaṃ hoti. Sace vāyamantopi sampāpuṇituṃ vā sāvetuṃ vā na sakkoti ratticchedova hoti na vattabhede dukkaṭaṃ. Saṅghasenābhayatthero pana visayāvisayavasena katheti visaye kira anārocentassa ratticchedo ceva vattabhede dukkaṭañca hoti avisaye pana ubhayaṃpi natthīti. Karavikatissatthero pana samaṇo ayanti vavatthānaṃyeva pamāṇaṃ sacepi avisayo hoti vattabhede dukkaṭameva natthi ratticchedo pana hotiyevāti āha. Uposatheti uposathaṃ sampāpuṇissāmāti āgantukā hi bhikkhū āgacchanti iddhiyā gantvāpi uposathabhāvaṃ ñatvā otaritvā uposathakammaṃ karonti. Tasmā āgantuka- sodhanatthaṃ uposathadivase ārocetabbaṃ. Pavāraṇāyapi eseva nayo. Gilānoti gantuṃ asamattho. Dūtenāti etthāpi anupasampannaṃ pesetuṃ na vaṭṭati bhikkhuṃ pesetvā ārocāpetabbaṃ. Abhikkhuko āvāsoti suñño vihāro yattha ekopi bhikkhu natthi tattha vāsatthāya na gantabbaṃ. Na hi tattha vuttharattiyo gaṇanūpagā honti. Pakatattena pana saddhiṃ vaṭṭati. Dasavidhantarāye pana sacepi rattiyo gaṇanūpagā na honti antarāyato parimuccanatthāya Gantabbameva. Tena vuttaṃ aññatra antarāyāti. Nānāsaṃvāsakehi saddhiṃ vinayakammaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tesaṃ anārocanepi ratticchedo natthi abhikkhukāvāsasadisameva hoti. Tena vuttaṃ yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakāti. Sesaṃ uposathakkhandhake vuttanayameva.