พุทธานุญาตภัตร
{๓๒๕} น สกฺโกนฺติ สงฺฆภตฺตํ กาตุนฺติ สกลสฺส จ สงฺฆสฺส ภตฺตํ กาตุํ น สกฺโกนฺติ ฯ อิจฺฉนฺติ อุทฺเทสภตฺตนฺติ อาทีสุ เอกํ วา เทฺว วา ฯเปฯ ทส วา ภิกฺขู สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา เทถาติ เอวํ อุทฺเทเสน ลทฺธภิกฺขูนํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ ฯ อปเร ตเถว ภิกฺขู ปริจฺฉินฺทิตฺวา นิมนฺเตตฺวา เตสํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ ฯ อปเร สลากาโย ปริจฺฉินฺทิตฺวา ฯ อปเร ปกฺขิกํ อุโปสถิกํ ปาฏิปทิกนฺติ เอวํ นิยเมตฺวา เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา ฯเปฯ ทสนฺนํ วา ภิกฺขูนํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ ฯ อิติ เอตานิ เอตฺตกานิ ภตฺตานิ อุทฺเทสภตฺตํ นิมนฺตนนฺติ อิทํ โวหารํ ปตฺตานิ ฯ ยสฺมา ปน เต สเจปิ ทุพฺภิกฺเข น สกฺโกนฺติ สุภิกฺเข ปน ปุน สงฺฆภตฺตํ กาตุํ สกฺขิสฺสนฺติ ตสฺมา ภควา ตํปิ อนฺโต กตฺวา อนุชานามิ ภิกฺขเว สงฺฆภตฺตํ อุทฺเทสภตฺตนฺติอาทิมาห ฯ ตตฺถ สงฺฆภตฺเต ฐิติกา นาม นตฺถิ ตสฺมา อมฺหากํปิ อชฺช ทส ทฺวาทส ทิวสานิ ภุญฺชนฺตานํ อิทานิ อญฺญโต ภิกฺขู อาเนถาติ น เอวํ ตตฺถ วตฺตพฺพํ ฯ ปุริมทิวเสสุ อมฺเหหิ น ลทฺธํ อิทานิ ตํ อมฺหากํ คาเหถาติ เอวํปิ วตฺตุํ น ลภติ ฯ ตํ หิ อาคตาคตานํ ปาปุณาติเยว ฯ อุทฺเทสภตฺตาทีสุ ปน อยํ นโย ฯ รญฺญา วา ราชมหามตฺเตน วา สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา เอตฺตเก ภิกฺขู อาเนถาติ ปหิเต กาลํ โฆเสตฺวา ฐิติกา ปุจฺฉิตพฺพา ฯ สเจ อตฺถิ ตโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ ฯ โน เจ เถราสนโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ ฯ อุทฺเทสเกน ปิณฺฑปาติกานํปิ น อติกฺกเมตพฺพํ ฯ เต ปน ธุตงฺคํ รกฺขนฺตา สยเมว อติกฺกเมสฺสนฺติ ฯ เอวํ คาหิยมาเน อลสชาติกา มหาเถรา ปจฺฉา อาคจฺฉนฺติ ฯ ภนฺเต วีสติวสฺสานํ คาหิยติ ตุมฺหากํ ฐิติกา อติกฺกนฺตาติ น วตฺตพฺพา ฯ ฐิติกํ ฐเปตฺวา เตสํ คาเหตฺวา ปจฺฉา ฐิติกาย คาเหตพฺพํ ฯ อสุกวิหาเร พหุํ อุทฺเทสภตฺตํ อุปฺปนฺนนฺติ สุตฺวา โยชนนฺตริกวิหารโตปิ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ ฯ สมฺปตฺตสมฺปตฺตานํ ฐิตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ ฯ อสมฺปตฺตานํปิ อุปจารสีมํ ปวิฏฺฐานํ อนฺเตวาสิกาทีสุ คณฺหนฺเตสุ คาเหตพฺพเมว ฯ พหิอุปจารสีมาย ฐิตานํ คาเหถาติ วทนฺติ น คาเหตพฺพํ ฯ สเจ ปน อุปจารสีมํ โอกฺกนฺเตหิ เอกาพทฺธา หุตฺวา อตฺตโน วิหารทฺวาเร วา อนฺโตวิหาเรเยว วา โหนฺติ ฯ ปริสวเสน วฑฺฒิตา นาม สีมา โหติ ตสฺมา คาเหตพฺพํ ฯ สงฺฆนวกสฺส ทินฺนํปิ ปจฺฉา อาคตานํ คาเหตพฺพเมว ฯ ทุติยภาเค ปน เถราสนํ อารูฬฺเห ปุน อาคตานํ ปฐมภาโค น ปาปุณาติ ฯ ทุติยภาคโต วสฺสคฺเคน คเหตพฺพํ ฯ เอกสฺมึ วิหาเร เอกํ ภตฺตุทฺเทสฏฺฐานํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา คาวุตปฺปมาณายปิ อุปจารสีมาย ยตฺถ กตฺถจิ อาโรจิตํ อุทฺเทสภตฺตํ ตสฺมึเยว ภตฺตุทฺเทสฏฺฐาเน คาเหตพฺพํ ฯ เอโก เอกสฺส ภิกฺขุโน ปหิณิ เสฺวปิ สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ทส ภิกฺขู ปหิณถาติ ฯ เตน โส อตฺโถ ภตฺตุทฺเทสกสฺส อาโรเจตพฺโพ ฯ สเจ ตํ ทิวสํ ปมุสฺสติ ฯ ทุติยทิวเส ปาโตว อาโรเจตพฺพํ ฯ อถ ปมุสฺสิตฺวา ปิณฺฑาย ปวิสนฺโต สรติ ยาว อุปจารสีมํ นาติกฺกมติ ตาว ยา โภชนสาลาย ปกติฐิติกา ตสฺสาเยว วเสน คาเหตพฺพํ ฯ สเจปิ อุปจารสีมํ อติกฺกนฺตา ภิกฺขู จ อุปจารสีมฏฺฐเกหิ เอกาพทฺธา โหนฺติ อญฺญมญฺญํ ทฺวาทสหตฺถนฺตรํ อวิชหิตฺวา คจฺฉนฺติ ฯ ปกติฐิติกาย วเสน คาเหตพฺพํ ฯ ภิกฺขูนมฺปน ตาทิเส เอกาพทฺเธ อสติ พหิอุปจารสีมาย ยสฺมึ ฐาเน สรติ ฯ ตตฺถ นวํ ฐิติกํ กตฺวา คาเหตพฺพํ ฯ อนฺโตคาเม อาสนสาลาย สรนฺเตน อาสนสาลาย ฐิติกาย คาเหตพฺพํ ฯ ยตฺถกตฺถจิ สริตฺวา คาเหตพฺพเมว อคาเหตุํ น วฏฺฏติ ฯ น หิ เอตํ ทุติยทิวเส ลภตีติ ฯ สเจ สกวิหารโต อญฺญํ วิหารํ คจฺฉนฺเต ภิกฺขู ทิสฺวา โกจิ อุทฺเทสภตฺตํ อุทฺทิสาเปติ ฯ ยาว อนฺโตอุปจาเร วา อุปจารสีมฏฺฐเกหิ สทฺธึ วุตฺตนเยเนว เอกาพทฺธา โหนฺติ ตาว สกวิหาเร ฐิติกาย วเสเนว คาเหตพฺพํ ฯ พหิอุปจาเร ฐิตานํ ปน ทินฺนํ สงฺฆโต ภนฺเต เอตฺตเก นาม ภิกฺขู อุทฺทิสถาติ วุตฺเต สมฺปตฺตสมฺปตฺตานํ คาเหตพฺพํ ฯ ตตฺถ ทฺวาทสหตฺถนฺตรํ อวิชหิตฺวา เอกาพทฺธนเยเนว ทูเร ฐิตาปิ สมฺปตฺตาเยวาติ เวทิตพฺพา ฯ สเจ ยํ วิหารํ คจฺฉนฺติ ฯ ตตฺถ ปวิฏฺฐานํ อาโรเจนฺติ ฯ ตสฺส วิหารสฺส ฐิติกาย วเสน คาเหตพฺพํ ฯ สเจปิ คามทฺวาเร วา วีถิยํ วา จตุกฺเก วา อนฺตรฆเร วา ภิกฺขุํ ทิสฺวา โยโกจิ สงฺฆุทฺเทสํ อาโรเจติ ฯ ตสฺมึ ฐาเน อนฺโตอุปจารคตานํ คาเหตพฺพํ ฯ ฆรูปจาโร เจตฺถ เอกํ ฆรํ เอกูปจารํ เอกํ ฆรํ นานูปจารํ นานาฆรํ เอกูปจารํ นานาฆรํ นานูปจารนฺติ อิเมสํ วเสน เวทิตพฺโพ ฯ ตตฺร ยํ เอกกุลสฺส ฆรํ เอกวลญฺชํ โหติ ตํ สุปฺปปาตปริจฺเฉทสฺส อนฺโต เอกูปจารํ นาม ฯ ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ ตสฺมึ อุปจาเร ภิกฺขาจารวตฺเตนปิ ฐิตานํ สพฺเพสํ ปาปุณาติ ฯ เอตํ เอกํ ฆรํ เอกูปจารํ นาม ฯ ยํ ปน เอกํ ฆรํ ทฺวินฺนํ ภริยานํ สุขวิหารตฺถาย มชฺเฌ ภิตฺตึ อุปฏฺฐเปตฺวา นานาทฺวารวลญฺชํ กตํ ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ ภิตฺติอนฺตริกสฺส น ปาปุณาติ ตสฺมึ ฐาเน นิสินฺนสฺเสว ปาปุณาติ ฯ เอตํ เอกํ ฆรํ นานูปจารํ นาม ฯ ยสฺมึ ปน ฆเร พหู ภิกฺขู นิมนฺเตตฺวา อนฺโตเคหโต ปฏฺฐาย เอกาพทฺเธ กตฺวา ปฏิวิสฺสกฆรานิปิ ปูเรตฺวา นิสีทาเปนฺติ ฯ ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ สพฺเพสํ ปาปุณาติ ฯ ยํปิ นานากุลสฺส นิเวสนํ มชฺเฌ ภิตฺตึ อกตฺวา เอกทฺวาเรเนว วลญฺเชนฺติ ฯ ตตฺราปิ เอเสว นโย ฯ เอตํ นานาฆรํ เอกูปจารํ นาม ฯ โย ปน นานานิเวสเนสุ นิสินฺนานํ อุทฺเทสลาโภ อุปฺปชฺชติ กิญฺจาปิ ภิตฺติฉิทฺเทน ภิกฺขู ทิสฺสนฺติ ตสฺมึ ตสฺมึ นิเวสเน นิสินฺนานํเยว ปาปุณาติ ฯ เอตํ นานาฆรํ นานูปจารํ นาม ฯ โย ปน คามทฺวารวีถิจตุกฺเกสุ อญฺญตรสฺมึ ฐาเน อุทฺเทสภตฺตํ ลภิตฺวา อญฺญสฺมึ ภิกฺขุสฺมึ อสติ อตฺตโน ปาเปตฺวา ทุติยทิวเสปิ ตสฺมึเยว ฐาเน อญฺญํ ลภติ ฯ เตน ยํ อญฺญํ นวกํ วา วุฑฺฒํ วา ภิกฺขุํ ปสฺสติ ตสฺส คาเหตพฺพํ ฯ สเจ โกจิ นตฺถิ อตฺตโนว ปาเปตฺวา ภุญฺชิตพฺพํ ฯ