นวกสฺส วตฺเต ฯ ปานียํ อาจิกฺขิตพฺพนฺติ เอตํ ปานียํ คเหตฺวา ปิวาหีติ อาจิกฺขิตพฺพํ ฯ ปริโภชนีเยปิ เอเสว นโย ฯ เสสํ ปุริมสทิสเมว ฯ มหาอาวาเสปิ หิ อตฺตโน สนฺติกํ สมฺปตฺตสฺส อาคนฺตุกสฺส วตฺตํ อกาตุํ น ลภติ ฯ

{๓๖๐} คมิกวตฺเต ฯ ทารุภณฺฑนฺติ เสนาสนกฺขนฺธเก วุตฺตํ มญฺจปีฐาทิ ฯ มตฺติกาภณฺฑํปิ รชนภาชนาทิ สพฺพํ ตตฺถ วุตฺตปฺปเภทเมว ฯ ตํ สพฺพํ อคฺคิสาลาย วา อญฺญสฺมึ วา คุตฺตฏฺฐาเน ปฏิสาเมตฺวา คนฺตพฺพํ ฯ อโนวสฺสเก ปพฺภาเรปิ ฐเปตุํ วฏฺฏติ ฯ เสนาสนํ อาปุจฺฉิตพฺพนฺติ เอตฺถ ยํ ปาสาณปิฏฺฐิยํ วา ปาสาณตฺถมฺเถสุ วา กตเสนาสนํ ยตฺถ อุปจิกา นาโรหนฺติ ตํ อนาปุจฺฉนฺตสฺสาปิ อนาปตฺติ ฯ จตูสุ ปาสาณเกสูติอาทิ อุปจิกานํ อุปฺปตฺติฏฺฐาเน ปณฺณสาลาทิเสนาสเน กตฺตพฺพาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ อปฺเปว นาม องฺคานิปิ เสยฺยุนฺติ อยํ อชฺโฌกาเส ฐปิตมฺหิ อานิสํโส ฯ โอวสฺสกเคเห ปน ติเณสุ จ มตฺติกาปิณฺเฑสุ จ อุปริปตนฺเตสุ มญฺจปีฐานํ องฺคานิปิ วินสฺสนฺติ ฯ

{๓๖๒} อนุโมทนวตฺถุสฺมึ ฯ อิทฺธํ อโหสีติ สมฺปนฺนํ อโหสิ ฯ จตูหิ ปญฺจหีติ สงฺฆตฺเถเร อนุโมทนตฺถาย นิสินฺเน เหฏฺฐา ปฏิปาฏิยา จตูหิ นิสีทิตพฺพํ ฯ อนุเถเร นิสินฺเน มหาเถเรน เหฏฺฐา จ ตีหิ นิสีทิตพฺพํ ฯ ปญฺจเม นิสินฺเน อุปริ จตูหิ นิสีทิตพฺพํ ฯ สงฺฆตฺเถเรน เหฏฺฐา ทหรภิกฺขุสฺมึ อชฺฌิฏฺเฐปิ สงฺฆตฺเถรโต ปฏฺฐาย จตูหิ นิสีทิตพฺพเมว ฯ สเจ ปน อนุโมทโก ภิกฺขุ คจฺฉถ ภนฺเต อาคเมตพฺพกิจฺจํ นตฺถีติ วทติ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ มหาเถเรน คจฺฉาม อาวุโส คจฺฉามาติ วุตฺเต คจฺฉถาติ วทติ เอวํปิ วฏฺฏติ ฯ พหิคาเม อาคมิสฺสามาติ อาโภคํ กตฺวาปิ พหิคามํ คนฺตฺวา อตฺตโน นิสฺสิตเก ตุมฺเห ตสฺสาคมนํ อาคเมถาติ วตฺวาปิ คนฺตุํ วฏฺฏติเยว ฯ สเจ ปน มนุสฺสา อตฺตนา รุจิเตน เอเกน อนุโมทนํ กาเรนฺติ เนว ตสฺส อนุโมทโต อาปตฺติ น มหาเถรสฺส ภาโร โหติ ฯ อุปนิสินฺนกถายเมว หิ มนุสฺเสสุ กถาเปนฺเตสุ เถโร อาปุจฺฉิตพฺโพ ฯ มหาเถเรน จ อนุโมทนาย อชฺฌิฏฺโฐว อาคเมตพฺโพติ อิทเมตฺถ ลกฺขณํ ฯ วจฺจิโตติ สญฺชาตวจฺโจ วจฺจปีฬิโตติ อธิปฺปาโย ฯ

{๓๖๔} ภตฺตคฺควตฺเต ฯ อนฺโตคาเม วา โหตุ วิหาเร วา มนุสฺสานํ ปริเวสนฏฺฐานํ คจฺฉนฺเตน จีวรํ ปารุปิตฺวา กายพนฺธนเมว วฏฺฏตีติ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ ฯ น เถเร ภิกฺขู อนูปขชฺชาติ เถเร ภิกฺขู อติอลฺลียิตฺวา น นิสีทิตพฺพํ ฯ สเจ มหาเถรสฺส นิสินฺนาสเนน สมกํ อาสนํ โหติ พหูสุ อาสเนสุ สติ เอกํ เทฺว อาสนานิ ฐเปตฺวา นิสีทิตพฺพํ ฯ ภิกฺขู คเณตฺวา ปญฺญตฺตาสเนสุ อนิสีทิตฺวา มหาเถเรน นิสีทาหีติ วุตฺเตน นิสีทิตพฺพํ ฯ โน เจ มหาเถโร วทติ อิทํ ภนฺเต อาสนํ อุจฺจนฺติ วตฺตพฺพํ ฯ นิสีทาหีติ วุตฺเต นิสีทิตพฺพํ ฯ สเจ ปน เอวํ อาปุจฺฉิเตปิ น วทติ นิสีทนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ มหาเถรสฺเสว อาปตฺติ ฯ นวโก หิ เอวรูเป อาสเน อนาปุจฺฉา นิสีทนฺโต อาปชฺชติ ยถา เถโร อาปุจฺฉิโต อนนุชานนฺโต ฯ น สงฺฆาฏึ โอตฺถริตฺวาติ น สงฺฆาฏึ อวตฺถริตฺวา นิสีทิตพฺพํ ฯ อุโภหิ หตฺเถหีติ ปตฺตโธวนอุทกํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ทกฺขิโณทกํ ปน ปุรโต อาธารเก ปตฺตํ ฐเปตฺวา คเหตพฺพํ ฯ สาธุกนฺติ อุทกสทฺทํ อกโรนฺเตน ฯ สูปสฺส โอกาโสติ ยถา สูปสฺส โอกาโส โหติ เอวํ มตฺตาย โอทโน คเหตพฺโพติ อตฺโถ ฯ สมกํ สมฺปาเทหีติ อิทํ น เกวลํ สปฺปิอาทีสุ โอทเนปิ วตฺตพฺพํ ฯ สปฺปิอาทีสุ ปน ยํ อปฺปํ โหติ เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา อนุรูปํ ตํ สพฺเพสํ สมกํ สมฺปาเทหีติ วุตฺเต มนุสฺสานํ วิเหสา โหติ ตสฺมา ตาทิสํ สกึ วา ทฺวิกฺขตฺตุํ วา คเหตฺวา เสสํ น คเหตพฺพํ ฯ น ตาว เถเรน ภุญฺชิตพฺพนฺติ อิทํ ยํ ปริจฺฉนฺนภิกฺขุกํ ภตฺตคฺคํ ยตฺถ มนุสฺสา สพฺเพสํ ปาเปตฺวา วนฺทิตุกามา โหนฺติ ตํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ยํ ปน มหาภตฺตคฺคํ โหติ ยตฺถ เอกสฺมึ ปเทเส ภุญฺชนฺติ เอกสฺมึ ปเทเส อุทกํ ทิยฺยติ ตตฺถ ยถาสุขํ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ น ตาว เถเรน อุทกนฺติ อิทํ หตฺถโธวนอุทกํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ อนฺตรา ปิปาสิเตน ปน คเล วิลคฺคามิเสน วา ปานียํ ปิวิตฺวา หตฺถา น โธวิตพฺพา ฯ สเจ มนุสฺสา โธวถ ภนฺเต ปตฺตญฺจ หตฺเถ จาติ วทนฺติ ภิกฺขู วา ตุมฺเห อุทกํ คณฺหถาติ วทนฺติ วฏฺฏติ ฯ นิวตฺตนฺเตนาติ ภตฺตคฺคโต อุฏฺฐาย นิวตฺตนฺเตน สงฺเฆน เอวํ นิวตฺติตพฺพนฺติ ทสฺเสติ ฯ กถํ ฯ นวเกหีติ สพฺพํ ทฏฺฐพฺพํ ฯ สมฺพาเธสุ หิ ฆเรสุ มหาเถรานํ นิกฺขมนฺโตกาโส น โหติ ตสฺมา เอวํ วุตฺตํ ฯ เอวํ นิวตฺตนฺเตหิ ปน นวเกหิ เคหทฺวาเร ฐตฺวา เถเรสุ นิกฺขมนฺเตสุ ปฏิปาฏิยา คนฺตพฺพํ ฯ สเจ ปน มหาเถรา ทูเร นิสินฺนา โหนฺติ นวกา อนฺโตเคเห เถราสนโต ปฏฺฐาย ปาลิยาเอว นิกฺขมิตพฺพํ ฯ กาเยน กายํ อฆเฏนฺเตหิ ยถา อนฺตเร มนุสฺสา คนฺตุํ สกฺโกนฺติ เอวํ วิรลาย ปาลิยา คนฺตพฺพํ ฯ

เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒๑๐๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระอาคันตุกะ”