อฏฺฐิลฺเลนาติ โคชงฺฆฏฺฐิเกน ฯ ชฆนนฺติ กฏิปฺปเทโส วุจฺจติ ฯ หตฺถํ โกฏฺฏาเปนฺตีติ อคฺคพาหํ โกฏฺฏาเปตฺวา โมรปตฺตาทีหิ จิตฺตกํ กโรนฺติ ฯ หตฺถโกจฺฉนฺติ ปิฏฺฐิหตฺถํ ฯ ปาทนฺติ ชงฺฆํ ฯ ปาทโกจฺฉนฺติ ปิฏฺฐิปาทํ ฯ {๔๑๗} มุขลิมฺปนาทีนิ วุตฺตนยาเนว ฯ อวงฺคํ ๑- กโรนฺตีติ อกฺขิอญฺชนิโย อวงฺคเทเส อโธมุขํ เลขํ กโรนฺติ ฯ วิเสสกนฺติ คณฺฑปฺปเทเส วิจิตฺรสณฺฐานํ วิเสสกํ กโรนฺติ ฯ โอโลกนเกนาติ วาตปานํ วิวริตฺวา วีถึ โอโลเกนฺติ ฯ สาโลเก ติฏฺฐนฺตีติ ทฺวารํ วิวริตฺวา อุปฑฺฒกายํ ทสฺเสนฺติโย ติฏฺฐนฺติ ฯ สนจฺจนฺติ นฏสมชฺชํ กาเรนฺติ ฯ เวสึ วุฏฺฐาเปนฺตีติ คณิกํ วุฏฺฐาเปนฺติ ฯ ปานาคารํ ฐเปนฺตีติ สุรํ วิกฺกีณนฺติ ฯ สูนํ ฐเปนฺตีติ มํสํ วิกฺกีณนฺติ ฯ อาปณนฺติ นานาภณฺฑานํ อเนกวิธํ อาปณํ ปสาเรนฺติ ฯ ทาสํ อุปฏฺฐาเปนฺตีติ ทาสํ คเหตฺวา เตน อตฺตโน เวยฺยาวจฺจํ กาเรนฺติ ฯ ทาสีอาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ หริตกปตฺติกํ ๒- ปกิณนฺตีติ หริตกญฺเจว ปกฺกญฺจ ปกิณนฺติ ฯ ปกิณฺณกาปณํ ปสาเรนฺตีติ วุตฺตํ โหติ ฯ {๔๑๘} สพฺพนีลกาทิกถา กถิตาเยว ฯ {๔๑๙} ภิกฺขุนี เจ ภิกฺขเว กาลํ กโรนฺตีติอาทีสุ อยํ ปาลิมุตฺตกวินิจฺฉโย ฯ

๒. ปตฺติกญฺจ อิติปิ ฯ สเจ หิ ปญฺจสุ สหธมฺมิเกสุ โย โกจิ กาลํ กโรนฺโต มมจฺจเยน มยฺหํ ปริกฺขาโร อุปชฺฌายสฺส โหตุ อาจริยสฺส โหตุ สทฺธิวิหาริกสฺส โหตุ อนฺเตวาสิกสฺส โหตุ มาตุ โหตุ ปิตุ โหตุ อญฺญสฺส วา กสฺสจิ โหตูติ วทติ ฯ เตสํ น โหติ สงฺฆสฺเสว โหติ ฯ น หิ ปญฺจนฺนํ สหธมฺมิกานํ อจฺจยทานํ รูหติ คิหีนํ ปน รูหติ ฯ ภิกฺขุ ภิกฺขุนีวิหาเร กาลํ กโรติ ตสฺส ปริกฺขาโร ภิกฺขูนํเยว โหติ ฯ ภิกฺขุนี ภิกฺขุวิหาเร กาลํ กโรติ ตสฺสา ปริกฺขาโร ภิกฺขุนีนํเยว โหติ ฯ {๔๒๐} ปุราณมลฺลีติ ปุราเณ คิหิกาเล มลฺลสฺส ภริยา ฯ ปุริสพฺยญฺชนนฺติ ปุริสนิมิตฺตํ ฉินฺนํ วา โหตุ อจฺฉินฺนํ วา ปฏิจฺฉนฺนํ วา อปฺปฏิจฺฉนฺนํ วา ฯ สเจ เอตสฺมึ ฐาเน ปุริสพฺยญฺชนนฺติ จิตฺตํ อุปฺปาเทตฺวา อุปนิชฺฌายติ ทุกฺกฏํ ฯ

{๔๒๑} อตฺตโน ปริโภคตฺถาย ทินฺนํ นาม ยํ ตุมฺเห เอว ปริภุญฺชถาติ วตฺวา ทินฺนํ ตํ อญฺญสฺส ททโต ทุกฺกฏํ ฯ อคฺคํ คเหตฺวา ปน ทาตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ อสปฺปายํ สพฺพํปิ อปเนตุํ วฏฺฏติ ฯ จีวรํ เอกาหํ วา ทฺวีหํ วา ปริภุญฺชิตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ ฯ ปตฺตาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนีหิ ปฏิคฺคหาเปตฺวาติ หิยฺโย ปฏิคฺคเหตฺวา ฐปิตามิสํ อชฺช อญฺญสฺมึ อนุปสมฺปนฺเน อสติ ภิกฺขูหิ ปฏิคฺคหาเปตฺวา ภิกฺขุนีหิ ปริภุญฺชิตพฺพํ ฯ ภิกฺขูหิ ปฏิคฺคหิตํ หิ ภิกฺขุนีนํ อปฏิคฺคหิตฏฺฐาเน ติฏฺฐติ ฯ ภิกฺขูนํปิ ภิกฺขุนีสุ เอเสว นโย ฯ {๔๒๖} อาสนํ สงฺคายนฺติโยติ อาสนํ สงฺคาเหนฺติโย ฯ กาลํ วีตินาเมสุนฺติ อญฺญํปิ วุฏฺฐาเปตฺวา อญฺญํ นิสีทาเปนฺติโย โภชนกาลํ อติกฺกาเมสุํ ฯ อฏฺฐนฺนํ ภิกฺขุนีนํ ยถาวุฑฺฒนฺติ เอตฺถ สเจ ธุเร อฏฺฐสุ นิสินฺนาสุ ตาสํ อพฺภนฺตริมา อญฺญา อาคจฺฉติ สา อตฺตโน นวกตรํ อุฏฺฐาเปตฺวา นิสีทิตุํ ลภติ ฯ ยา ปน อฏฺฐหิปิ นวกตรา สา สเจปิ สฏฺฐิวสฺสา โหติ อาคตปฏิปาฏิยาว นิสีทิตุํ ลภติ ฯ อญฺญตฺถ ยถาวุฑฺฒํ น ปฏิพาหิตพฺพนฺติ ฐเปตฺวา ภตฺตคฺคํ อญฺญสฺมึ จตุปจฺจยภาชนิยฏฺฐาเน อหํ ปุพฺเพ อาคตาติ วุฑฺฒํ ปฏิพาหิตฺวา กิญฺจิ น คเหตพฺพํ ฯ ยถาวุฑฺฒเมว วฏฺฏติ ฯ ปวารณากถา กถิตาเยว ฯ {๔๒๙} อิตฺถียุตฺตนฺติอาทีหิ สพฺพยานานิ อนุญฺญาตานิ ฯ ปาฏงฺกินฺติ ปฏโปฏลิกํ ฯ {๔๓๐} ทูเตน อุปสมฺปทา ทสนฺนํ อนฺตรายานํ เยนเกนจิ วฏฺฏติ ฯ กมฺมวาจาปริโยสาเน สา ภิกฺขุนี ภิกฺขุนีอุปสฺสเย ฐิตา วา โหตุ นิสินฺนา วา ชาครา วา นิทฺทํ โอกฺกนฺตา วา อุปสมฺปนฺนาว โหติ ฯ ตาวเทว ฉายาติ- อาทีนิ อาคตาย ทูตภิกฺขุนิยา อาจิกฺขิตพฺพานิ ฯ {๔๓๑} อุทฺโทสิโตติ ภณฺฑสาลา ฯ น สมฺมตีติ นปฺปโหติ ฯ อุปสฺสยนฺติ ฆรํ ฯ นวกมฺมนฺติ สงฺฆสฺสตฺถาย ภิกฺขุนิยา นวกมฺมํ กาตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ {๔๓๒} ตสฺสา ปพฺพชิตายาติ ตสฺสา ปพฺพชิตกาเล ฯ ยาว โส ทารโก วิญฺญุตํ ปาปุณาตีติ ยาว ขาทิตุํ ภุญฺชิตุํ นหายิตุํ จ อตฺตโน ธมฺมตาย สกฺโกตีติ อตฺโถ ฯ ฐเปตฺวา สาคารนฺติ สหาคารเสยฺยมตฺตํ ฐเปตฺวา ฯ ยถา อญฺญสฺมึ ปุริเส เอวํ ทุติยิกาย ภิกฺขุนิยา ตสฺมึ ทารเก ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ ฯ ตํ มาตา นหาเปตุํ ปาเยตุํ โภเชตุํ มณฺฑิตุํ อุเร กตฺวา สยิตุํ จ ลภติ ฯ