พุทธานุญาตภัตร

{325} Na sakkonti saṅghabhattaṃ kātunti sakalassa ca saṅghassa bhattaṃ kātuṃ na sakkonti. Icchanti uddesabhattanti ādīsu ekaṃ vā Dve vā .pe. Dasa vā bhikkhū saṅghato uddisitvā dethāti evaṃ uddesena laddhabhikkhūnaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Apare tatheva bhikkhū paricchinditvā nimantetvā tesaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Apare salākāyo paricchinditvā. Apare pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikanti evaṃ niyametvā ekassa vā dvinnaṃ vā .pe. Dasannaṃ vā bhikkhūnaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Iti etāni ettakāni bhattāni uddesabhattaṃ nimantananti idaṃ vohāraṃ pattāni. Yasmā pana te sacepi dubbhikkhe na sakkonti subhikkhe pana puna saṅghabhattaṃ kātuṃ sakkhissanti tasmā bhagavā taṃpi anto katvā anujānāmi bhikkhave saṅghabhattaṃ uddesabhattantiādimāha. Tattha saṅghabhatte ṭhitikā nāma natthi tasmā amhākaṃpi ajja dasa dvādasa divasāni bhuñjantānaṃ idāni aññato bhikkhū ānethāti na evaṃ tattha vattabbaṃ. Purimadivasesu amhehi na laddhaṃ idāni taṃ amhākaṃ gāhethāti evaṃpi vattuṃ na labhati. Taṃ hi āgatāgatānaṃ pāpuṇātiyeva. Uddesabhattādīsu pana ayaṃ nayo. Raññā vā rājamahāmattena vā saṅghato uddisitvā ettake bhikkhū ānethāti pahite kālaṃ ghosetvā ṭhitikā pucchitabbā. Sace atthi tato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. No ce therāsanato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. Uddesakena piṇḍapātikānaṃpi na atikkametabbaṃ. Te pana dhutaṅgaṃ rakkhantā sayameva atikkamessanti. Evaṃ gāhiyamāne alasajātikā mahātherā pacchā āgacchanti. Bhante vīsativassānaṃ gāhiyati Tumhākaṃ ṭhitikā atikkantāti na vattabbā. Ṭhitikaṃ ṭhapetvā tesaṃ gāhetvā pacchā ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Asukavihāre bahuṃ uddesabhattaṃ uppannanti sutvā yojanantarikavihāratopi bhikkhū āgacchanti. Sampattasampattānaṃ ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. Asampattānaṃpi upacārasīmaṃ paviṭṭhānaṃ antevāsikādīsu gaṇhantesu gāhetabbameva. Bahiupacārasīmāya ṭhitānaṃ gāhethāti vadanti na gāhetabbaṃ. Sace pana upacārasīmaṃ okkantehi ekābaddhā hutvā attano vihāradvāre vā antovihāreyeva vā honti. Parisavasena vaḍḍhitā nāma sīmā hoti tasmā gāhetabbaṃ. Saṅghanavakassa dinnaṃpi pacchā āgatānaṃ gāhetabbameva. Dutiyabhāge pana therāsanaṃ ārūḷhe puna āgatānaṃ paṭhamabhāgo na pāpuṇāti. Dutiyabhāgato vassaggena gahetabbaṃ. Ekasmiṃ vihāre ekaṃ bhattuddesaṭṭhānaṃ paricchinditvā gāvutappamāṇāyapi upacārasīmāya yattha katthaci ārocitaṃ uddesabhattaṃ tasmiṃyeva bhattuddesaṭṭhāne gāhetabbaṃ. Eko ekassa bhikkhuno pahiṇi svepi saṅghato uddisitvā dasa bhikkhū pahiṇathāti. Tena so attho bhattuddesakassa ārocetabbo. Sace taṃ divasaṃ pamussati. Dutiyadivase pātova ārocetabbaṃ. Atha pamussitvā piṇḍāya pavisanto sarati yāva upacārasīmaṃ nātikkamati tāva yā bhojanasālāya pakatiṭhitikā tassāyeva vasena gāhetabbaṃ. Sacepi upacārasīmaṃ atikkantā bhikkhū ca upacārasīmaṭṭhakehi ekābaddhā honti aññamaññaṃ Dvādasahatthantaraṃ avijahitvā gacchanti. Pakatiṭhitikāya vasena gāhetabbaṃ. Bhikkhūnampana tādise ekābaddhe asati bahiupacārasīmāya yasmiṃ ṭhāne sarati. Tattha navaṃ ṭhitikaṃ katvā gāhetabbaṃ. Antogāme āsanasālāya sarantena āsanasālāya ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Yatthakatthaci saritvā gāhetabbameva agāhetuṃ na vaṭṭati. Na hi etaṃ dutiyadivase labhatīti. Sace sakavihārato aññaṃ vihāraṃ gacchante bhikkhū disvā koci uddesabhattaṃ uddisāpeti. Yāva antoupacāre vā upacārasīmaṭṭhakehi saddhiṃ vuttanayeneva ekābaddhā honti tāva sakavihāre ṭhitikāya vaseneva gāhetabbaṃ. Bahiupacāre ṭhitānaṃ pana dinnaṃ saṅghato bhante ettake nāma bhikkhū uddisathāti vutte sampattasampattānaṃ gāhetabbaṃ. Tattha dvādasahatthantaraṃ avijahitvā ekābaddhanayeneva dūre ṭhitāpi sampattāyevāti veditabbā. Sace yaṃ vihāraṃ gacchanti. Tattha paviṭṭhānaṃ ārocenti. Tassa vihārassa ṭhitikāya vasena gāhetabbaṃ. Sacepi gāmadvāre vā vīthiyaṃ vā catukke vā antaraghare vā bhikkhuṃ disvā yokoci saṅghuddesaṃ āroceti. Tasmiṃ ṭhāne antoupacāragatānaṃ gāhetabbaṃ. Gharūpacāro cettha ekaṃ gharaṃ ekūpacāraṃ ekaṃ gharaṃ nānūpacāraṃ nānāgharaṃ ekūpacāraṃ nānāgharaṃ nānūpacāranti imesaṃ vasena veditabbo. Tatra yaṃ ekakulassa gharaṃ ekavalañjaṃ hoti taṃ suppapātaparicchedassa anto ekūpacāraṃ nāma. Tatthuppanno uddesalābho tasmiṃ upacāre bhikkhācāravattenapi ṭhitānaṃ Sabbesaṃ pāpuṇāti. Etaṃ ekaṃ gharaṃ ekūpacāraṃ nāma. Yaṃ pana ekaṃ gharaṃ dvinnaṃ bhariyānaṃ sukhavihāratthāya majjhe bhittiṃ upaṭṭhapetvā nānādvāravalañjaṃ kataṃ tatthuppanno uddesalābho bhittiantarikassa na pāpuṇāti tasmiṃ ṭhāne nisinnasseva pāpuṇāti. Etaṃ ekaṃ gharaṃ nānūpacāraṃ nāma. Yasmiṃ pana ghare bahū bhikkhū nimantetvā antogehato paṭṭhāya ekābaddhe katvā paṭivissakagharānipi pūretvā nisīdāpenti. Tatthuppanno uddesalābho sabbesaṃ pāpuṇāti. Yaṃpi nānākulassa nivesanaṃ majjhe bhittiṃ akatvā ekadvāreneva valañjenti. Tatrāpi eseva nayo. Etaṃ nānāgharaṃ ekūpacāraṃ nāma. Yo pana nānānivesanesu nisinnānaṃ uddesalābho uppajjati kiñcāpi bhittichiddena bhikkhū dissanti tasmiṃ tasmiṃ nivesane nisinnānaṃyeva pāpuṇāti. Etaṃ nānāgharaṃ nānūpacāraṃ nāma. Yo pana gāmadvāravīthicatukkesu aññatarasmiṃ ṭhāne uddesabhattaṃ labhitvā aññasmiṃ bhikkhusmiṃ asati attano pāpetvā dutiyadivasepi tasmiṃyeva ṭhāne aññaṃ labhati. Tena yaṃ aññaṃ navakaṃ vā vuḍḍhaṃ vā bhikkhuṃ passati tassa gāhetabbaṃ. Sace koci natthi attanova pāpetvā bhuñjitabbaṃ.

เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “พุทธานุญาตภัตร”