{399} Acchiddena appaṭimaṃsenātiādīsu yena gahaṭṭhapabbajitesu yokoci pahato vā hoti gihīnaṃ gaṇḍaphālanādīni vejjakammāni vā katāni Tassa kāyasamācāro upacikāhi khāditatālapaṇṇamiva chiddo ca paṭimāsituṃ yatthakatthaci gahetvā ākaḍḍhituṃ sakkuṇeyyatāya sappaṭimaṃso ca hoti viparīto acchiddo appaṭimaṃsoti veditabbo. Vacīsamācāro pana musāvādaomasavādapesuññaamūlakānuddhaṃsanādīhi chiddo ca sappaṭimaṃso ca hoti viparīto acchiddo ca appaṭimaṃso ca.
Mettaṃ nukhomecittantipalibodhe chinditvā kammaṭṭhānabhāvanānuyogena adhigataṃ mettaṃ cittaṃ. Anāghātanti āghātavirahitaṃ vikkhambhanavasena vigatāghātanti attho. Idaṃ pana āvuso kattha vuttaṃ bhagavatāti idaṃ sikkhāpadaṃ katarasmiṃ nagare vuttanti attho. {400} Kālena vakkhāmītiādīsu eko bhikkhu ekaṃ okāsaṃ kāretvā codento kālena vadati nāma saṅghamajjhagaṇamajjhasalākaggayāguaggavitakkamāḷa- bhikkhācāramaggaāsanasālādīsu upaṭṭhākehi parivāritakkhaṇe vā codento akālena vadati nāma. Tacchena vadanto bhūtena vadati nāma. Ambho mahallaka parisāvacara paṃsukūlika dhammakathika paṭirūpaṃ tava idanti vadanto pharusena vadati nāma. Kāraṇanissitaṃ pana katvā bhante mahallakattha parisāvacarā paṃsukūlikā dhammakathikattha paṭirūpaṃ tumhākaṃ idanti vadanto saṇhena vadati nāma. Kāraṇanissitaṃ katvā vadanto atthasañhitena vadati nāma. Mettacitto vakkhāmi no dosantaroti mettacittaṃ upaṭṭhapetvā vakkhāmi na duṭṭhacitto hutvā. {401} Ajjhattaṃ manasikaritvāti atatano cittaṃ uppādetvā. Kāruññatāti karuṇābhāvo. Iminā karuṇañca karuṇāpubbabhāgañca Dasseti. Hitesitāti hitagavesanatā. Anukampitāti tena hitena saṃyojanā. Dvīhipi mettañca mettāpubbabhāgañca dasseti. Āpattivuṭṭhānatāti āpattito vuṭṭhāpetvā suddhante patiṭṭhāpanaṃ. Vatthuṃ codetvā sāretvā paṭiññaṃ āropetvā yathāpaṭiññāya kammakaraṇaṃ vinayapurekkhāratā nāma. Ime pañca dhammeti ye ete kāruññatātiādinā nayena vuttā ime pañca dhamme ajjhattaṃ manasikaritvā paro codetabboti. Sacce ca akuppe cāti vacīsacce ca akuppanatāya ca cuditakena hi saccañca vattabbaṃ kopo ca na kātabbo neva attanā kujjhitabbaṃ na paro ghaṭetabboti attho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.