เรื่องพระนางมหาปชาบดีโคตมี
Bhikkhunikkhandhakavaṇṇanā
{402} bhikkhunikkhandhake. Alaṃ gotami mā te rucīti kasmā paṭikkhipati nanu sabbesaṃpi buddhānaṃ catasso parisā hontīti. Kāmaṃ honti kilametvā pana anekakkhattuṃ yācitena anuññātaṃ pabbajjaṃ dukkhaṃ laddhā ayaṃ amhehīti sammā paripālessantīti garukaṃ katvā anujānitukāmo paṭikkhipati. Aṭṭhagarudhammakathā mahāvibhaṅgeyeva kathitā. {403} Kumbhathenakehīti kumbhe dīpaṃ jāletvā tena ālokena paraghare bhaṇḍaṃ vicinitvā thenakacorehi. Setaṭṭhikā nāma rogajātīti eko pāṇako nāma. So nāḷimajjhe gataṃ kaṇḍaṃ vijjhati yena viddhattā nikkhantaṃpi sālisīsaṃ khīraṃ gahetuṃ na sakkoti. Mañjeṭṭhikā nāma rogajātīti ucchūnaṃ antorattabhāvo. Mahato taḷākassa paṭikacceva pālinti iminā pana etamatthaṃ dasseti yathā mahato taḷākassa pāliyā abaddhāyapi kiñci udakaṃ tiṭṭheyya paṭhamameva baddhāya pana yaṃ udakaṃ abaddhapaccayā na tiṭṭheyya tampi baddhāya tiṭṭheyya evameva ye ime anuppanne vatthusmiṃ paṭikacceva avītikkamanatthāya garudhammā paññattā bhagavatā tesu apaññattesupi mātugāmassa pabbajitattā pañca vassasatāni saddhammo tiṭṭheyya paṭikacceva paññattattā pana aparānipi pañca vassasatāni Ṭhassatīti evaṃ paṭhamaṃ vuttaṃ vassasahassameva ṭhassatīti. Vassasahassanti cetaṃ paṭisambhidappabhedapattakhīṇāsavavaseneva vuttaṃ. Tato pana uttariṃpi sukkhavipassakakhīṇāsavavasena vassasahassaṃ anāgāmivasena vassasahassaṃ sakadāgāmivasena vassasahassaṃ sotāpannavasena vassasahassanti evaṃ pañca vassasahassāni paṭivedhasaddhammo ṭhassati. Pariyattidhammopi tāniyeva. Na hi pariyattiyā asati paṭivedho atthi nāpi pariyattiyā sati paṭivedho na hoti. Liṅgaṃ pana pariyattiyā antarahitāyapi ciraṃ pavattissatīti. {404} Anujānāmi bhikkhave bhikkhūhi bhikkhuniyo upasampādetunti imāya anuñattiyā bhikkhū pañcasatā sākiyāniyo mahāpajāpatiyā saddhiṃ vihāriniyo katvā upasampādesuṃ. Iti tā sabbāpi ekato upasampannā nāma ahesuṃ. Ye kho tvaṃ gotamīti iminā ovādena gotamī arahattaṃ pattā. {409} Kammaṃ na kariyatīti tajjanīyādi sattavidhaṃpi kammaṃ na kariyati. Khamāpentīti na puna evarūpaṃ karissāmāti khamāpenti. {410} Anujānāmi bhikkhave bhikkhūhi bhikkhunīnaṃ kammaṃ āropetvā bhikkhunīnaṃ niyyādetunti ettha tajjanīyādīsu idaṃ nāma kammaṃ etissā kātabbanti evaṃ āropetvā taṃdāni tumheva karothāti niyyādetabbaṃ. Sace pana aññasmiṃ āropite aññaṃ karonti tajjanīyakammārahassa niyasakammaṃ karontīti ettha vuttanayeneva kāretabbataṃ āpajjanti. {411} Kaddamodakenāti ettha na kevalaṃ kaddamodakena vippasannaudakarajanakaddamādīsupi yenakenaci osiñcantassa dukkaṭameva. Avandiyo so bhikkhave Bhikkhu bhikkhunīsaṅghena kātabboti bhikkhunīupassaye sannipatitvā asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādanīyaṃ dasseti etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ruccatīti evaṃ tikkhattuṃ sāvetabbaṃ. Ettāvatā avandiyo kato hoti. Tato paṭṭhāya yathā sāmaṇeraṃ disvā na vandanti evameva disvāpi na vanditabbo. Tena bhikkhunā sammā vattantena bhikkhunīupassayaṃ agantvā vihāreyeva saṅghaṃ vā ekapuggalaṃ vā upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā bhikkhunīsaṅgho mayhaṃ khamatūti khamāpetabbaṃ. Tena bhikkhunā bhikkhunīnaṃ santikaṃ gantvā eso bhikkhu tumhe khamāpetīti vattabbaṃ. Tato paṭṭhāya so vanditabbo. Ayamettha saṅkhepo. Vitthāraṃ pana kammavibhaṅge vakkhāma. Obhāsentīti asaddhammena obhāsenti. Bhikkhunīhi saddhiṃ sampayojentīti bhikkhunīhi saddhiṃ purise asaddhammena sampayojenti. Avandiyakaraṇaṃ vuttanayameva. Āvaraṇanti vihārappavesananivāraṇattādikaṃ āvaraṇaṃ. Na ādiyantīti na sammā sampaṭicchanti. Ovādaṃ ṭhapetunti etatha na bhikkhunīupassayaṃ gantvā ṭhapetabbo ovādanatthāya panāgatā bhikkhuniyo vattabbā asukā nāma bhikkhunī sāpattikā assā ovādaṃ ṭhapemi mā tāya saddhiṃ uposathaṃ karitthāti. Kāyavivaraṇādīsupi daṇḍakammaṃ vuttanayameva. {413} Na bhikkhave bhikkhuniyā ovādo na gantabbotiādi bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanāyaṃ vuttameva. Phāsuke namentīti gihidārikāyo viya thanapaṭakena kāyabandhanena phāsuke namanatthāya bandhanti. Ekapariyāyakatanti ekavāraṃ parikkhipanakaṃ. Vilīvena paṭṭenāti saṇhehi veḷuvilīvehi katapaṭṭena. Dussapaṭṭenāti setavatthapaṭṭena. Dussaveṇiyāti dussena kataveṇiyā. Dussavaṭṭiyāti dussena katavaṭṭiyā. Coḷapaṭṭādīsu coḷakāsāvaṃ coḷanti veditabbaṃ.