Sattaṅgo nāma tīsu disāsu apassayaṃ katvā katamañco. Ayaṃpi pamāṇātikkantopi vaṭṭati. Bhaddapīṭhanti sabbavettamayaṃ pīṭhaṃ vuccati. Pīṭhakāti pilotikabaddhaṃ pīṭhameva. Eḷakapādakapīṭhannāma dārupaṭikāya uparipāde ṭhapetvā bhojanaphalakaṃ viya katapīṭhaṃ vuccati. Āmalakavaṇṭikapīṭhannāma āmalakākārena yojitaṃ bahupādakapīṭhaṃ. Imāni tāva pāliyaṃ āgatapīṭhāni dārumayaṃ pana sabbaṃpi pīṭhaṃ vaṭṭatīti ayamettha vinicchayo. Kocchanti usiramayaṃ vā muñjamayaṃ vā pabbajamayaṃ vā.

Aṭṭhaṅgulaparamaṃ mañcapaṭipādakanti ettha manussānaṃ pamāṇaṅgulameva aṭṭhaṅgulaṃ.

Cimilikā nāma parikammakatāya bhūmiyā chavisaṃrakkhanatthāya attharaṇaṃ vuccati. Rukkhatūlanti simbalīrukkhādīnaṃ yesaṃ kesañci rukkhānaṃ tūlaṃ. Latātūlanti khīravallīādīnaṃ yāsaṃ kāsañci vallīnaṃ tūlaṃ. Poṭakītūlanti eratiṇādīnaṃ yesaṃkesañci tiṇajātikānaṃ antamaso ucchunalādīnaṃpi tūlaṃ. Etehi tīhi sabbabhūtagāmā saṅgahitā honti. Rukkhavallītiṇajātiyo hi muñcitvā añño bhūtagāmo nāma natthi. Tasmā yassa kassaci bhūtagāmassa tūlaṃ bimbohane vaṭṭati. Bhisiṃ pana pāpuṇitvā sabbaṃpetaṃ akappiyatūlanti vuccati. Na kevalañca bimbohane etaṃ tūlameva. Haṃsamorādīnaṃ sabbasakuṇānaṃ sīhādīnaṃ sabbacatuppadānañca lomaṃpi vaṭṭati. Piyaṅgupupphabakula- pupphādīnaṃ pana yaṅkiñci pupphaṃ na vaṭṭati. Tamālapattameva Suddhameva na vaṭṭati. Missakaṃ pana vaṭṭati. Bhisīnaṃ anuññātaṃ pañcavidhaṃ uṇṇāditūlaṃpi vaṭṭati.

Aḍḍhakāyikānīti upaḍḍhakāyappamāṇāni yesu kaṭito paṭṭhāya yāva sīsaṃ upadahanti. Sīsappamāṇannāma yassa vitthārato tīsu kaṇṇesu ekaṃ ṭhapetvā dvinnaṃ kaṇṇānaṃ antaraṃ miniyamānaṃ vidatthi ceva caturaṅgulañca hoti majjhaṭṭhānaṃ muṭṭhiratanaṃ hoti. Dīghato pana diyaḍḍharatanaṃ vā dviratanaṃ vāti kurundiyaṃ vuttaṃ. Ayaṃ sīsappamāṇassa ukkaṭṭhaparicchedo. Ito uddhaṃ na vaṭṭati. Heṭṭhā vaṭṭati. Agilānassa sīsupadhānañca pādupadhānañcāti dvayameva vaṭṭati. Gilānassa bimbohanāni santharitvā upari paccattharaṇaṃ datvā nipajjituṃ vaṭṭati. Yāni pana bhisīnaṃ anuññātāni pañca kappiyatūlāni tehi bimbohanaṃ mahantaṃpi vaṭṭatīti pussadevatthero āha. Vinayadharaupatissatthero pana bimbohanaṃ karissāmīti kappiyatūlaṃ vā akappiyatūlaṃ vā pakkhipitvā karontassa pamāṇameva vaṭṭatīti āha.

เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒๖๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องราชคหเศรษฐีถวายวิหาร”