Tattha utukāle tāva keci āgantukā bhikkhū purebhattaṃ āgacchanti keci pacchābhattaṃ paṭhamayāmaṃ majjhimayāmaṃ pacchimayāmaṃ vā ye yadā āgacchanti tesaṃ tadāva bhikkhū uṭṭhāpetvā senāsanaṃ dātabbaṃ. Akālo nāma natthi. Senāsanapaññāpakena pana paṇḍitena bhavitabbaṃ. Ekaṃ vā dve vā mañcaṭṭhānāni ṭhapetabbāni. Sace vikāle eko vā dve vā mahātherā āgacchanti te vattabbā bhante ādito paṭṭhāya uṭṭhāpiyamānā sabbepi bhikkhū ubbhaṇḍikā bhavissanti tumhe amhākaṃ vasanaṭṭhāne- yeva vasathāti. Bahūsu pana āgatesu vuṭṭhāpetvā paṭipāṭiyā dātabbaṃ. Sace ekekaṃ pariveṇaṃ pahoti ekekaṃ pariveṇaṃ dātabbaṃ tattha aggisālādīghasālāmaṇḍalamāḷādayo sabbepi tasseva pāpuṇanti. Evaṃ appahontesu pāsādaggena dātabbaṃ. Pāsādesu appahontesu ovarakaggena dātabbaṃ. Ovarakaggesu appahontesu seyyaggena dātabbaṃ. Mañcaṭṭhāne appahonte ekapīṭhakaṭṭhānavasena dātabbaṃ. Bhikkhuno pana ṭhitokāsamattaṃ na gāhetabbaṃ. Etaṃ hi senāsanaṃ nāma na hoti. Pīṭhakaṭṭhāne pana appahonte ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhakaṭṭhānaṃ vā vārena vārena bhante vissamathāti tiṇṇaṃ janānaṃ dātabbaṃ. Na hi sakkā sītasamaye sabbarattiṃ ajjhokāse vasituṃ. Mahātherena paṭhamayāmaṃ vissamitvā nikkhamitvā dutiyattherassa vattabbaṃ āvuso idha pavisāhīti. Sace mahāthero niddāgaruko hoti kālaṃ na Jānāti ukkāsitvā dvāraṃ ākoṭetvā bhante kālo jāto sītaṃ anudahatīti vattabbaṃ. Tena nikkhamitvā okāso dātabbo. Adātuṃ na labhati. Dutiyattherānāpi majjhimayāmaṃ vissamitvā purimanayeneva itarassa dātabbaṃ. Niddāgaruko vuttanayeneva vuṭṭhāpetabbo. Evaṃ ekarattiṃ ekamañcaṭṭhānaṃ tiṇṇaṃ dātabbaṃ. Jambūdīpe pana ekacce bhikkhū senāsanaṃ nāma mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhaṭṭhānaṃ vā kiñcideva kassaci sappāyaṃ hoti kassaci asappāyanti āgantukā vā hontu mā vā devasikaṃ senāsanaṃ gāhenti. Ayaṃ utukāle senāsanagāho nāma.

Vassāvāse pana atthi āgantukavattaṃ atthi āvāsikavattaṃ. Tattha āgantukena tāva sakaṭṭhānaṃ muñcitvā aññattha gantvā vasitukāmena vassūpanāyikadivasameva tattha na gantabbaṃ. Vasanaṭṭhānaṃ vā hi tattha sambādhaṃ bhaveyya bhikkhācāro vā na sampajjeyya. Tena na phāsukaṃ vihareyya tasmā idāni māsamattena vassūpanāyiko bhavissatīti taṃ vihāraṃ pavisitabbaṃ. Tattha māsamattaṃ vasanto sace uddesatthiko uddesasampattiṃ sallakkhetvā sace kammaṭṭhāniko kammaṭṭhānasappāyaṃ sallakkhetvā sace paccayatthiko paccayalābhaṃ sallakkhetvā antovasse sukhaṃ vasissati. Sakaṭṭhānato ca tattha gacchantena na gocaragāmo ghaṭetabbo na tattha manussā vattabbā tumhe nissāya salākabhattādīni vā yāgukhajjakādīni vā vassāvāsikaṃ vā natthi ayaṃ cetiyassa parikkhāro ayaṃ Uposathāgārassa idaṃ tālañceva sūci ca sampaṭicchatha tumhākaṃ vihāranti. Senāsanampana paṭijaggitvā dārubhaṇḍamattikābhaṇḍāni paṭisāmetvā gamiyavattaṃ pūretvā gantabbaṃ. Evaṃ gacchantenāpi daharehi pattacīvarabhaṇḍakādayo ukkhipāpetvā telanāḷikattaradaṇḍādīni gāhāpetvā chattaṃ paggayha attānaṃ dassentena gāmadvāreneva na gantabbaṃ. Paṭicchannena aṭavimaggena gantabbaṃ. Aṭavimagge asati gumbādīni maddantena na gantabbaṃ. Gamiyavattaṃ pana pūretvā vitakkaṃ chinditvā suddhacittena gamanavatteneva gantabbaṃ. Sace pana gāmadvārena maggo hoti. Gacchantaṃ pana saparivāraṃ disvā manussā amhākaṃ thero viyāti upadhāvitvā kuhiṃ bhante sabbe parikkhāre gahetvā gacchathāti vadanti. Tesu ce eko evaṃ vadati vassūpanāyikakālo nāmāyaṃ yattha antovasse nibaddhabhikkhācāro bhaṇḍapaṭicchādanañca labbhati tattha bhikkhū gacchantīti. Tassa ce sutvā te manussā bhante imasmiṃpi gāme jano bhuñjati ceva nivāseti ca mā aññattha gacchathāti vatvā mittāmacce pakkosāpetvā sabbe samantayitvā vihāre nibaddhabhattañca salākabhattādīni ca vassāvāsikañca ṭhapetvā idheva bhante vasathāti yācanti. Sabbaṃ sādituṃ vaṭṭati. Sabbaṃpetaṃ kappiyañceva anavajjañca. Kurundiyaṃ pana kuhiṃ gacchathāti vutte asukaṭṭhānanti vatvā kasmā tattha gacchathāti vuttena kāraṇaṃ ācikkhitabbanti vuttaṃ. Ubhayaṃ panetaṃ suddhacittattāva anavajjaṃ. Idaṃ āgantukavattaṃ nāma.

เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ภิกษุผู้ควรได้รับสมมติเป็นผู้ให้ถือเสนาสนะ”