ว่าด้วยอาบัติเป็นต้น

{๓๒๕} ปญฺจเกสุ ฯ ปญฺจ ปุคฺคลา นิยตาติ อนนฺตริยานเมเวตํ คหณํ ฯ ปญฺจ เฉทนกา อาปตฺติ นาม ปมาณาติกฺกนฺเต มญฺจปีเฐ นิสีทนกณฺฑุปฏิจฺฉาทิวสฺสิกสาฏิกาสุคตจีวเร จ เวทิตพฺพา ฯ ปญฺจหากาเรหีติ อลชฺชิตา อญฺญาณตา กุกฺกุจฺจปกตตา อกปฺปิเย กปฺปิยสญฺญิตา กปฺปิเย อกปฺปิยสญฺญิตาติ อิเมหิ ปญฺจหิ ฯ ปญฺจาปตฺติโย มุสาวาทปจฺจยาติ ปาราชิกถุลฺลจฺจยทุกฺกฏสงฺฆาทิเสสปาจิตฺติยา ฯ อนามนฺตจาโรติ สนฺตํ ภิกฺขุํ อนาปุจฺฉา ปุเรภตฺตํ ปจฺฉาภตฺตํ กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺเชยฺยาติ อิมสฺส อาปุจฺฉิตฺวา จารสฺส อภาโว ฯ อนธิฏฺฐานนฺติ คณโภชเน อญฺญตฺร สมยาติ วุตฺตํ สมยํ อธิฏฺฐหิตฺวา โภชนํ อธิฏฺฐานํ นาม ฯ ตถา อกรณํ อนธิฏฺฐานํ ฯ อวิกปฺปนา นาม ยา ปรมฺปรโภชเน วิกปฺปนา วุตฺตา ตสฺสา อกรณํ ฯ อิมานิ หิ ปญฺจ ปิณฺฑปาติกสฺส ธุตงฺเคเนว ปฏิกฺขิตฺตานิ ฯ อุสฺสงฺกิตปริสงฺกิโตติ เย ปสฺสนฺติ เย สุณนฺติ เตหิ อุสฺสงฺกิโต เจว ปริสงฺกิโต จ ฯ อปิจ อกุปฺปธมฺโม ขีณาสโวปิ สมาโน ฯ ตสฺมา อโคจรา ปริหริตพฺพา ฯ น หิ เอเตสุ สนฺทิสฺสมาโน อยสโต วา ครหโต วา มุจฺจติ ฯ โสสานิกนฺติ สุสาเน ปติตกํ ฯ อาปณิกนฺติ อาปณทฺวาเร ปติตกํ ฯ ถูปจีวรนฺติ วมฺมิกํ ปริกฺขิปิตฺวา พลิกมฺมกตํ ฯ อภิเสกิกนฺติ นหานฏฺฐาเน วา รญฺโญ อภิเสกฏฺฐาเน วา ฉฑฺฑิตจีวรํ ฯ คตปฏิยาคตนฺติ สุสานํ เนตฺวา ปุน อานีตกํ ฯ ปญฺจ มหาโจรา อุตฺตริมนุสฺสธมฺเม วุตฺตา ฯ ปญฺจาปตฺติโย กายโต สมุฏฺฐหนฺตีติ ปฐเมน อาปตฺติสมุฏฺฐาเนน ปญฺจาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ ภิกฺขุ กปฺปิยสญฺญี สญฺญาจิกาย กุฏึ กโรตีติ เอวํ อนฺตรเปยฺยาเล วุตฺตาปตฺติโย ฯ ปญฺจาปตฺติโย กายโต จ วาจโต จาติ ตติเยน อาปตฺติสมุฏฺฐาเนน ปญฺจาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ ภิกฺขุ กปฺปิยสญฺญี สํวิทหิตฺวา กุฏึ กโรตีติ เอวํ ตตฺเถว วุตฺตอาปตฺติโย ฯ เทสนาคามินิโยติ ฐเปตฺวา ปาราชิกญฺจ สงฺฆาทิเสสญฺจ อวเสสา ฯ

ปญฺจ กมฺมานีติ ตชฺชนีย นิยส ปพฺพาชนีย ปฏิสารณียานิ จตฺตาริ อุกฺเขปนียญฺจ ติวิธํปิ เอกนฺติ ปญฺจ ฯ ยาวตติยเก ปญฺจาติ อุกฺขิตฺตานุวตฺติกาย ภิกฺขุนิยา ยาวตติยํ สมนุภาสนาย อปฺปฏินิสฺสชฺชนฺติยา ปาราชิกํ ถุลฺลจฺจยํ ทุกฺกฏนฺติ ติสฺโส ฯ เภทกานุวตฺตกาทิสมนุภาสนาสุ สงฺฆาทิเสโส ฯ ปาปิกาย ทิฏฺฐิยา อปฺปฏินิสฺสคฺเค ปาจิตฺติยํ ฯ อทินฺนนฺติ อญฺเญน อทินฺนํ ฯ อวิทิตนฺติ ปฏิคฺคณฺหามีติ เจตนาย อภาเวน อวิทิตํ ฯ อกปฺปิยนฺติ ปญฺจหิ สมณกปฺเปหิ อกปฺปิยกตํ ฯ ตํ วา ปนญฺญํปิ อกปฺปิยมํสํ อกปฺปิยโภชนํ ฯ อกตาติริตฺตนฺติ ปวาเรตฺวา อติริตฺตํ อกตํ ฯ สมชฺชทานนฺติ นจฺจสมชฺชาทิทานํ ฯ อุสภทานนฺติ โคคณสฺส อนฺตเร อุสภวิสฺสชฺชนํ ฯ จิตฺตกมฺมทานนฺติ อาวาสํ กาเรตฺวา ตตฺถ จิตฺตกมฺมํ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ อิทํ ปน ปฏิภาณจิตฺตกมฺมทานํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ อิมานิ หิ ปญฺจ กิญฺจาปิ โลกสฺส ปุญฺญสมฺมตานิ อถโข อปุญฺญานิ อกุสลานิเยว ฯ อุปฺปนฺนํ ปฏิภาณนฺติ เอตฺถ ปฏิภาณนฺติ กเถตุกมฺยตา วุจฺจติ ฯ อิเม ปญฺจ ทุปฺปฏิวิโนทิยาติ น สุปฺปฏิวิโนทิยา ฯ อุปาเยน ปน การเณน อนุรูปาหิ ปจฺจเวกฺขณ- อนุสาสนาทีหิ สกฺกา ปฏิวิโนเทตุนฺติ อตฺโถ ฯ สกจิตฺตํ ปสีทตีติ เอตฺถ อิมานิ วตฺถูนิ ฯ กาฬนฺทกาฬวาสี ปุสฺสเทวตฺเถโร กิร เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา สินฺทุวารกุสุมสนฺถตมิว สมวิปฺปกิณฺณวาลิกํ เจติยงฺคณํ โอโลเกนฺโต พุทฺธารมฺมณํ ปีติปาโมชฺชํ อุปฺปาเทตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ มาโร ปพฺพตปาเท นิพฺพตฺตกาฬมกฺกโฏ วิย หุตฺวา เจติยงฺคเณ โคมยํ วิปฺปกิรนฺโต คโต ฯ เถโร นาสกฺขิ อรหตฺตํ ปาปุณิตุํ สมฺมชฺชิตฺวา อคมาสิ ฯ ทุติยทิวเสปิ ชรคฺคโว หุตฺวา ตาทิสเมว วิปฺปการมกาสิ ฯ ตติยทิวเส วงฺกปาทํ มนุสฺสตฺตภาวํ นิมฺมินิตฺวา ปาเทน ปริกสนฺโต อคมาสิ ฯ เถโร เอวรูโป วิภจฺฉปุริโส สมนฺตา โยชนปฺปมาเณสุ โคจรคาเมสุ นตฺถิ สิยา นุ โข มาโรติ จินฺเตตฺวา มาโรสิ ตฺวนฺติ อาห ฯ อาม ภนฺเต มาโรมฺหิ นทานิ โว วญฺเจตุํ อสกฺขินฺติ ฯ ทิฏฺฐปุพฺโพ ตยา ตถาคโตติ ฯ อาม ทิฏฺฐปุพฺโพติ ฯ มาโร นาม มหานุภาโว โหติ อิงฺฆ ตาว พุทฺธสฺส ภควโต อตฺตภาวสทิสํ อตฺตภาวํ นิมฺมินาหีติ ฯ น สกฺกา ภนฺเต ตาทิสํ รูปํ นิมฺมินิตุํ อปิจ โข ปน ตํ สริกฺขกปฏิรูปกํ นิมฺมินิสฺสามีติ สกภาวํ วิชหิตฺวา พุทฺธรูปสทิเสน อตฺตภาเวน อฏฺฐาสิ ฯ เถโร มารํ โอโลเกตฺวา อยํ ตาว สราคสโทสสโมโห เอวํ โสภติ กถํ นุ โข ภควา โส หิ สพฺพโส วีตราคโทสโมโหติ พุทฺธารมฺมณํ ปีตึ ปฏิลภิตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ มาโร วญฺจิโตมฺหิ ตยา ภนฺเตติ อาห ฯ เถโรปิ กึ อตฺถิ ชรมาร ตาทิสํ วญฺเจตุนฺติ อาห ฯ โลกนฺตรวิหาเรปิ ทตฺโต นาม ทหรภิกฺขุ เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิตฺวา โอโลเกนฺโต โอทาตกสิณํ ปฏิลภิ อฏฺฐ สมาปตฺติโย นิพฺพตฺเตติ ฯ ตโต วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ผลตฺตยํ สจฺฉากาสิ ฯ

เล่มที่ ๘ ปริวาร๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “ว่าด้วยอาบัติเป็นต้น”