ตโต ปฏฺฐาย คิลานาทีนํ นามํ คเหตฺวา ยาจนฺตา คณฺหถาติ น วตฺตพฺพา ฯ วตฺตํ ปน อาจิกฺขิตพฺพํ นาฬิเกราทีนิ อิมินา นาม ปริจฺเฉเทน คณฺหนฺตานํ อสุกรุกฺขโต จ ผลํ คณฺหนฺตานํ อนิวารณํ กตนฺติ ฯ อนุวิจริตฺวา ปน อยํ มธุรผโล อมฺโพ อิโต คณฺหถาติปิ น วตฺตพฺพา ฯ ผลภาชนกาเล ปน อาคตานํ สมฺมเตน อุปฑฺฒภาโค ทาตพฺโพ ฯ อสมฺมเตน อปโลเกตฺวา ทาตพฺพํ ฯ ขีณปริพฺพโย วา มคฺคคมิยสตฺถวาโห วา อญฺโญ วา อิสฺสโร อาคนฺตฺวา ยาจติ อปโลเกตฺวา ทาตพฺพํ ฯ พลกาเรน คเหตฺวา ขาทนฺโต น วาเรตพฺโพ ฯ กุทฺโธ หิ โส รุกฺเขปิ ฉินฺเทยฺย อญฺญํปิ อนตฺถํ กเรยฺย ฯ ปุคฺคลิกปริเวณํ อาคนฺตฺวา คิลานสฺส นาเมน ยาจนฺโต อมฺเหหิ ฉายาทีนมตฺถาย โรปิตํ สเจ อตฺถิ ตุมฺเห ชานาถาติ วตฺตพฺโพ ฯ ยทิ ปน ผลภริตา จ รุกฺขา โหนฺติ ฯ กณฺฏเก พนฺธิตฺวา ผลํ วาเรน ขาทนฺติ อปจฺจาสึสนฺเตน หุตฺวา ทาตพฺพํ ฯ พลกาเรน คณฺหนฺโต น วาเรตพฺโพ ฯ ปุพฺเพ วุตฺตเมเวตฺถ การณํ ฯ

สงฺฆสฺส ผลาราโม โหติ ปฏิชคฺคนํ น ลภติ ฯ สเจ ตํ โกจิ วตฺตสีเสน ชคฺคติ สงฺฆสฺเสว โหติ ฯ อถาปิ กสฺสจิ ปฏิพลสฺส ภิกฺขุโน อิมํ สปฺปุริส ชคฺคิตฺวา เทหีติ สงฺโฆ ภารํ กโรติ ฯ โส จ วตฺตสีเสน ชคฺคติ เอวํปิ สงฺฆสฺเสว โหติ ฯ ผาติกมฺมํ ปจฺจาสึสนฺตสฺส ปน ตติยภาเคน วา อุปฑฺฒภาเคน วา ผาติกมฺมํ กาตพฺพํ ฯ ภาริยํ กมฺมนฺติ วตฺวา เอตฺตเกน อนิจฺฉนฺโต ปน สพฺพํ ตเวว สนฺตกํ กตฺวา มูลภาคํ ทสมภาคมตฺตํ ทตฺวา ชคฺคาหีติปิ วตฺตพฺโพ ฯ ครุภณฺฑตฺตา ปน มูลจฺเฉชฺชวเสน น ทาตพฺพํ ฯ โส มูลภาคํ ทตฺวา ขาทนฺโต อกตาวาสํ วา กตฺวา กตาวาสํ ชคฺคิตฺวา นิสฺสิตกานํ อารามํ นิยฺยาเทติ ฯ เตหิปิ มูลภาโค ทาตพฺโพ ฯ ยทา ปน ภิกฺขู สยํ ชคฺคิตุํ ปโหนฺติ อถ เตสํ ชคฺคิตุํ น ทาตพฺพํ ฯ ชคฺคิตกาเล น วาเรตพฺพา ฯ ชคฺคนกาเลเยว วาเรตพฺพา ฯ พหุํ ตุมฺเหหิ ขายิตํ อิทานิ มา ชคฺคิตฺถ ภิกฺขุสงฺโฆเยว ชคฺคิสฺสตีติ วตฺตพฺพํ ฯ สเจ ปน เนว วตฺตสีเสน ชคฺคนฺโต อตฺถิ น ผาติกมฺเมน น สงฺโฆ ชคฺคิตุํ ปโหติ ฯ เอโก อนาปุจฺฉิตฺวาว ชคฺคิตฺวา ผาติกมฺมํ วฑฺเฒตฺวา ปจฺจาสึสติ ฯ อปโลกนกมฺเมน ผาติกมฺมํ วฑฺเฒตฺวา ทาตพฺพํ ฯ อิติ อิมํ สพฺพํปิ กมฺมลกฺขณเมว โหติ ฯ อปโลกนกมฺมํ อิมานิ ปญฺจ ฐานานิ คจฺฉติ ฯ

ญตฺติกมฺมฏฺฐานเภเท ปน สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อิตฺถนฺนาโม อิตฺถนฺนามสฺส อายสฺมโต อุปสมฺปทาเปกฺโข อนุสิฏฺโฐ โส มยา ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ อิตฺถนฺนาโม อาคจฺเฉยฺยาติ อาคจฺฉาหีติ วตฺตพฺโพติ เอวํ อุปสมฺปทาเปกฺขสฺส โอสารณา โอสารณา นาม ฯ สุณนฺตุ เม อายสฺมนฺตา อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ ธมฺมกถิโก อิมสฺส เนว สุตฺตํ อาคจฺฉติ โน สุตฺตวิภงฺโค โส อตฺถํ อสลฺลกฺเขตฺวา พฺยญฺชนฉายาย อตฺถํ ปฏิพาหติ ยทายสฺมนฺตานํ ปตฺตกลฺลํ อิตฺถนฺนามํ ภิกฺขุํ วุฏฺฐาเปตฺวา อวเสสา อิมํ อธิกรณํ วูปสเมยฺยามาติ เอวํ อุพฺพาหิกวินิจฺฉเย ธมฺมกถิกสฺส ภิกฺขุโน นิสฺสารณา นิสฺสารณา นาม ฯ สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อชฺชุโปสโถ ปณฺณรโส ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ สงฺโฆ อุโปสถํ กเรยฺยาติ เอวํ อุโปสถกมฺมวเสน ฐปิตา ญตฺติ อุโปสโถ นาม ฯ

เล่มที่ ๘ ปริวาร๑๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “กรรม ๔”