{๓๔๒} วิวาทาธิกรณํ กึนิทานนฺติอาทีสุ ฯ กินฺนิทานมสฺสาติ กินฺนิทานํ ฯ โก สมุทโย อสฺสาติ กึสมุทยํ ฯ กา ชาติ อสฺสาติ กึชาติกํ ฯ โก ปภโว โก สมฺภาโร กึ สมุฏฺฐานํ อสฺสาติ กึสมุฏฺฐานํ ฯ สพฺพาเนตานิ การณเววจนานิเยว ฯ วิวาทนิทานนฺติ- อาทีสุปิ ฯ อฏฺฐารสเภทกรวตฺถุสงฺขาโต วิวาโท นิทานเมตสฺสาติ วิวาทนิทานํ ฯ วิวาทํ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนกวิวาทวเสเนตํ วุตฺตํ ฯ อนุวาโท นิทานํ อสฺสาติ อนุวาทนิทานํ ฯ อิทํปิ อนุวาทํ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนกอนุวาทวเสน วุตฺตํ ฯ อาปตฺติ นิทานํ อสฺสาติ อาปตฺตินิทานํ ฯ อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา จตสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชตีติ เอวํ อาปตฺตึ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนกอาปตฺติวเสเนตํ วุตฺตํ ฯ กิจฺจยํ นิทานมสฺสาติ กิจฺจยนิทานํ ฯ จตุพฺพิธํ สงฺฆกมฺมํ การณมสฺสาติ อตฺโถ ฯ อุกฺขิตฺตานุวตฺติกาย ภิกฺขุนิยา ยาวตติยํ สมนุภาสนาทีนํ กิจฺจํ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนกกิจฺจานํ วเสเนตํ วุตฺตํ ฯ อยํ จตุนฺนํปิ อธิกรณานํ วิสฺสชฺชนปกฺเข เอกปทโยชนา ฯ เอเตนานุสาเรน สพฺพปทานิ โยเชตพฺพานิ ฯ ทุติยปุจฺฉาย เหตุนิทานนฺติอาทิมฺหิ วิสฺสชฺชเน นวนฺนํ กุสลากุสลาพฺยากตเหตูนํ วเสน เหตุนิทานาทิตา เวทิตพฺพา ฯ ตติยปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน พฺยญฺชนมตฺตํ นานํ ฯ เหตุเยว หิ เอตฺถ ปจฺจโยติ วุตฺโต ฯ

{๓๔๓} มูลปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน ฯ ทฺวาทส มูลานีติ โกธอุปนาห- ยุคฬกาทีนิ ฉ วิวาทมูลานิ โลภโทสโมหา ตโย อโลภาโทสาโมหา ตโยติ อิมานิ อชฺฌตฺตสนฺตานปฺปวตฺตานิ ทฺวาทส มูลานิ ฯ จุทฺทส มูลานีติ ตาเนว ทฺวาทส กายวาจาหิ สทฺธึ จุทฺทส โหนฺติ ฯ ฉ มูลานีติ กายาทีนิ ฉ สมุฏฺฐานปุจฺฉาย วิสฺสชฺชเน อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนิ สมุฏฺฐานานิ ฯ ตญฺหิ เอเตสุ อฏฺฐารสสุ เภทกรวตฺถูสุ สมุฏฺฐาติ เอเตหิ วา การณภูเตหิ สมุฏฺฐาติ เตนสฺเสตานิ สมุฏฺฐานานีติ วุจฺจนฺติ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ

{๓๔๔} วิวาทาธิกรณํ อาปตฺตีติอาทิเภเท เอเกน อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณนาติ อิทํ อธิกรเณสุ เยน อธิกรเณน สมฺมนฺติ ตํ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ ฯ น ปเนตานิ เอกํสโต กิจฺจาธิกรเณเนว สมฺมนฺติ ฯ น หิ ปุคฺคลสฺส สนฺติเก เทเสนฺตสฺส กิจฺจาธิกรณนฺนาม อตฺถิ ฯ น กตเมน สมเถนาติ สาวเสสาปตฺติ วิย น สมฺมติ ฯ น หิ สกฺกา สา เทเสตุํ น ตโต ปฏฺฐาย สุทฺธนฺเต ปติฏฺฐาตุํ ฯ