{๓๕๓} มูลปุจฺฉาย วิสฺสชฺชนํ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานปุจฺฉาย กิญฺจาปิ สตฺตนฺนํ สมถานํ กตเม ฉตฺตึส สมุฏฺฐานาติ วุตฺตํ สมฺมุขาวินยสฺส ปน กมฺมสงฺคหาภาเวน สมุฏฺฐานาภาวโต ฉนฺนํเยว สมถานํ ฉ สมุฏฺฐานานิ วิภตฺตานิ ฯ ตตฺถ กมฺมสฺส กิริยาติ ญตฺติ เวทิตพฺพา ฯ กรณนฺติ ตสฺสาเยว ญตฺติยา ฐเปตพฺพกาเล ฐปนํ ฯ อุปคมนนฺติ สยํ อุปคมนํ อตฺตนาเยว ตสฺส กมฺมสฺส กรณนฺติ อตฺโถ ฯ อชฺฌุปคมนนฺติ อชฺเฌสนุปคมนํ อญฺญํ สทฺธิวิหาริกาทิกํ อิมํ กมฺมํ กโรหีติ อชฺเฌสนนฺติ อตฺโถ ฯ อธิวาสนาติ วุจฺจติ เม เอตํ กโรตุ สงฺโฆติ เอวํ อธิวาสนา ฉนฺททานนฺติ อตฺโถ ฯ อปฺปฏิกฺโกสนาติ น เม ตํ ขมติ มา เอวํ กโรถาติ อปฺปฏิเสธนา ฯ อิติ ฉนฺนํ ฉกฺกานํ วเสน ฉตฺตึส สมุฏฺฐานา เวทิตพฺพา ฯ

{๓๕๔} นานตฺถปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํ อุตฺตานเมว ฯ

อธิกรณปุจฺฉาวิสฺสชฺชเน ฯ อยํ วิวาโท โน อธิกรณนฺติ อยํ มาตาปุตฺตาทีนํ วิวาโท วิรุทฺธวาทตฺตา วิวาโท นาม โหติ ฯ สมเถหิ ปน อธิกรณียตายาภาวโต อธิกรณํ น โหติ ฯ อนุวาทาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว ฯ

อธิกรณเภทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เล่มที่ ๘ ปริวาร๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ว่าด้วยอธิกรณ์ ๔ อย่างเป็นต้น”