Adhikaraṇabhedavaṇṇanā

{340} adhikaraṇabhede. Ime dasa ukkoṭāti adhikaraṇānaṃ ukkoṭetvā puna adhikaraṇaukkoṭena samathānaṃ ukkoṭaṃ dassetuṃ vivādādhikaraṇaṃ ukkoṭento kati samathe ukkoṭetītiādimāha. Tattha vivādādhikaraṇaṃ ukkoṭento dve samathe ukkoṭetīti sammukhāvinayaṃ ca yebhuyyasikañca ime dve ukkoṭeti paṭisedheti paṭikkosetīti attho. Anuvādādhikaraṇaṃ ukkoṭento cattāroti sammukhāvinayaṃ sativinayaṃ amūḷhavinayaṃ tassa pāpiyasikanti ime cattāro samathe ukkoṭeti. Āpattādhikaraṇaṃ ukkoṭento tayoti sammukhāvinayaṃ paṭiññātakaraṇaṃ tiṇavatthārakanti ime tayo samathe ukkoṭeti. Kiccādhikaraṇaṃ ukkoṭento ekanti sammukhāvinayaṃ imaṃ ekaṃ samathaṃ ukkoṭeti.

{341} Kati ukkoṭātiādipucchānaṃ vissajjane. Dvādasasu ukkoṭesu akataṃ kammantiādayo tāva tayo ukkoṭā visesato dutiye anuvādādhikaraṇe labbhanti. Anīhatantiādayo tayo paṭhame vivādādhikaraṇe labbhanti. Avinicchitantiādayo tayo tatiye āpattādhikaraṇe labbhanti. Avūpasantantiādayo tayo catutthe kiccādhikaraṇe labbhanti. Apica dvādasāpi ekekasmiṃ adhikaraṇe Labbhantiyeva. Tatthajātakaṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭetīti yasmiṃ vihāre mayhaṃ iminā patto gahito cīvaraṃ gahitantiādinā nayena pattacīvarādīnaṃ atthāya adhikaraṇaṃ uppannaṃ hoti tasmiṃyeva vihāre āvāsikā sannipatitvā alaṃ āvusoti attapaccatthike saññāpetvā pālimuttakavinicchayeneva vūpasamenti. Idaṃ tatthajātakaṃ adhikaraṇaṃ nāma. Yenāpi vinicchayeneva samitaṃ sopi eko samathoyeva. Imaṃ ukkoṭentassāpi pācittiyaṃ. Tatthajātakaṃ vūpasantanti sace pana taṃ adhikaraṇaṃ nevāsikā vūpasametuṃ na sakkonti. Athañño vinayadharo thero āgantvā kiṃ āvuso imasmiṃ vihāre uposatho vā pavāraṇā vā ṭhitāti pucchati. Tehi ca tasmiṃ adhikaraṇe kathite taṃ adhikaraṇaṃ khandhakato ca parivārato ca suttena vinicchinitvā vūpasameti. Idaṃ tatthajātakaṃ vūpasantaṃ nāma adhikaraṇaṃ etaṃ ukkoṭentassāpi pācittiyameva. Antarāmaggeti te ce attapaccatthikā na mayaṃ etassa vinicchaye tiṭṭhāma nāyaṃ vinaye kusalo asukasmiṃ nāma gāme vinayadharā therā vasanti tattha gantvā vinicchinissāmāti gacchantā antarāmaggeyeva kāraṇaṃ sallakkhetvā aññamaññaṃ vā saññāpenti aññe vā te bhikkhū nijjhāpenti idaṃpi vūpasantameva hoti. Evaṃ vūpasantaṃ antarāmagge adhikaraṇaṃ ukkoṭeti yo tassāpi pācittiyaṃ eva. Antarāmagge vūpasantanti naheva kho pana aññamaññaṃ saññattiyā vā sabhāgabhikkhunijjhāpanena vā vūpasantaṃ hoti. Apica kho paṭipathaṃ āgacchanto Eko vinayadharo disvā katthāvuso gacchathāti pucchitvā asukannāma gāmaṃ iminā nāma kāraṇenāti vutte alaṃ āvuso kiṃ tattha gatenāti tattheva dhammena vinayena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasameti idaṃ antarāmagge vūpasantaṃ nāma. Etaṃ ukkoṭentassāpi pācittiyameva.