ว่าด้วยการรู้วัตถุ
Mahāsaṅgāmavaṇṇanā
{368-374} mahāsaṅgāme. Vatthuto vā vatthuṃ saṅkamatīti paṭhamapārājikavatthu mayā diṭṭhaṃ vā sutaṃ vāti vatvā puna pucchiyamāno nighaṃsiyamāno na mayā paṭhamapārājikassa vatthu diṭṭhaṃ na sutaṃ dutiyapārājikassa vatthu diṭṭhaṃ vā sutaṃ vāti vadati. Eteneva nayena sesavatthusaṅkamanaṃ vipattito vipattisaṅkamanaṃ āpattito āpattisaṅkamanaṃ ca veditabbaṃ. Yo pana neva mayā diṭṭhaṃ na sutanti vatvā pacchā mayāpetaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vāti vadati diṭṭhaṃ vā sutaṃ vāti vatvā pacchā na diṭṭhaṃ na sutanti vadati ayaṃ avajānitvā paṭijānāti paṭijānitvā avajānātīti veditabbo. Eseva aññenaññaṃ paṭicarati nāma.
{375} Vaṇṇo avaṇṇoti nīlādivaṇṇāvaṇṇavasena sukkavisaṭṭhi- sikkhāpadaṃ vuttaṃ. Vaṇṇamanuppādananti sañcarittaṃ vuttaṃ. Kāyasaṃsaggādittayaṃ sarūpeneva vuttaṃ. Iti imāni pañca methunadhammassa pubbabhāgo pubbapayogoti veditabbāni.
{376} Cattāri apalokanakammānīti adhammena vaggādīni. Sesesupi eseva nayo. Iti cattāri catukkāni soḷasa honti.