Cetiye chattaṃ vā vedikaṃ vā bodhigharaṃ vā āsanagharaṃ vā akataṃ vā karontena jiṇṇaṃ vā paṭisaṅkharontena sudhākammaṃ vā karontena manusse samādapetvā kātuṃ vaṭṭati. Sace kārakā natthi. Cetiyassa upanikkhepato kāretabbaṃ. Upanikkhepepi asati apalokanakammaṃ katvā tatruppādato kāretabbaṃ saṅghikenapi apaloketvā cetiyakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati. Cetiyassa santakena apaloketvāpi saṅghakiccaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tāvakālikaṃ pana gahetvā paṭipākatikaṃ kātuṃ vaṭṭati. Cetiye sudhākammādīni karontehi pana bhikkhācārato vā saṅghato vā yāpanamattaṃ alabhantehi cetiyasantakato yāpanamattaṃ gahetvā paribhuñjantehi vattaṃ kātuṃ vaṭṭati. Vattaṃ karomāti macchamaṃsādīhi saṅghabhattaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Ye vihāre ropitāpi phalarukkhā saṅghena pariggahitā honti jagganakammaṃ labhanti. Yesaṃ phalāni gaṇḍiṃ paharitvā bhājetvā paribhuñjanti. Tesu apalokanakammaṃ na kātabbaṃ. Ye pana apariggahitā tesu pana apalokanakammaṃ Kātabbaṃ. Taṃ pana salākaggayāguggabhattaggaantarasannipātesupi kātuṃ vaṭṭati. Uposathagge pana vaṭṭatiyeva. Tattha hi anāgatānaṃpi chandapārisuddhi āhariyati. Tasmā taṃ suvisodhitaṃ hoti. Evaṃ ca pana kātabbaṃ. Byattena bhikkhunā bhikkhusaṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ bhante yaṃ imasmiṃ vihāre antosīmāya saṅghasantakaṃ mūlatacapattaaṅkurapupphaphalakhādanīyādi atthi taṃ sabbaṃ āgatāgatānaṃ bhikkhūnaṃ yathāsukhaṃ paribhuñjituṃ saṅghassa ruccatīti saṅghaṃ pucchāmīti tikkhattuṃ pucchitababaṃ. Catūhi pañcahi bhikkhūhi kataṃ sukatameva. Yasmiṃpi vihāre dve tayo janā vasanti tehi nisīditvā kataṃpi saṅghena katasadisameva. Yasmiṃ pana vihāre eko bhikkhu hoti tena bhikkhunā uposathadivase pubbakaraṇapubbakiccaṃ katvā nisinnena kataṃpi katikavattaṃ saṅghena katasadisameva hoti. Karontena pana phalavārena kātuṃpi cattāro māse cha māse ekaṃ saṃvaccharanti evaṃ paricchinditvāpi aparichinditvāpi kātuṃ vaṭṭati. Paricchinne yathāparicchinnaṃ paribhuñjitvā puna kātabbaṃ. Aparicchinne yāva rukkhā dharanti tāva vaṭṭati. Yepi tesaṃ rukkhānaṃ bījehi aññe rukkhā ropitā honti tesaṃpi sāeva katikā. Sace pana aññasmiṃ vihāre ropitā honti tesaṃ yattha ropitā tasmiṃyeva vihāre saṅgho sāmī. Yepi aññato bījāni āharitvā purimavihāre pacchā ropitā tesaṃ aññā katikā kātabbā. Katikāya katāya puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti. Yathāsukhaṃ phalādīni paribhuñjituṃ Vaṭṭati. Sace panettha taṃ taṃ okāsaṃ parikkhipitvā pariveṇāni katvā jagganti. Ye jagganti tesaṃ bhikkhūnaṃ puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti. Aññe paribhuñjituṃ na labhanti. Tehi pana saṅghassa dasabhāgaṃ datvā paribhuñjitabbāni. Yopi majjhe vihāre rukkhasākhāhi parivāretvā rakkhati tassāpi eseva nayo. Porāṇakavihāraṃ gatassa sambhāvanīyassa bhikkhuno thero āgatoti phalāphalaṃ āharanti. Sace tattha mūle sabbapariyattidharo bahussutabhikkhu vihāsi. Addhā ettha dīghā katikā katā bhavissatīti nikukkuccena paribhuñjitabbaṃ. Vihāre phalāphalaṃ piṇḍapātikānaṃpi vaṭṭati dhutaṅgaṃ na kopeti. Sāmaṇerā attano ācariyupajjhāyānaṃ bahūni phalāphalāni denti aññe bhikkhū alabhantā khiyyanti khiyyitamattameva taṃ hoti. Sace pana dubbhikkhaṃ hoti ekaṃ panasarukkhaṃ nissāya saṭṭhīpi janā jīvanti. Tādise kāle sabbesaṃ saṅgahakaraṇatthāya bhājetvā khāditabbaṃ. Ayaṃ sāmīci. Yāva pana katikavattaṃ na paṭippassambhati tāva tehi khāditaṃ sukhāditameva. Kadā pana katikavattaṃ paṭippassambhati. Yadā samaggo saṅgho sannipatitvā ito paṭṭhāya bhājetvā khādantūti sāveti. Ekabhikkhuke pana vihāre ekena sāvitepi purimakatikā paṭippassambhatiyeva. Sace paṭippassaddhāya katikāya sāmaṇerā neva rukkhato pātenti na bhūmito gahetvā bhikkhūnaṃ denti patitaphalāni pādehi paharantā vicaranti. Tesaṃ dasabhāgato paṭṭhāya yāva upaḍḍhaphalabhāgena phātikammaṃ kātabbaṃ. Adadhā phātikammalābhena Āharitvā dassanti. Puna subhikkhe jāte kappiyakārakesu āgantvā sākhāparivārādīni katvā rukkhe rakkhantesu sāmaṇerānaṃ phātikammaṃ na kātabbaṃ bhājetvā paribhuñjitabbaṃ. Vihāre phalāphalaṃ atthīti sāmantagāmehi manussā gilānānaṃ vā gabbhinīnaṃ vā atthāya āgantvā ekaṃ nāḷikeraṃ detha ambaṃ detha labujaṃ dethāti yācanti dātabbaṃ na dātabbanti. Dātabbaṃ. Adīyamāne hi te domanassitā honti. Dentena pana saṅghaṃ sannipātetvā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvāva dātabbaṃ katikavattaṃ vā katvā ṭhapetabbaṃ. Evaṃ ca pana kātabbaṃ. Byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ sāmantagāmehi manussā āgantvā gilānādīnaṃ atthāya phalāphalaṃ yācanti dve nāḷikerāni dve tālaphalāni dve panasāni pañca ambāni pañca kadalīphalāni gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ ruccati bhikkhusaṅghassāti tikkhattuṃ vattabbaṃ.

เล่มที่ ๘ ปริวาร๑๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กรรม ๔”