{274} Sārāṇīyadhammaniddese. Mettacittena kataṃ kāyakammaṃ mettaṃ kāyakammaṃ nāma. Āvi ceva raho cāti sammukhā ca parammukhā ca. Tattha navakānaṃ cīvarakammādīsu sahāyabhāvagamanaṃ sammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma. Therānaṃ pana pādadhovanavījanavātadānādibhedaṃpi sabbaṃ sāmīcikammaṃ sammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma. Ubhayehipi dunnikkhittānaṃ dārubhaṇḍādīnaṃ tesu avaññaṃ akatvā attanā dunnikkhittānaṃ viya paṭisāmanaṃ parammukhā mettaṃ kāyakammaṃ nāma. Ayaṃpi dhammo sārāṇīyoti ayaṃ mettākāyakammasaṅkhāto dhammo saritabbo. Satikhanako yo naṃ karoti taṃ puggalaṃ yesaṃ kato hoti te pasannacittā aho sappurisoti anussarantīti adhippāyo. Piyakaraṇoti taṃ puggalaṃ sabrahmacārīnaṃ piyaṃ karoti. Garukaraṇoti taṃ puggalaṃ sabrahmacārīnaṃ garuṃ karoti. Saṅgahāyātiādīsu sabrahmacārīhi saṅgahetabbabhāvāya tehi saddhiṃ avivādanāya samaggabhāvāya ekībhāvāya saṃvattati. Mettaṃ vacīkammantiādīsu devatthero tissattheroti evaṃ paggayha vacanaṃ sammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma. Vihāre asante pana taṃ paṭipucchantassa kuhiṃ amhākaṃ devatthero kuhiṃ amhākaṃ tissatthero kadā nu kho āgamissatīti evaṃ mamāyanavacanaṃ parammukhā mettaṃ vacīkammaṃ nāma. Mettāsinehasiniddhāni pana nayanāni ummiletvā pasannena mukhena olokanaṃ sammukhā Mettaṃ manokammaṃ nāma. Devatthero tissatthero arogo hotu appābādhoti samannāharaṇaṃ parammukhā mettaṃ manokammaṃ nāma.
Appaṭivibhattabhogīti neva āmisaṃ paṭivibhajitvā bhuñjati na puggalaṃ. Yo hi ettakaṃ paresaṃ dassāmi ettakaṃ attanā bhuñjissāmi ettakaṃ vā asukassa ca asukassa ca dassāmi ettakaṃ attanā bhuñjissāmīti vibhajitvā bhuñjati ayaṃ paṭivibhattabhogī nāma. Ayaṃ pana evaṃ akatvā ābhataṃ piṇḍapātaṃ therāsanato paṭṭhāya datvā gahitāvasesaṃ bhuñjati. Sīlavantehīti vacanato dussīlassa adātuṃpi vaṭṭati. Sārāṇīyadhammapūrakena pana sabbesaṃ dātabbamevāti vuttaṃ. Gilānagilānupaṭṭhākaāgantukagamikacīvarakammādipasutānaṃ viceyyadānaṃpi vaṭṭati. Na hi ete vicinitvā dentena puggalavibhāgo kato hoti. Īdisānaṃ hi kicchalābhattā viseso kātabboyevāti ayaṃ karoti. Akhaṇḍānītiādīsu yassa sattasu āpattikkhandhesu ādimhi vā ante vā sikkhāpadaṃ bhinanaṃ hoti tassa sīlaṃ pariyante chinnasāṭako viya khaṇḍaṃ nāma. Yassa pana vemajjhe bhinnaṃ tassa majjhe chiddasāṭako viya chiddaṃ nāma hoti. Yassa paṭipāṭiyā dve tīṇi bhinnāni tassa piṭṭhiyaṃ vā kucchiyaṃ vā uṭṭhitena visabhāgavaṇṇena kāḷarattādīnaṃ aññatarasarīravaṇṇā gāvī viya sabalaṃ nāma hoti. Yassa antarantarā bhinnāni tassa antarantarā visabhāgavaṇṇabinduvicitrā gāvī viya kammāsannāma hoti. Yassa pana sabbena sabbaṃ abhinnāni sīlāni tassa tāni sīlāni akhaṇḍāni Acchiddāni asabalāni akammāsāni nāma honti. Tāni panetāni bhujissabhāvakaraṇato bhujissāni viññūhi pasatthattā viññūpasatthāni taṇhādiṭṭhīhi aparāmaṭṭhattā aparāmaṭṭhāni upacārasamādhiṃ vā appanāsamādhiṃ vā saṃvattayantīti samādhisaṃvattanikānīti vuccanti. Sīlasāmaññagato viharatīti tesu tesu disābhāgesu viharantehi kalyāṇasīlehi bhikkhūhi saddhiṃ samānabhāvūpagatasīlo viharati. Yāyaṃ diṭṭhīti maggasampayuttā sammādiṭṭhi. Ariyāti niddosā. Niyyātīti niyyānikā. Takkarassāti yo tathākārī hoti. Dukkhakkhayāyāti sabbadukkhassa khayatthaṃ. Sesaṃ yāva samathabhedapariyosānā uttānatthameva.