Sati vuḍḍhatare anajjhiṭṭho dhammaṃ bhāsanto saṅghamajjhe āpajjati nāma. Gaṇamajjhepi puggalasantikepi eseva nayo. Kāyena vuṭṭhātīti tiṇavatthārakasamathena vuṭṭhāti. Kāyaṃ acāletvā vācāya desentassa vācāya vuṭṭhāti. Vacīsampayuttaṃ kāyakiriyaṃ katvā desentassa kāyena vācāya vuṭṭhāti nāma. Saṅghamajjhe desanāgāminīpi vuṭṭhānagāminīpi vuṭṭhāti. Gaṇapuggalamajjhe pana desanāgāminīpiyeva vuṭṭhāti.

Āgāḷhāya ceteyyāti āgāḷhāya daḷhabhāvāya ceteyya. Tajjanīyakammādikatassa vattaṃ na pūrayato icchamāno saṅgho ukkhepanīyakammaṃ kareyyāti attho. Alajjī ca hoti bālo ca apakatatto cāti ettha bālo ayaṃ dhammādhammaṃ na jānātīti apakatatto vā āpattānāpattiṃ na jānātīti na ettāvatā kammaṃ kātabbaṃ. Bālabhāvamūlakaṃ apakatattabhāvamūlakañca āpattiṃ āpannassa kammaṃ kātabbanti attho. Adhisīle sīlavipanno nāma dve āpattikkhandhe āpanno. Ācāravipanno nāma pañca āpattikkhandhe āpanno. Diṭṭhivipanno nāma antagāhikāya diṭṭhiyā samannāgato. Tesaṃ āpattiṃ appassantānaṃ appaṭikarontānaṃ diṭṭhiṃ ca anissajjantānaṃyeva kammaṃ kātabbaṃ. Kāyiko davo nāma pāsakādīhi jutakīḷanādibhedo anācāro. Vācasiko davo nāma Mukhāḷambarakaraṇādibhedo anācāro. Kāyikavācasiko nāma naccanagāyanādibhedo dvīhipi dvārehi anācāro. Kāyiko anācāro nāma kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamo. Vācasiko anācāro nāma vacīdvāre paññattasikkhāpadavītikkamo. Kāyikavācasiko nāma dvāradvayepi paññattasikkhāpadavītikkamo. Kāyikena upaghātikenāti kāyadvāre paññattassa sikkhāpadassa asikkhanena. Yo hi taṃ na sikkhati so naṃ upaghāteti. Tasmā tassā taṃ asikkhanaṃ kāyikaṃ upaghātikanti vuccati. Sesapadadvayepi eseva nayo. Kāyikena micchājīvenāti jaṅghapesanikādinā vā gaṇḍuphāḷanādinā vā vejjakammena. Vācasikenāti sāsanauggaṇhanaārocanādinā. Tatiyapadaṃ ubhayasampayogavasena vuttaṃ. Alaṃ bhikkhu mā bhaṇḍananti alaṃ bhikkhu mā bhaṇḍanaṃ kari mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivādaṃ karīti attho. Na voharitabboti na kiñci vattabbo. Vadatopi hi tādisassa na vacanaṃ sotabbaṃ maññanti. Na kismiñci paccekaṭṭhāneti kismiñci vījanīgāhādike ekasmiṃpi jeṭṭhakaṭṭhāne na ṭhapetabboti attho. Okāsaṃ kārāpentassāti karotu āyasmā okāsaṃ ahaṃ taṃ vattukāmoti evaṃ okāsaṃ kārentassa. Nālaṃ okāsakammaṃ kātunti kiṃ tvaṃ karissasīti okāso na kātabbo. Savacanīyaṃ nādātabbanti na ādātabbaṃ vacanaṃpi na sotabbaṃ. Yattha gahetvā gantukāmo hoti na tattha gantabbanti attho. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayoti yaṃ so Jānāti so tassa vinayo nāma hoti so na pucchitabboti attho. Anuyogo na dātabboti idaṃ kappatīti pucchantassa pucchāya okāso na dātabbo añño pucchāti vattabbo yopi taṃ pucchati so aññaṃ pucchāti vattabbo iti so neva pucchitabbo nāssa pucchā sotabbāti attho. Vinayo na sākacchitabboti vinayapañho na sākacchitabbo. Kappiyākappiyakathā na saṃsandetabbā.

เล่มที่ ๘ ปริวาร๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “ว่าด้วยพระผู้มีพระภาคทรงพระชนม์อยู่เป็นต้น”