Bhikkhūhi asādhāraṇesupi. Saṅghamhā dasa nissareti saṅghamhā dasa nissāriyatīti evaṃ vibhaṅge vuttā. Mātikāyaṃ pana nissāraṇīyaṃ saṅghādisesanti evaṃ āgatā dasa. Nissaggiyāni dvādasāti bhikkhunīvibhaṅge vibhattāni nissaggiyāneva. Khuddakāpi tattha vibhattakhuddakā eva. Tathā aṭṭha pāṭidesanīyā iti satañceva tiṃsañca sikkhā bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā. Sesaṃ imasmiṃ sādhāraṇavissajjane uttānameva.
Idāni vibhattiyo ca yehi samathehi sammantīti imaṃ pañhaṃ vissajjento aṭṭheva pārājikātiādimāha. Tattha durāsadāti iminā tesaṃ sappaṭibhayataṃ dasseti. Kaṇhasappādayo viya hi ete durāsadā durupagamanā durāsajjanā āpajjiyamānā mūlacchedāya saṃvattanti. Tālavatthusamūpamāti sabbaṃ tālaṃ uddharitvā tālassa vatthumattakaraṇena samūpamā. Yathā vatthumattakato tālo na puna pākatiko hoti evaṃ na puna pākatikā honti. Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaupamaṃ dassento Paṇḍupalāsotiādimāha. Avirūḷhi bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo puna haritādibhāvena avirūḷhidhammā honti evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlabhāvena avirūḷhidhammā hontīti attho. Ettāvatā vibhattiyo ca yehi samathehi sammantīti ettha imā tāva aṭṭha pārājikavibhattiyo kehici samathehi na sammantīti evaṃ dassitaṃ hoti.
Yā pana vibhattiyo sammanti tā dassetuṃ tevīsaṃ saṅghādisesātiādi vuttaṃ. Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ. Saṅghādisesā hi dvīheva samathehi vūpasammanti na tiṇavatthārakena. Sesā tīhipi sammanti.
Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnaṃ ca bhikkhunīnaṃ ca vasena vuttaṃ vibhattimattadassanavaseneva cetaṃ vuttaṃ na samathehi vūpasamanavasena. Bhikkhuuposatho bhikkhunīuposatho bhikkhupavāraṇā bhikkhunīpavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyo vibhajanānīti attho. Cattāri kammānīti adhammena vaggādīni uposathakammāni. Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti aññathā na bhavanti. Imā aparāpi vibhattiyo āpattikkhandhā ca bhavanti satta adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti tasmā sattahi samathehīti- ādimāha. Athavā dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni ca pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti imāpi Hi vibhattiyo nissāya nassantete vinassantetetiādinā nayena yā āpattiyo uppajjanti tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti tasmā tammūlikānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthaṃpi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā. Kiccaṃ ekenāti kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati. {339} Evaṃ pucchānukkamena sabbapañhe vissajjetvā idāni āpattikkhandhā ca bhavanti sattāti ettha saṅgahitaāpattik- khandhānaṃ paccekaṃ nibbacanamattaṃ dassento pārājikantiādimāha. Tattha pārājikanti paṭhamagāthāya ayamattho. Yadidaṃ puggalāpatti- sikkhāpadapārājikesu āpattipārājikaṃ nāma vuttaṃ taṃ āpajjanto puggalo yasmā pārājiko parājayamāpanno saddhammā cutoparaddho bhaṭṭho niraṅkato ca hoti. Anīhaṭe tasmiṃ puggale puna uposatha- pavāraṇādibhedo saṃvāso natthi. Tenetaṃ itivuccatīti tena kāraṇena etaṃ āpattipārājikaṃ pārājikanti vuccati. Ayaṃ hettha saṅkhepattho yasmā pārājiko hoti etena tasmā etaṃ pārājikanti vuccati.