Tattha gatanti sace pana alaṃ āvuso kintattha gatenāti vuccamānāpi mayaṃ tattheva gantvā vinicchayaṃ pāpessāmāti vinayadharassa vacanaṃ anādiyitvā gacchantiyeva gantvā sabhāgabhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocenti. Sabhāgabhikkhū alaṃ āvuso saṅghasannipātaṃ nāma garukanti tattheva nisīdāpetvā vinicchinitvā saññāpenti. Idaṃpi vūpasantameva hoti. Evaṃ vūpasantaṃ tattha gataṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti yo tassāpi pācittiyameva. Tattha gataṃ vūpasantanti naheva kho pana sabhāgabhikkhūnaṃ saññattiyā vūpasantaṃ hoti. Api ca kho saṅghaṃ sannipātetvā ārocitaṃ saṅghamajjhe vinayadharā vūpasamenti. Idaṃ tattha gataṃ vūpasantaṃ nāma. Etaṃ ukkoṭentassāpi pācittiyameva.

Sativinayanti khīṇāsavassa dinnaṃ sativinayaṃ ukkoṭeti pācittiyameva. Ummattakassa dinne amūḷhavinaye pāpussannassa dinnāya tassa pāpiyasikāyapi eseva nayo. Tiṇavatthārakaṃ ukkoṭetīti saṅghena tiṇavatthārakasamathena vūpasamite adhikaraṇe āpatti nāma ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā desiyamānā vuṭṭhāti. Yaṃ panetaṃ niddāyantassāpi āpattivuṭṭhānaṃ nāma etaṃ mayhaṃ na khamatīti evaṃ vadantopi tiṇavatthārakaṃ ukkoṭeti nāma. Tassāpi pācittiyameva. Chandāgatiṃ .pe. Gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭetīti vinayadharo hutvā attano upajjhāyādīnaṃ atthāya adhammaṃ dhammotiādīni dīpetvā pubbe vinicchitaṃ adhikaraṇaṃ dvādasasu ukkoṭesu yenakenaci ukkoṭento chandāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti nāma. Dvīsu pana attapaccatthikesu ekasmiṃ anatthamme acarītiādinā nayena samuppannāghāto tassa parājayaṃ āropanatthaṃ adhammaṃ dhammotiādīni dīpetvā pubbe vinicchitaṃ adhikaraṇaṃ dvādasasu ukkoṭesu yenakenaci ukkoṭento dosāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti nāma. Mando pana momūho momūhattāeva adhammaṃ dhammotiādīni dīpetvā vuttanayeneva ukkoṭento mohāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti nāma. Sace pana dvīsu attapaccatthikesu eko visamāni kāyakammādīni gahaṇamicchādiṭṭhiṃ balavante ca pakkhantariye abhiññāte bhikkhū nissitattā visamanissito gahaṇanissito balavanissito ca hoti. Tassa bhayena ayamme jīvitantarāyaṃ vā brahmacariyantarāyaṃ vā kareyyāti adhammaṃ dhammotiādīni dīpetvā vuttanayeneva ukkoṭento bhayāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti nāma. Tadahupasampannoti eko sāmaṇero byatto hoti bahussuto so vinicchaye parājayaṃ patvā maṅkubhūte bhikkhū disvā pucchati kasmā maṅkubhūtatthāti. Te tassa taṃ kāraṇaṃ ārocenti. So te evaṃ vadeti hotu bhante maṃ upasampādetha ahantaṃ adhikaraṇaṃ vūpasamessāmīti. Te Taṃ upasampādenti. So dutiyadivase bheriṃ paharitvā saṅghaṃ sannipāteti. Tato bhikkhūhi kena saṅgho sannipātitoti vutto mayāti vadati. Kasmā sannipātitoti. Hiyyo adhikaraṇaṃ dubbinicchitaṃ tamahaṃ ajja vinicchinissāmīti. Tvaṃ pana hiyyo kuhiṃ gatoti. Anupasampannosmi bhante ajja pana upasampannomhīti. So vattabbo idaṃ āvuso tumhādisānaṃ bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ tadahupasampanno ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyanti gaccha āpattiṃ desehīti. Āgantukepi eseva nayo. Kārakoti evaṃ saṅghena saddhiṃ adhikaraṇaṃ vinicchinitvā pariveṇagataṃ parājitā bhikkhū vadanti kissa bhante tumhehi evaṃ vinicchitaṃ adhikaraṇaṃ nanu evaṃ vinicchinitabbanti. So kasmā paṭhamaṃyeva evaṃ na vadethāti taṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti. Yo evaṃ kārako ukkoṭeti tassāpi ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ. Chandadāyakoti eko adhikaraṇavinicchaye chandaṃ datvā sabhāge bhikkhū parājayaṃ patvā āgate maṅkubhūte disvā svedāni ahaṃ vinicchinissāmīti saṅghaṃ sannipātāpetvā kasmā sannipātāpesīti vutto hiyyo adhikaraṇaṃ dubbinicchitaṃ taṃ ahaṃ ajja vinicchinissāmīti. Hiyyo pana tvaṃ kattha gatoti. Chandaṃ datvā nisinnomhīti. So vattabbo idaṃ āvuso tumhādisānaṃ bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ chandadāyako ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyanti gaccha āpattiṃ desehīti.

เล่มที่ ๘ ปริวาร๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ว่าด้วยอธิกรณ์ ๔ อย่างเป็นต้น”