ข้อปฏิบัติของภิกษุผู้เข้าสงคราม
Cūḷasaṅgāmavaṇṇanā
{365} cūḷasaṅgāme. Saṅgāmāvacarena bhikkhunāti saṅgāmo vuccati adhikaraṇavinicchayatthāya saṅghasannipāto. Tatra hi attapaccatthikā ceva sāsanapaccatthikā ca uddhammaṃ ubbinayaṃ satthusāsanaṃ dīpentā samosaranti vesālikā vajjīputtakā viya. Yo bhikkhu nesaṃ paccatthikānaṃ laddhiṃ madditvā sakavādadīpanatthāya tattha avacarati ajjhogāhetvā vinicchayaṃ pavatteti so saṅgāmāvacaro nāma yasatthero viya. Tena saṅgāmāvacarena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamantena nīcacittena saṅgho upasaṅkamitabbo. Nīcacittenāti mānaddhajaṃ nipātetvā nīhatamānacittena. Rajoharaṇasamenāti pādapuñchanasamena yathā rajoharaṇassa saṅkiliṭṭhe vā asaṅkiliṭṭhe vā pāde puñchiyamāne neva rāgo na doso evaṃ iṭṭhāniṭṭhesu arajantena adussantenāti attho. Yathāpaṭirūpe āsaneti yathāpaṭirūpaṃ āsanaṃ ñatvā attano pāpuṇanaṭṭhāne therānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhiṃ adassetvā nisīditabbaṃ. Anānākathikenāti nānāvidhaṃ taṃ taṃ anatthakathaṃ akathentena. Atiracchānakathikenāti diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃpi rājakathādikaṃ tiracchānakathaṃ akathentena. Sāmaṃ vā dhammo bhāsitabboti saṅghasannipātaṭṭhāne kappiyākappiyanissitā vā rūpārūpaparicchedasamathacāravipassanā- cāraṭhānanisajjavattādinissitā Vā kathā dhammo nāma. Evarūpo dhammo sayaṃ vā bhāsitabbo paro vā ajjhesitabbo. Yo bhikkhu tathārūpiṃ kathaṃ kathetuṃ pahoti so vattabbo āvuso saṅghamajjhamhi pañhe uppanne tvaṃ katheyyāsīti. Ariyo vā tuṇhībhāvo nātimaññitabboti ariyā tuṇhī nisīdantā na bālaputhujjanā viya nisīdanti aññataraṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvāva nisīdanti. Iti kammaṭṭhānamanasikāravasena tuṇhībhāvo ariyo tuṇhībhāvo nāma. So nātimaññitabbo kiṃ kammaṭṭhānānuyogenāti nāvajānitabbo. Attano paṭirūpaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā nisīditabbanti attho.
Na upajjhāyo pucchitabboti konāmo tuyhaṃ upajjhāyoti na pucchitabbo. Eseva nayo sabbattha. Na jātīti tvaṃ khattiyajātiyo tvaṃ brāhmaṇajātiyoti evaṃ jāti na pucchitabbā. Na āgamoti dīghabhāṇako tvaṃ majjhimabhāṇakoti evaṃ āgamo na pucchitabbo. Kulapadeso khattiyakulādivasena veditabbo. Atrassa pemaṃ vā doso vāti atra puggale etesaṃ kāraṇānaṃ aññataravasena pemaṃ vā bhaveyya doso vā. No parisakappiyenāti parisakappikena parisānuvidhāyakena na bhavitabbaṃ. Yaṃ parisāya ruccati tadeva cetetvā kappetvā na kathetabbanti attho. Na hatthamuddhā dassetabbāti kathetabbe ca akathetabbe ca saññājananatthaṃ hatthavikāro na kātabbo. Atthaṃ anuvidhiyantenāti vinicchayapaṭivedhameva sallakkhentena idaṃ suttaṃ upalabbhati imasmiṃ vinicchaye idaṃ vakkhāmīti Evaṃ paritulayantena nisīditabbanti attho. Na ca āsanā vuṭṭhātabbanti na āsanā vuṭṭhāya sannipātamaṇḍale vicaritabbaṃ. Vinayadhare vuṭṭhite sabbā parisā vuṭṭhahati. Na vītihātabbanti na vinicchayo hāpetabbo. Na kummaggo sevitabboti na āpatti dīpetabbā. Asāhasikena bhavitabbanti na sahasā kārinā bhavitabbaṃ. Sahasā duruttavacanaṃ na kathetabbanti attho. Vacanakkhamenāti duruttavācaṃ khamanasīlena. Hitaparisakkināti hitesinā hitagavesinā. Karuṇā ca karuṇāpubbabhāgo ca upaṭṭhapetabboti ayaṃ padadvayepi adhippāyo. Anasuruttenāti na asuruttena. Asuruttaṃ vuccati viggāhikakathāsaṅkhātaṃ asundaravacanaṃ taṃ na kathetabbanti attho. Attā pariggahetabboti vinicchituṃ vūpasametuṃ sakkhissāmi nu kho noti evaṃ attā pariggahetabbo. Attano pamāṇaṃ jānitabbanti attho. Paro pariggahetabboti lajjiyā nu kho ayaṃ parisā sakkā saññāpetuṃ udāhu noti evaṃ paro pariggahetabbo.