Catasso kammasampattiyoti apalokanakammaṃ dhammena samaggaṃ tathā sesānipīti evaṃ catasso kammasampattiyo vuttā. Cha kammānīti adhammakammaṃ vaggakammaṃ samaggakammaṃ dhammapaṭirūpakena vaggakammaṃ dhammapaṭirūpakena samaggakammaṃ dhammena samaggakammanti evaṃ cha kammāni vuttāni. Ekettha dhammikā katāti ekaṃ dhammena samaggakammamevettha dhammikaṃ katanti attho. Dutiyagāthāvissajjanepi etadeva dhammikaṃ.

Yaṃ desitanti yāni desitāni vuttāni pakāsitāni. Anantajinenāti- ādīsu. Pariyantaparicchedabhāvarahitattā anantaṃ vuccati nibbānaṃ. Taṃ bhagavatā raññā sapattagaṇaṃ abhimadditvā rajjaṃ viya kilesagaṇaṃ abhimadditvā jitaṃ vijitaṃ adhigataṃ sampattaṃ. Tasmā bhagavā anantajinoti vuccati. Sve va iṭṭhāniṭṭhesu nibbikāratāya tādi. Tadaṅga vikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavivekasaṅkhātaṃ vivekapañcakaṃ addasāti vivekadassī. Tena anantajinena tādinā vivekadassinā yāni āpattikkhandhāni desitāni. Ekettha sammati vinā samathehīti ayamettha padasambandho yāni satthārā satta āpattikkhandhāni desitāni tattha ekāpi āpatti vinā samathehi na sammati. Athakho cha samathā cattāri adhikaraṇānīti sabbepime dhammā sammukhāvinayena sammanti sammāyogaṃ gacchanti. Ettha pana eko sammukhāvinayo ca vinā samathehi sammati samathabhāvaṃ gacchati. Na hi tassa aññena samathena vinā anipphatti nāma atthi. Tena vuttaṃ ekettha sammati vinā samathehīti. Iminā tāva adhippāyena aṭṭhakathāsu attho vutto. Mayaṃ pana vināti nipātassa paṭisedhamattamatthaṃ gahetvā ekettha sammati vinā samathehīti etesu sattasu āpattikkhandhesu eko pārājikāpattikkhandho vinā samathehi na samathehi sammatīti etamatthaṃ rocayāma. Vuttaṃpi cetaṃ yā sā āpatti anavasesā sā āpatti na katamena adhikaraṇena na katamamhi ṭhāne na katamena samathena sammatīti. Chaūnadiyaḍḍhasatāti idha upāli bhikkhu adhammaṃ dhammoti dīpeti tasmiṃ adhammadiṭṭhibhede adhammadiṭṭhi tasmiṃ adhammadiṭṭhibhede dhammadiṭṭhi tasmiṃ adhammadiṭṭhibhede vematiko Tasmiṃ dhammadiṭṭhibhede adhammadiṭṭhi tasmiṃ dhammadiṭṭhibhede vematiko tasmiṃ vematikabhede adhammadiṭṭhi tasmiṃ vematikabhede dhammadiṭṭhi tasmiṃ vematikabhede vematikoti evaṃ yāni aṭṭhārasannaṃ bhedakaravatthūnaṃ vasena aṭṭhārasa aṭṭhakāni saṅghabhedakkhandhake vuttāni tesaṃ vasena chaūnadiyaḍḍhasataṃ āpāyikā veditabbā. Aṭṭhārasa nāpāyikāti idha upāli bhikkhu dhammaṃ dhammoti dīpeti tasmiṃ dhammadiṭṭhibhede dhammadiṭṭhi avinidhāya diṭṭhiṃ avinidhāya khantiṃ avinidhāya ruciṃ anussāveti salākaṃ gāheti ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ satthusāsanaṃ imaṃ gaṇhatha imaṃ rocethāti ayaṃpi kho upāli saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekicchoti evaṃ ekekasmiṃ ekekaṃ katvā saṅghabhedakkhandhakāvasāne vuttā aṭṭhārasa janā. Aṭṭhārasa aṭṭhakā chaūnadiyaḍḍhasatavissajjane vuttāyeva.

เล่มที่ ๘ ปริวาร๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “อาบัติทางกายเป็นต้น”