พราหมณ์ เมื่อจะทูลถามโดยเลี่ยงถาม จึงกราบทูลคำนี้ว่า ก็พระโคดมผู้เจริญย่อมทรงทราบชัดหรือ ดังนี้. เพราะเขาเมื่อจะถามโดยประการอื่นตรงๆ อย่างนี้ว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ในกาลนั้น พระองค์ได้เป็นพระราชา หรือว่าพราหมณ์ปุโรหิต ดังนี้ก็จะเป็นเหมือนว่า ไม่เคารพ. นิจฺจทานอนุกุลยญฺญวณฺณนา

พราหมณ์ เมื่อจะทูลถามเนื้อความนี้ว่า การที่จะลุกขึ้นแล้วลุกขึ้นเล่าให้ทาน เป็นของหนักของชาวชมพูทวีปทั้งสิ้นและชาวชนบททั้งสิ้น เมื่อไม่ทำการงานของตนก็จักพินาศ ยัญอย่างอื่นจากยัญนี้ที่มีการตระเตรียมน้อยกว่า และมีผลมากกว่าของพวกข้าพระองค์ มีอยู่หรือไม่หนอแล ดังนี้ จึงกราบทูลคำนี้ว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็มีอยู่หรือ ดังนี้.

บทว่า นิจทาน คือ ทานประจำ ได้แก่ นิตยภัตร.

บทว่า อนุกูลยัญ คือ ทานอย่างใดอย่างหนึ่งที่เขากระทำด้วยคิดว่า พ่อและปู่เป็นต้นของพวกเราเคยทำมาแล้ว ดังนี้ แม้เขาจะเป็นคนเข็ญใจในภายหลังก็ควรให้ทำต่อไป ตามที่สืบต่อกันมาของตระกูล.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๑,๑๓๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. กูฏทันตสูตร”