ตตฺถ กโณติ กุณฺฑโก. ตณฺฑุลาติ สาลิอาทีนํ เจว ติณชาตีนญฺจ ตณฺฑุลา. สปฺปีติ โคสปฺปิอาทิกํ. เตลนฺติ ติลเตลาทิกํ. สาสปาทีนิ ปน มุเขน คเหตฺวา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิปนํ, วิชฺชํ ปริชปฺปิตฺวา ชุหนํ วา มุขโหมํ.
ปกฺกชฺฌานนฺติ ปริปากคตจินฺตา, อิทานิ "อยํ เอตฺตกํ ชีวิสฺสติ, อยํ เอตฺตกนฺ"ติ เอวมฺปวตฺตํ อาทิฏฺฐญาณนฺติ ๖- อตฺโถ. สรปริตฺตานนฺติ สรรกฺขณํ, ยถา อตฺตโน อุปริ น อาคจฺฉติ, เอวํ กรณวิชฺชา. มิคจกฺกนฺติ อิทํ สพฺพสงฺคาหิกํ สพฺพสกุณจตุปฺปทานํ รุตญาณวเสน วุตฺตํ.
[๒๒] มณิลกฺขณาทีสุ เอวรูโป "มณิ ปสฏฺโฐ, เอวรูโป อปฺปสฏฺโฐ, สามิโน อาโรคฺยอิสฺสริยาทีนํ เหตุ โหติ, น โหตี"ติ เอวํ วณฺณสณฺฐานาทิวเสน มณิอาทีนํ ลกฺขณํ อนุยุตฺตา วิหรนฺตีติ อตฺโถ. ตตฺถ อาวุธนฺติ ฐเปตฺวา อสิอาทีนิ อวเสสํ อาวุธํ. อิตฺถีลกฺขณาทีนิปิ ยมฺหิ กุเล เต อิตฺถีปุริสาทโย วสนฺติ, ตสฺส วุฑฺฒิหานิวเสเนว เวทิตพฺพานิ. อชลกฺขณาทีสุ ปน "เอวรูปานํ อชาทีนํ มํสํ ขาทิตพฺพํ, เอวรูปานํ น ขาทิตพฺพนฺ"ติ อยํ วิเสโส เวทิตพฺโพ.