@๔ ฉ.ม.อิ. วสฺสวิพนฺโธ ๕ ฉ. สงฺกลนสฏุปฺปาทนาทิวเสน. ม....สทุปฺปาทนาทิวเสน กาเวยฺยนฺติ "จตฺตาโรเม ภิกฺขเว กวี. กตเม จตฺตาโร? จินฺตากวิ สุตกวิ อตฺถกวิ ปฏิภาณกวี"ติ ๑- อิเมสํ จตุนฺนํ กวีนํ อตฺตโน จินฺตาวเสน วา "เวสฺสนฺตโร นาม ราชา อโหสี"ติ อาทีนิ สุตฺวา สุตวเสน วา "อิมสฺส อยํ อตฺโถ, เอวนฺตํ โยเชสฺสามี"ติ เอวํ อตฺถวเสน วา กิญฺจิเทว ทิสฺวา "ตปฺปฏิภาคํ กตฺตพฺพํ กริสฺสามี"ติ เอวํ ฐานุปฺปตฺติกปฏิภาณวเสน วา ชีวิกตฺถาย กพฺยกรณํ. ๒- โลกายตํ วุตฺตเมว.

[๒๖] อาวาหนํ นาม อิมสฺส ทารกสฺส อสุกกุลโต อสุกนกฺขตฺเตน ทาริกํ อาเนถาติ อาวาหกรณํ. วิวาหนนฺติ อิมํ ทาริกํ อสุกสฺส นาม ทารกสฺส อสุกนกฺขตฺเตน เนถ, ๓- เอวมสฺส วุฑฺฒิ ภวิสฺสตีติ วิวาหกรณํ. สํวทนนฺติ สํวทนํ ๔- นาม อชฺช นกฺขตฺตํ สุนฺทรํ, อชฺเชว สมคฺคา โหถ, อิติ โว วิโยโค น ภวิสฺสตีติ เอวํ สมคฺคกรณํ. วิวทนํ ๕- นาม สเจ วิโยชิตุกามตฺถ, อชฺเชว วิยุชฺชถ, อิติ โว ปุน สํโยโค น ภวิสฺสตีติ เอวํ วิโยคกรณํ. สํกิรณนฺติ อุทฺธารํ ๖- วา อิณํ วา ทินฺนํ ธนํ อชฺช สงฺกฑฺฒถ, อชฺช สงฺกฑฺฒิตํ หิ ตํ ถาวรํ โหตีติ เอวํ ธนปิณฺฑาปนํ. วิกิรณนฺติ สเจ ปโยคอุทฺธาราทิวเสน ธนํ ปโยชิตุกามตฺถ, อชฺช ปโยชิตํ ทิคุณจตุคุณํ โหตีติ เอวํ ปโยชนํ ปโยชาปนํ.

สุภคกรณนฺติ ปิยมนาปกรณํ วา สสฺสิรีกกรณํ วา. ทุพฺภคกรณนฺติ ตพฺพิปรีตํ. วิรุทฺธคพฺภกรณนฺติ วิรุทฺธสฺส วิลีนสฺส อฏฺฐิตสฺส วินสฺสมานสฺส ๗- คพฺภสฺส กรณํ. ปุน อวินาสาย เภสชฺชทานนฺติ อตฺโถ. คพฺโภ หิ วาเตน ปาณเกหิ กมฺมุนา จาติ ตีหิ การเณหิ วินสฺสติ. ตตฺถ วาเตน วินสฺสนฺเต นิพฺพาปนียํ สีตลํ เภสชฺชํ เทติ, ปาณเกหิ นสฺสนฺเต ปาณกานํ ปฏิกมฺมํ กโรติ, กมฺมุนา นสฺสนฺเต ปน พุทฺธาปิ ปฏิพาหิตุํ น สกฺโกนฺติ.

ชิวฺหานิพนฺธนนฺติ มนฺเตน ชิวฺหาย พนฺธกรณํ. ๘- หนุสํหนนนฺติ มุขพนฺธนมนฺเตน ยถา หนุกํ จาเลตุํ น สกฺโกนฺติ, เอวํ พนฺธกรณํ. หตฺถาภิชปฺปนนฺติ หตฺถานํ ปริวตฺตนตฺถํ มนฺตชปฺปนํ. ตสฺมึ กิร มนฺเต สตฺตปทนฺตเร