@๓ ฉ.ม.อิ. มหนฺตภาโว ปญฺญาเปตพฺพนฺ"ติ ยํ เอวํ โอติณฺเณ วตฺถุสฺมึ สิกฺขาปทปญฺญาปนํ นาม, ตตฺถ อญฺเญสํ ถาโม วา พลํ วา นตฺถิ, อวิสโย เอส อญฺเญสํ, ตถาคตสฺเสว วิสโย. อิติ วินยปญฺญตฺตึ ปตฺวา พุทฺธานํ คชฺชิตํ มหนฺตํ โหติ, ญาณํ อนุปวิสติ ฯเปฯ สุญฺญตาปฏิสํยุตฺตาติ.

ตถา "อิเม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา นาม ฯเปฯ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค นาม, ปญฺจกฺขนฺธา นาม, ทฺวาทสายตนานิ นาม, อฏฺฐารส ธาตุโย นาม, จตฺตาริ อริยสจฺจานิ นาม พาวีสตินฺทฺริยานิ นาม, นวเหตู นาม, จตฺตาโร อาหารา นาม, สตฺต ผสฺสา นาม, สตฺต เวทนา นาม, สตฺต สญฺญา นาม, สตฺต เจตนา นาม, สตฺต จิตฺตานิ นาม, เอเตสุ เอตฺตกา กามาวจรา ธมฺมา นาม, ๑- เอตฺตกา รูปาวจรา ปริยาปนฺนธมฺมา นาม, เอตฺตกา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนธมฺมา นาม, ๑- เอตฺตกา โลกิยธมฺมา นาม, เอตฺตกา โลกุตฺตรธมฺมา นามา"ติ จตุวีสติสมนฺตปฏฺฐานํ อนนฺตนยํ อภิธมฺมปิฏกํ วิภชิตฺวา กเถตุํ อญฺเญสํ ถาโม วา พลํ วา นตฺถิ, อวิสโย เอส อญฺเญสํ, ตถาคตสฺเสว วิสโย. อิติ ภูมนฺตรปริจฺเฉทํ ปตฺวา พุทฺธานํ คชฺชิตํ มหนฺตํ โหติ, ญาณํ อนุปวิสติ ฯเปฯ สุญฺญตาปฏิสํยุตฺตาติ.

ตถา ยา อยํ ๒- อวิชฺชา สงฺขารานํ นวหากาเรหิ ปจฺจโย โหติ, อุปฺปาโท หุตฺวา ปจฺจโย โหติ, ปวตฺตํ หุตฺวา. นิมิตฺตํ. อายูหนํ. สํโยโค. ปลิโพโธ. สมุทโย. เหตุ. ปจฺจโย หุตฺวา ปจฺจโย โหติ. ตถา สงฺขาราทโย วิญฺญาณาทีนํ. ยถาห "กถํ ปจฺจยปริคฺคเห ปญฺญา ธมฺมฏฺฐิติญาณํ? อวิชฺชา สงฺขารานํ อุปฺปาทฏฺฐิติ จ ปวตฺตฏฺฐิติ จ นิมิตฺตฏฺฐิติ จ อายูหนฏฺฐิติ จ สํโยคฏฺฐิติ จ ปลิโพธฏฺฐิติ จ สมุทยฏฺฐิติ จ เหตุฏฺฐิติ จ ปจฺจยฏฺฐิติ จ, อิเมหิ นวหากาเรหิ อวิชฺชา ปจฺจโย, สงฺขารา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา, อุโภเปเต ธมฺมา ปจฺจยสมุปฺปนฺนาติ ปจฺจยปริคฺคเห ปญฺญา ธมฺมฏฺฐิติญาณํ. อตีตมฺปิ อทฺธานํ. อนาคตมฺปิ อทฺธานํ อวิชฺชา สงฺขารานํ อุปฺปาทฏฺฐิติ จ ฯเปฯ ชาติ ชรามรณสฺส อุปฺปาทฏฺฐิติ จ ฯเปฯ ปจฺจยฏฺฐิติ จ, อิเมหิ นวหากาเรหิ ชาติ ปจฺจโย,

เปฯ สุญฺญตาปฏิสํยุตฺตาติ.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๑๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”