สติ ปมุสฺสตีติ ขาทนียโภชนีเยสุ สติ ปมุสฺสติ. เต กิร ปุญฺญวิเสสาธิคเตน มหนฺเตน อตฺตโน สิริวิภเวน นกฺขตฺตํ กีฬนฺตา ตาย สมฺปตฺติมหนฺตตาย ๑- "อาหารํ ปริภุญฺชิมฺหา, น ปริภุญฺชิมฺหา"ติปิ น ชานนฺติ. อถ เอกาหาราติกฺกมนโต ปฏฺฐาย นิรนฺตรํ ขาทนฺตาปิ ปิวนฺตาปิ จวนฺติเยว, น ติฏฺฐนฺติ. กสฺมา? กมฺมชเตชสฺส พลวตาย กรชกายสฺส มนฺทตาย. มนุสฺสานํ หิ กมฺมชเตโช มนฺโท, กรชกาโย พลวา. เตสํ กมฺมชเตชสฺส มนฺทตาย กรชกายสฺส พลวตาย สตฺตาหมฺปิ อติกฺกมิตฺวา อุโณฺหทกอจฺฉยาคุอาทีหิ สกฺกา วตฺถุํ อุปตฺถมฺเภตุํ. เทวานํ ปน เตโช พลวา โหติ, กรชํ มนฺทํ. เต เอกํ อาหารเวลํ อติกฺกมิตฺวาว สณฺฐาตุํ น สกฺโกนฺติ. ยถา นาม คิมฺหานํ มชฺฌนฺหิเก ตตฺตปาสาเณ ฐปิตํ ปทุมํ วา อุปฺปลํ วา สายณฺหสมเย ฆฏสเตนาปิ สิญฺจิยมานํ ปากติกํ น โหติ, วินสฺสติเยว. เอวเมว ปจฺฉา นิรนฺตรํ ขาทนฺตาปิ ปิวนฺตาปิ จวนฺติเยว, น ติฏฺฐนฺติ. เตนาห "สติยา สมฺโมสา เต เทวา ตมฺหา กายา จวนฺตี"ติ. กตเม ปน เต เทวาติ? "อิเม เทวา"ติ ๒- อฏฺฐกถายํ วิจารณา นตฺถิ, "เทวานํ กมฺมชเตโช พลวา โหติ, กรชํ มนฺทนฺ"ติ อวิเสเสน วุตฺตตฺตา ปน เย เกจิ กวฬิงฺการาหารูปชีวิโน เทวา

[๔๗-๔๘] ตติยวาเร: มเนน ปทุสฺสนฺติ นสฺสนฺติ วินสฺสนฺตีติ มโนปโทสิกา, เอเต จาตุมฺมหาราชิกา. เตสุ กิร เอโก เทวปุตฺโต "นกฺขตฺตํ กีฬิสฺสามี"ติ สปริวาโร รเถน วีถึ ปฏิปชฺชติ, อถญฺโญ นิกฺขมนฺโต ตํ ปุรโต คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา "กึ ๑- โภ อยํ กปโณ อทิฏฺฐปุพฺพํ วิย เอกํ ทิสฺวา ปีติยา อุทฺธุมาโต วิย ภิชฺชมาโน วิย จ คจฺฉตี"ติ กุชฺฌติ. ปุรโต คจฺฉนฺโตปิ นิวตฺติตฺวา ตํ กุทฺธํ ทิสฺวา กุทฺธา นาม สุวิชฺชานา ๒- โหนฺติ กุทฺธภาวมสฺส ญตฺวา "ตฺวํ กุทฺโธ มยฺหํ กึ กริสฺสสิ, อยํ สมฺปตฺติ มยา ทานสีลาทีนํ วเสน ลทฺธา, น ตุยฺหํ วเสนา"ติ ปฏิกุชฺฌติ. เอกสฺมึ หิ กุทฺเธ อิตโร อกุทฺโธ รกฺขติ, อุโภสุ ปน กุทฺเธสุ เอกสฺส โกโธ อิตรสฺส ปจฺจโย โหติ, ตสฺสปิ โกโธ อิตรสฺส ปจฺจโย โหตีติ อุโภ กนฺทนฺตานํเยว โอโรธานํ จวนฺติ อยเมตฺถ ธมฺมตา. เสสํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.