[๖๒] "อิทํ กุสลนฺ"ติ ยถาภูตํ นปฺปชานาตีติ ทส กุสลกมฺมปเถ ยถาภูตํ นปฺปชานาตีติ อตฺโถ. อกุสเลปิ ทส อกุสลกมฺมปถาว อธิปฺเปตา. โส มมสฺส วิฆาโตติ "มุสา มยา ภณิตนฺ"ติ วิปฺปฏิสารุปฺปตฺติยา มม วิฆาโต อสฺส, ทุกฺขํ ภเวยฺยาติ อตฺโถ. โส มมสฺส อนฺตราโยติ โส มม สคฺคสฺส เจว มคฺคสฺส จ อนฺตราโย อสฺส. มุสาวาทภยา มุสาวาทปริเชคุจฺฉาติ มุสาวาเท โอตฺตปฺเปน เจว หิริยา จ. วาจาวิกฺเขปํ อาปชฺชตีติ วาจาย วิกฺเขปํ อาปชฺชติ. กีทิสํ? อมราวิกฺเขปํ, อปริยนฺตวิกฺเขปนฺติ อตฺโถ.

เอวนฺติปิ เม โนติ อาทีสุ "เอวนฺติปิ เม โน"ติ อนิยมิตวิกฺเขโป. ตถาติปิ เม โนติ "สสฺสโต อตฺตา จ โลโก จา"ติ วุตฺตํ สสฺสตวาทํ ปฏิกฺขิปติ. อญฺญถาติปิ เม โนติ สสฺสตโต อญฺญถา ๔- วุตฺตํ เอกจฺจสสฺสตํ เอกจฺจอสสฺสตํ ๕-

@๔ ม. อญฺญถาปีติ ๕ ฉ.ม., อิ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ. ปฏิกฺขิปติ. โนติปิ เม โนติ "น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา"ติ วุตฺตํ อุจฺเฉทํ ปฏิกฺขิปติ. โน โนติปิ เม โนติ "เนว โหติ น น โหตี"ติ วุตฺตํ ตกฺกีวาทํ ปฏิกฺขิปติ. อยํ ปน "อิทํ กุสลนฺ"ติ วา "อกุสลนฺ"ติ วา ปุฏฺโฐ น กิญจิ พฺยากโรติ. "อิทํ กุสลนฺ"ติ วา ๑- ปุฏฺโฐ "เอวนฺติปิ เม โน"ติ วทติ. ตโต "กึ อกุสลนฺ"ติ วุตฺเต "ตถาติปิ เม โน"ติ วทติ. "กึ อุภยโต อญฺญถา"ติ วุตฺเต "อญฺญถาติปิ เม โน"ติ วทติ. ตโต "ติวิเธนาปิ น โหติ, กินฺเต ลทฺธี"ติ วุตฺเต "โนติปิ เม โน"ติ วทติ. ตโต "โน โนติ กินฺเต ๒- ลทฺธี"ติ วุตฺเต "โน โนติปิ เม โน"ติ เอวํ วิกฺเขปเมวาปชฺชติ, เอกสฺมิมฺปิ ปกฺเข น ติฏฺฐติ.