อถ อานนฺทตฺเถโร เชตวนมหาวิหาเร ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณํ การาเปตฺวา อุปกฏฺฐาย วสฺสูปนายิกาย ภิกฺขุสํฆํ โอหาย ราชคหํ คโต, ตถา อญฺเญปิ ธมฺมสงฺคาหกา ภิกฺขูติ. เอวํ หิ คเต เต สนฺธาย อิทํ วุตฺตํ "อถ โข เถรา ภิกฺขู ราชคหํ อคมํสุ ธมฺมญฺจ วินยญฺจ สงฺคายิตุนฺ"ติ. เต ๑- อาสาฬฺหปุณฺณมายํ ๒- อุโปสถํ กตฺวา ปาฏิปททิวเส สนฺนิปติตฺวา วสฺสํ อุปคจฺฉึสุ.

เตน โข ปน สมเยน ราชคหํ ปริวาเรตฺวา อฏฺฐารส มหาวิหารา โหนฺติ. เต สพฺเพปิ ฉฑฺฑิตปติตอุกฺลาปา อเหสุํ. ภควโต หิ ปรินิพฺพาเน สพฺเพปิ ภิกฺขู อตฺตโน อตฺตโน ปตฺตจีวรมาทาย วิหาเร จ ปริเวเณ จ ฉฑฺเฑตฺวา อคมํสุ. ตตฺถ กติกวตฺตํ กุรุมานา เถรา "ภควโต วจนปูชนตฺถํ ติตฺถิยวาทปริโมจนตฺถญฺจ ปฐมํ มาสํ ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณํ กโรมา"ติ จินฺเตสุํ. ติตฺถิยา หิ เอวํ วเทยฺยุํ "สมณสฺส โคตมสฺส สาวกา สตฺถริ ฐิเตเยว วิหาเร ปฏิชคฺคึสุ, ปรินิพฺพุเต ฉฑฺเฑสุํ, กุลานํ มหาธนปริจฺจาโค วินสฺสตี"ติ. เตสญฺจ วาทปริโมจนตฺถํ จินฺเตสุนฺติ วุตฺตํ โหติ. เอวํ จินฺตยิตฺวา จ ปน กติกวตฺตํ กรึสุ, ยํ สนฺธาย วุตฺตํ:-

"อถ โข เถรานํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ `ภควตา โข อาวุโส ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณํ วณฺณิตํ, หนฺท มยํ อาวุโส ปฐมํ มาสํ ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณํ กโรม, มชฺฌิมํ มาสํ สนฺนิปติตฺวา ธมฺมญฺจ วินยญฺจ สงฺคายิสฺสามา"ติ. ๓-

เต ทุติยทิวเส คนฺตฺวา ราชทฺวาเร อฏฺฐํสุ. ราชา อาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา "กึ ภนฺเต อาคตตฺถา"ติ อตฺตนา กตฺตพฺพกิจฺจํ ปุจฺฉิ. เถรา อฏฺฐารสมหาวิหาร- ปฏิสงฺขรณตฺถาย หตฺถกมฺมํ ปฏิเวเทสุํ. ราชา หตฺถกมฺมการเก มนุสฺเส อทาสิ. เถรา ปฐมํ มาสํ สพฺพวิหาเร ปฏิสงฺขราเปตฺวา รญฺโญ อาโรเจสุํ "นิฏฺฐิตํ มหาราช วิหารปฏิสงฺขรณํ, อิทานิ ธมฺมวินยสงฺคหํ กโรมา"ติ. สาธุ ภนฺเต วิสฺสฏฺฐา ๔- กโรถ, มยฺหํ อาณาจกฺกํ, ตุมฺหากญฺจ ธมฺมจกฺกํ โหตุ, อาณาเปถ ภนฺเต กึ กโรมีติ. สงฺคหํ กโรนฺตานํ ภิกฺขูนํ สนฺนิสชฺชฏฺฐานํ มหาราชาติ. กตฺถ กโรมิ ภนฺเตติ. เวภารปพฺพตปสฺเส สตฺตปณฺณิคุหาทฺวาเร ๕- กาตุํ ยุตฺตํ มหาราชาติ. "สาธุ ภนฺเต"ติ

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”