@๘ ม.มู. ๑๒/๗๙/๕๒ วตฺถูปมสุตฺต ๙ ที. มหา. ๑๐/๒๗๑/๑๗๐ มหาสุทสฺสนสุตฺต

@๑๐ วินย. มหา. ๔/๑๘๑/๑๙๘ อุโปสถกฺขนฺธก ปริโยสานภูตาติ จาตุมาสี. อิธ ปน จาตุมาสินีติ วุจฺจติ. มาสปุญฺญตาย อุตุปุณฺณตาย สํวจฺฉรปุณฺณตาย ปุณฺณา สมฺปุณฺณาติ ปุณฺณา. "มา"อิติ จนฺโท วุจฺจติ, โส เอตฺถ ปุณฺโณติ ปุณฺณมา. เอวํ ปุณฺณาย ปุณฺณมายาติ อิมสฺมึ ปททฺวเย จ อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

ราชามจฺจปริวุโตติ เอวรูปาย รชตฆฏวินิคฺคตาหิ ขีรธาราหิ โธวิย- มานทิสาภาคาย วิย รชตวิมานนิจฺฉริเตหิ ๑- มุตฺตาวลิสุมนกุสุมทามเสตทุกูลกุมุท- วิสเรหิ สมฺปริกิณฺณาย วิย จ จตุรุปกฺกิเลสวิมุตฺตปุณฺณจนฺทปฺปภาสมุทโยภาสิตาย รตฺติยา ราชามจฺเจหิ ปริวุโตติ อตฺโถ. อุปริปาสาทวรคโตติ ปาสาทวรสฺส อุปริ คโต. มหารเห สมุสฺสิตเสตจฺฉตฺเต กญฺจนาสเน ๒- นิสินฺโน โหติ. กสฺมา นิสินฺโน? นิทฺทาวิโนทนตฺถํ. อยํ หิ ราชา ปิตริ อุปกฺกนฺตทิวสโต ปฏฺฐาย "นิทฺทํ โอกฺกมิสฺ- สามี"ติ นิมฺมิลิตมตฺเตสุเยว ๓- อกฺขีสุ สตฺติสตอพฺภาหโต วิย ผนฺทมาโนเยว ๔- ปพุชฺฌิ. ๕- "กิเมตนฺ"ติ จ วุตฺเต "น กิญฺจี"ติ วทติ. เตนสฺส อมนาปา นิทฺทา, อิติ นิทฺทาวิโนทนตฺถํ นิสินฺโน. อปิจ ตสฺมึ ทิวเส นกฺขตฺตํ สํฆุฏฺฐํ โหติ, สพฺพ นครํ สุสิตฺตสมฺมฏฺฐํ ๖- วิปฺปกิณฺณวาลุกํ ปญฺจวณฺณกุสุมลาชปุณฺณฆฏปฏิมณฺฑิตฆรทฺวารํ สมุสฺสิตธชปฏากวิจิตฺรสมุชฺชลิตทีปมาลาลงฺกตสพฺพทิสาภาคํ วีถิสภาเคน รจฺฉาสภาเคน นกฺขตฺตกีฬํ อนุภวมาเนน มหาชเนน สมากิณฺณํ ๗- โหติ. อิติ นกฺขตฺตทิวสตายปิ นิสินฺโนติ วทนฺติ. เอวญฺจ ๘- วตฺวาปิ "ราชกุลสฺส นาม สทาปิ นกฺขตฺตเมว, นิทฺทาวิโนทนตฺถํเยว ปเนส นิสินฺโน"ติ สนฺนิฏฺฐานํ กตํ.

อุทานํ อุทาเนสีติ อุทาหรํ ๙- อุทาหริ. ยถา หิ ยํ เตลํ มานํ คเหตุํ น สกฺโกติ, วิสฺสนฺทิตฺวา คจฺฉติ, ตํ "อวเสโก"ติ วุจฺจติ. ยญฺจ ชลํ ตฬากํ คเหตุํ น สกฺโกติ, อชฺโฌตฺถริตฺวา คจฺฉติ, ตํ "โอโฆ"ติ วุจฺจติ, เอวเมว ยํ ปีติวจนํ หทยํ คเหตุํ น สกฺโกติ, อธิกํ หุตฺวา อนฺโต อสณฺฐหิตฺวา พหิ นิกฺขมติ, ตํ "อุทานนฺ"ติ วุจฺจติ, เอวรูปํ ปีติมยํ วจนํ นิจฺฉาเรสีติ อตฺโถ.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๒๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สามัญญผลสูตร”