อารกา ปริวชฺเชยฺย ภูติกาโม วิจกฺขโณติ.

ปกุธกจฺจายนวาทวณฺณนา

[๑๗๓] ปกุธวาเท อกฏาติ อกตา. อกฏวิธาติ อกตวิธานา. "เอวํ กโรหี"ติ เกนจิ การิตาปิ น โหนฺตีติ อตฺโถ. อนิมฺมิตาติ อิทฺธิยาปิ น นิมฺมิตา. อนิมฺมาตาติ อนิมฺมาปิตา, เกจิ "อนิมฺมาเปตพฺพา"ติ ๓- ปทํ วทนฺติ, ตํ เนว ปาลิยํ น อฏฺฐกถายํ ทิสฺสติ. วญฺฌาทิปทตฺตยํ วุตฺตตฺถเมว. น อิญฺชนฺตีติ เอสิกตฺถมฺโภ วิย ฐิตตฺตา น จลนฺติ. น วิปรีณมนฺตีติ ๔- ปกตึ น ชาหนฺติ. น อญฺญมญฺญํ พฺยาพาเธนฺตีติ น อญฺญมญฺญํ อุปหนนฺติ. นาลนฺติ น สมตฺถา. ปฐวีกาโยติ อาทีสุ ปฐวีเยว ปฐวีกาโย ปฐวีสมูโห วา. ตตฺถาติ เตสุ ชีวสตฺตเมสุ กาเยสุ. สตฺตนฺนํเยว กายานนฺติ ยถา มุคฺคราสิอาทีสุ ปหฏํ สตฺถํ มุคฺคาทีนํ อนฺตเรน ปวิสติ, เอวํ สตฺตนฺนํ กายานํ อนฺตเรน ฉิทฺเทน วิวเรน สตฺถํ ปวิสติ. ตตฺถ "อหํ อิมํ ชีวิตา โวโรเปมี"ติ เกวลํ สญฺญามตฺตเมว โหตีติ ทสฺเสติ.

นิคณฺฐนาฏปุตฺตวาทวณฺณนา

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๒๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สามัญญผลสูตร”