@๔ อภิ. วิภงฺค. ๓๕/๕๒๖/๓๐๒ ๕ อภิ. วิภงฺค. ๓๕/๕๒๗/๓๐๒ นาม. "จิมิลิกา จมฺมกฺขณฺโฑ ติณสนฺถาโร ปณฺณสนฺถาโร"ติ อิทํ สนฺถตเสนาสนํ นาม. "ยตฺถ วา ปน ภิกฺขู ปฏิกฺกมนฺตี"ติ อิทํ โอกาสเสนาสนํ นามาติ เอวํ จตุพฺพิธํ เสนาสนํ โหติ, ตํ สพฺพํ เสนาสนคฺคหเณน สงฺคหิตเมว.
อิทมสฺส ปน สกุณสทิสสฺส จาตุทฺทิสสฺส ภิกฺขุโน อนุจฺฉวิกํ. เสนาสนํ ทสฺเสนฺโต "อรญฺญํ รุกฺขมูลนฺ"ติ อาทิมาห. ตตฺถ อรญฺญนฺติ "นิกฺขมิตฺวา พหิ อินฺทขีลา, สพฺพเมตํ อรญฺญนฺ"ติ ๑- อิทํ ภิกฺขุนีนํ วเสน อาคตํ. "อารญฺญกนฺนาม เสนาสนํ ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมนฺ"ติ ๒- อิทมฺปน อิมสฺส ภิกฺขุโน อนุรูปํ. ตสฺส ลกฺขณํ วิสุทฺธิมคฺเค ธุตงฺคนิทฺเทเส วุตฺตํ. รุกฺขมูลนฺติ ยํ กิญฺจิ สนฺทจฺฉายํ ๓- วิวิตฺตํ รุกฺขมูลํ. ปพฺพตนฺติ เสลํ. ตตฺถ หิ อุทกโสณฺฑีสุ อุทกกิจฺจํ กตฺวา สีตาย รุกฺขจฺฉายาย นิสินฺนสฺส นานาทิสาสุ ขายมานาสุ สีเตน วาเตน วีชิยมานสฺส จิตฺตํ เอกคฺคํ โหติ. กนฺทรนฺติ กํ วุจฺจติ อุทกํ, เตน ทาริตํ, อุทเกน ภินฺนํ ปพฺพตปฺปเทสํ ยํ "นทีตุมฺพนฺ"ติปิ "นทีกุชชนฺ"ติปิ ๔- วทนฺติ. ตตฺถ หิ รชตปฏสทิสา ๕- วาลิกา โหนฺติ, มตฺถเก มณิวิตานํ วิย วนคหนํ มณิขนฺธสทิสํ อุทกํ สนฺทติ, เอวรูปํ กนฺทรํ โอรุยฺห ปานียํ ปิวิตฺวา คตฺตานิ สีตานิ ๖- กตฺวา วาลิกํ อุสฺสาเปตฺวา ปํสุกูลจีวรํ ปญฺญเปตฺวา นิสินฺนสฺส สมณธมฺมํ กโรโต จิตฺตํ เอกคฺคํ โหติ. คิริคุหนฺติ ทฺวินฺนํ ปพฺพตานํ อนฺตรํ, เอกสฺมึเยว วา อุมงฺคสทิสํ ๗- มหาวิวรํ. สุสานลกฺขณํ วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺตํ. วนปตฺถนฺติ คามนฺตํ อติกฺกมิตฺวา มนุสฺสานํ อนุปจารฏฺฐานํ, ยตฺถ น กสนฺติ น วปนฺติ, เตเนวาห "วนปตฺถนฺติ ทูรานเมตํ เสนาสนานํ อธิวจนนฺ"ติอาทิ. ๘- อพฺโภกาสนฺติ อจฺฉนฺนํ. อากงฺขมาโน ปเนตฺถ จีวรกุฏึ กตฺวา วสติ. ปลาสปุญฺชนฺติ ปลาสราสิ. มหาปลาสปุญฺชโต หิ ปลาสํ นิกฺกฑฺฒิตฺวา ปพฺภารเลณสทิเส อาลเย กโรนฺติ, คจฺฉคุมฺพาทีนํ หิ อุปริ ปลาสํ ปกฺขิปิตฺวา เหฏฺฐา นิสินฺนา สมณธมฺมํ กโรนฺติ. ตํ สนฺธาย ๙- วุตฺตํ.