ตสฺมึ จ สมเย อมฺหากํ โพธิสตฺโต พฺราหฺมณมหาสาลกุเล นิพฺพตฺติวา กปิลพฺราหฺมโณ นาม หุตฺวา นิกฺขมฺม อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา หิมวนฺตปสฺเส โปกฺขรณิยา ตีเร สากวนสณฺเฑ ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา วสติ. โส กิร ภุมฺมปาลํ ๒- นาม วิชฺชํ ชานาติ, ยาย อุทฺธํ อสีติหตฺเถ อากาเส, เหฏฺฐา จ ภูมิยํปิ คุณโทสํ ปสฺสติ. เอกสฺมึ ปเทเส ติณคุมฺพลตา ทกฺขิณาวฏฺฏา ปาจีนาภิมุขา ชายนฺติ. สีหพฺยคฺฆาทโย มิคสูกเร, สปฺปพิฬารา จ มณฺฑูกมูสิเก อนุพนฺธมานา ตํ ปเทสํ ปตฺวา น สกฺโกนฺติ เต อนุพนฺธิตุํ. อญฺญทตฺถุํ เตหิ สนฺตชฺชิตา

อถ เต กุมาเร นครวตฺถุํ ปริเยสมาเน อตฺตโน วสโนกาสํ อาคเต ทิสฺวา ปุจฺฉิตฺวา ตํ ปวตฺตึ ญตฺวา เตสุ อนุกมฺปํ ชเนตฺวา อโวจ "อิมสฺมึ ปณฺณสาลฏฺฐาเน มาปิตํ นครํ ชมฺพุทีเป อคฺคนครํ ภวิสฺสติ, เอตฺถ ชาตปุริเสสุ เอเกโก ๑- ปุริสสตํปิ ปุริสสหสฺสํปิ อภิภวิตุํ ๒- สกฺขิสฺสติ, เอตฺถ นครํ มาเปถ, ปณฺณสาลฏฺฐาเน รญฺโญ ฆรํ กโรถ. อิมสฺมึ หิ โอกาเส ฐตฺวา จณฺฑาลปุตฺโตปิ จกฺกวตฺติพเลน อติเสยฺโย"ติ. นนุ ภนฺเต อยฺยสฺส วสโนกาโสติ? มม วสโนกาโสติ มา จินฺตยิตฺถ, มยฺหํ เอกปสฺเส ปณฺณสาลํ กตฺวา นครํ มาเปตฺวา "กปิลวตฺถุนฺ"ติ นามํ กโรถาติ. เต ตถา กตฺวา ตตฺถ นิวาสํ กปฺเปสุํ.

อฏฺฐามจฺจา ๓- "อิเม ทารกา วยปฺปตฺตา, สเจ เนสํ ปิตา สนฺติเก ภเวยฺย, โส อาวาหวิวาหํ กเรยฺย, อิทานิ ปน อมฺหากํ ภาโร"ติ จินฺเตตฺวา กุมาเรหิ สทฺธึ มนฺตยึสุ. กุมารา "อมฺหากํ สทิสา ขตฺติยธีตโร นาม น ปสฺสาม, นาปิ ภคินีนํ สทิเส ขตฺติยกุมารเก, อสทิสสมฺปโยเค ๔- จ โน อุปฺปนฺนา ปุตฺตา มาติโต วา ปิติโต วา อปริสุทฺธา ชาติสมฺเภทํ ปาปุณิสฺสนฺติ, ตสฺมา มยํ ภคินีหิเยว สทฺธึ สํวาสํ โรเจมา"ติ. ๕- เต ชาติสมฺเภทภเยน เชฏฺฐภคินึ มาตุฏฺฐาเน ๖- ฐเปตฺวา อวเสสาหิ สํวาสํ กปฺเปสุํ.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัมพัฏฐสูตร”