[๒๗๓-๒๗๔] ทกฺขิณชนปทนฺติ ทกฺขิณาปโถติ ปากฏํ. คงฺคาย ทกฺขิณโต ปากฏชนปทํ. ๒- ตทา กิร ทกฺขิณาปเถ พหู พฺราหฺมณตาปสา โหนฺติ, โส ตตฺถ คนฺตฺวา เอกํ ตาปสํ วตฺตปฏิปตฺติยา อาราเธสิ. โส ตสฺส อุปการํ ทิสฺวา อาห "อมฺโภ ปุริส มนฺตนฺเต เทมิ, ยํ อิจฺฉสิ, ตํ มนฺตํ คณฺหาหี"ติ. โส อาห "น เม อาจริย อญฺเญน มนฺเตน กิจฺจํ อตฺถิ, ยสฺสานุภาเวน อาวุธํ นปฺปวตฺตติ, ๓- ตํ เม มนฺตํ เทหี"ติ. โส "ภทฺรํ โภ"ติ ตสฺส ธนุอคมนียํ อมฺพฏฺฐํ นาม วิชฺชํ อทาสิ, โส ตํ วิชฺชํ คเหตฺวา ตตฺเถว วีมํสิตฺวา "อิทานิ มม มโนรถํ ปูเรสฺสามี"ติ อิสิเวสํ คเหตฺวา โอกฺกากสฺส สนฺติกํ คโต. เตน วุตฺตํ "ทกฺขิณชนปทํ คนฺตฺวา พฺรหฺมมนฺเต อธิยิตฺวา ราชานํ โอกฺกากํ อุปสงฺกมิตฺวา"ติ.

เอตฺถ พฺรหฺมมนฺเตติ อานุภาวสมฺปนฺนตาย เสฏฺฐมนฺเต. โก เนวํ เร อยํ มยฺหํ ทาสิปุตฺโตติ โก นุ เอวํ อเร อยํ มม ทาสีปุตฺโต. โส ตํ ขุรปฺปนฺติ โส ราชา ตํ มาเรตุกามตาย สนฺนยฺหติ ๔- ตํ สรํ ตสฺส มนฺตานุภาเวน เนว ขิปิตุํ น อปเนตุํ สกฺขิ, ตาวเทว สกลสรีเร สญฺชาตเสโท ภเยน เวธมาโน อฏฺฐาสิ.

อมจฺจาติ มหามจฺจา. ปาริสชฺชาติ อิตเร ปริสาวจรา. ๕- เอตทโวจุนฺติ "ทณฺฑกิรญฺโญ ๖- กิสวจฺเฉ ตาปเส อปรทฺธสฺส อาวุธวุฏฺฐิยา สกลรฏฺฐํ วินฏฺฐํ, นาฬิเกโร ปญฺจสุ ตาปสสเตสุ อชฺชุโน จ องฺคีรเส อปรทฺโธ ปฐวึ ภินฺทิตฺวา นิรยํ ปวิฏฺโฐ"ติ จินฺตยนฺตา ภเยน เอตํ "โสตฺถิ ภทฺทนฺเต"ติ อาทิวจนํ อโวจุํ.

โสตฺถิ ภวิสฺสติ รญฺโญติ อิทํ วจนํ กโณฺห จิรํ ตุณฺหี หุตฺวา ตโต อเนกปฺปการํ ยาจิยมาโนว "ตุมฺหากํ รญฺญา มาทิสสฺส อิสิโน ขุรปฺปํ