[๒๗๕] อถโข ภควา "อยํ อมฺพฏฺโฐ `ขตฺติโยสฺมี'ติ สญฺญํ กโรติ, อตฺตโน อขตฺติยภาวํ น ชานาติ, หนฺท นํ ชานาเปสฺสามี"ติ ขตฺติยวํสํ ทสฺเสตุํ อุตฺตริ เทสนํ วฑฺเฒนฺโต "ตํ กึ มญฺญสิ อมฺพฏฺฐา"ติ อาทิมาห. ตตฺถ อิธาติ อิมสฺมึ โลเก. พฺราหฺมเณสูติ พฺราหฺมณานํ อนฺตเร. อาสนํ วา อุทกํ วาติ อคฺคาสนํ วา อคฺโคทกํ วา. สทฺเธติ มตเก อุทฺทิสฺส กตภตฺเต. ถาลิปาเกติ มงฺคลาทิภตฺเต. ยญฺเญติ ยญฺญภตฺเต. ปาหุเนติ ปาหุนกานํ กตภตฺเต, ปณฺณาการภตฺเต วา. อปินุสฺสาติ อปิ นุ อสฺส ขตฺติยปุตฺตสฺส. อาวฏํ วา อสฺส อนาวฏํ วาติ พฺราหฺมณกญฺญาสุ นิวารณํ ภเวยฺย วา โน วา, พฺราหฺมณทาริกํ ลเภยฺย วา น วา ลเภยฺยาติ อตฺโถ. อนุปปนฺโนติ ขตฺติยภาวํ อปฺปตฺโต, อปริสุทฺโธติ อตฺโถ.

[๒๗๖] อิตฺถิยา วา อิตฺถึ กริตฺวาติ อิตฺถิยา วา อิตฺถึ ปริเยสิตฺวา. กิสฺมิญฺจิเทว ปกรเณติ กิสฺมิญฺจิเทว โทเส พฺราหฺมณานํ อยุตฺเต อกตฺตพฺพกรเณ. ภสฺสปุเฏนาติ ภสฺมปุเฏฺน, สีเส ฉาริกํ โอกิริตฺวาติ อตฺโถ.

[๒๗๗] ชเนตสฺมินฺติ ชนตสฺมึ, ๑- ปชายาติ อตฺโถ. เย โคตฺตปฏิสาริโนติ เย ชเนตสฺมึ โคตฺตํ ปฏิสรนฺติ "อหํ โคตโม, อหํ กสฺสโป"ติ, เตสุ โลเก โคตฺตปฏิสารีสุ ขตฺติโย เสฏฺโฐ. อนุมตา มยาติ มม สพฺพญฺญุตญาเณน สทฺธึ สํสนฺทิตฺวา เทสิตา มยา อนุญฺญาตา.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัมพัฏฐสูตร”