เอหิ สฺวาคตวาทีติ เทวมนุสฺสปพฺพชิตคหฏฺเฐสุ ตํ ตํ อตฺตโน สนฺติกํ อาคตํ "เอหิ สฺวาคตนฺ"ติ เอวํ วทตีติ อตฺโถ. สขิโลติ ตตฺถ กตมํ สาขลฺยํ. "ยา สา วาจา เนฬา กณฺณสุขา"ติ ๑- อาทินา นเยน วุตฺตสาขเลฺยน สมนฺนาคโต, มุทุวจโนติ อตฺโถ. สมฺโมทโกติ ปฏิสนฺถารกุสโล, อาคตาคตานํ จตุนฺนํ ปริสานํ "กจฺจิ ภิกฺขเว ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียนฺ"ติ อาทินา นเยน สพฺพํ อทฺธานทรถํ วูปสเมนฺโต วิย ปฐมตรํ สมฺโมทนียํ กถํ กตฺตาติ อตฺโถ. อพฺภากุฏิโกติ ยถา เอกจฺเจ ปริสํ ปตฺวา ถทฺธมุขา สงฺกุฏิกมุขา โหนฺติ, น เอทิโส, ปริสทสฺสเนน ปนสฺส พาลาตปสมฺผสฺเสน วิย ปทุมํ มุขปทุมํ วิกสติ ปุณฺณจนฺทสสฺสิริกํ วิย โหติ. อุตฺตานมุโขติ ยถา เอกจฺเจ นิกฺกุชฺชิตมุขา วิย สมฺปตฺตาย ปริสาย น กิญฺจิ กเถนฺติ, อติทุลฺลภกถา โหนฺติ, น เอวรูโป. สมโณ ปน โคตโม สุลภกโถ. น ตสฺส สนฺติกํ อาคตาคตานํ "กสฺมา มยํ อิธาคตา"ติ วิปฺปฏิสาโร อุปฺปชฺชติ, ธมฺมํ ปน สุตฺวา อตฺตมนาว โหนฺตีติ ทสฺเสติ. ปุพฺพภาสีติ ภาสนฺโต จ ปฐมตรํ ภาสติ, ตญฺจ โข กาลยุตฺตํ ปมาณยุตฺตํ อตฺถสนฺนิสฺสิตเมว ภาสติ, น นิรตฺถกกถํ.

น ตสฺมึ คาเม วาติ ยตฺถ กิร ภควา ปฏิวสติ, ตตฺถ มเหสกฺขา เทวตา อารกฺขํ คณฺหนฺติ, ตา ๒- นิสฺสาย มนุสฺสานํ อุปทฺทโว น โหติ, ปํสุปิสาจาทโยเอว หิ มนุสฺเส วิเหเฐนฺติ, เต ตาสํ อานุภาเวน ทูรํ อปกฺกมนฺติ. อปิจ ภควโต เมตฺตาพเลนปิ น อมนุสฺสา มนุสฺเส วิเหเฐนฺติ.

สํฆีติอาทีสุ:- อนุสาสิตพฺโพ, สยํ วา อุปฺปาทิโต สํโฆ อสฺส อตฺถีติ สํฆี, ตาทิโส วสฺส คโณ อตฺถีติ คณี. ปุริมปทสฺเสว เววจนเมตํ. อาจารสิกฺขาปนวเสน คณสฺสาจริโยติ คณาจริโย. ปุถุติตฺถกรานนฺติ พหุนฺนํ ติตฺถกรานํ. ยถา วา ตถา วาติ เยน วา เตน วา. อเจลกาทิมตฺตเกนาปิ การเณน. สมุทาคจฺฉตีติ สมนฺตโต อุปคจฺฉติ อภิวฑฺฒติ.