[๓๔๒] ติสฺโส วิธา เทเสสีติ ตีณิ ฐปนานิ เทเสสิ. โส กิร จินฺเตสิ "ทานํ ททมานา นาม ติณฺณํ ฐานานํ อญฺญตรสฺมึ จลนฺติ, หนฺทาหํ อิมํ ราชานํ เตสุ ฐาเนสุ ปฐมตรญฺเญว นิจฺจลํ กโรมี"ติ. เตนสฺส ติสฺโส วิธา เทเสสีติ. โส โภโต รญฺโญติ อิทํ กรณตฺเถ สามิวจนํ. โภตา รญฺญาติ วา ปาโฐ. วิปฺปฏิสาโร น กรณีโยติ "โภคานํ วิคมเหตุโก ปจฺฉานุตาโป น กาตพฺโพ, ปุพฺพเจตนา ปน อจลา ปติฏฺฐเปตพฺพา, เอวํ หิ ทานํ มหปฺผลํ โหตี"ติ ทสฺเสติ. อิตเรสุปิ ทฺวีสุ ฐาเนสุ เอเสว นโย. มุญฺจนเจตนาปิ ๑- หิ ปจฺฉาสมนุสฺสรณเจตนาปิ ๒- นิจฺจลาว กาตพฺพา. ตถา อกโรนฺตสฺส ทานํ น มหปฺผลํ โหติ, นาปิ อุฬาเรสุ โภเคสุ จิตฺตํ นมติ, มหาโรรุวํ อุปปนฺนสฺส เสฏฺฐิคหปติโน ๓- วิย.

[๓๔๓] ทสหากาเรหีติ ทสหิ การเณหิ. ตสฺส กิร เอวํ อโหสิ "สจายํ ราชา ทุสฺสีเล ทิสฺวา `นสฺสติ วต เม ทานํ, ยสฺส เม เอวรูปา ทุสฺสีลา ภุญฺชนฺตี'ติ สีลวนฺเตสุปิ วิปฺปฏิสารํ อุปฺปาเทสฺสติ, ทานํ น มหปฺผลํ ภวิสฺสติ. วิปฺปฏิสาโร จ นาม ทายกานํ ปฏิคฺคาหกโตว อุปฺปชฺชติ, หนฺทสฺส ปฐมเมว ตํ วิปฺปฏิสารํ วิโนเทมี"ติ. ตสฺมา ทสหากาเรหิ อุปฺปชฺชิตุํ ๔- ยุตฺตํ ปฏิคฺคาหเกสุปิ วิปฺปฏิสารํ วิโนเทสีติ. เตสํเยว เตนาติ เตสํเยว เตน ปาเปน อนิฏฺโฐ วิปาโก ภวิสฺสติ, น อญฺเญสนฺติ ทสฺเสติ. ยชตํ ภวนฺติ เทตุ ภวํ. สชฺชตนฺติ วิสฺสชฺชตุ. อนฺตรนฺติ อพฺภนฺตรํ.

[๓๔๔] โสฬสหกาเรหิ จิตฺตํ สนฺทสฺเสสีติ อิธ พฺราหฺมโณ รญฺโญ มหาทานํ อนุโมทนํ นาม อารทฺโธ. ตตฺถ สนฺทสฺเสสีติ "อิทํ ทานํ ทาตา เอวรูปํ สมฺปตฺตึ ลภิสฺสตี"ติ ๕- ทสฺเสตฺวา ทสฺเสตฺวา กเถสิ. ๖- สมาทเปสีติ ตทตฺถํ สมาทเปตฺวา สมาทเปตฺวา กเถสิ. สมุตฺเตเชสีติ วิปฺปฏิสารวิโนทเนนสฺส จิตฺตํ โวทาเปสิ. สมฺปหํเสสีติ "สุนฺทรํ เต กตํ มหาราช ทานํ ททมาเนนา"ติ ถุตึ กตฺวา กเถสิ. วตฺตา ธมฺมโต นตฺถีติ ธมฺเมน สเมน การเณน วตฺตา นตฺถิ.

[๓๔๕] น รุกฺขา ฉิชฺชึสุ ยูปตฺถาย, น ทพฺภา ลูยึสุ ปริหึสตฺถายาติ ๗- เย ยูปนามเก มหาถมฺเภ อุสฺสาเปตฺวา "อสุกราชา อสุกามจฺโจ อสุกพฺราหฺมโณ เอวรูปํ นาม มหายาคํ ยชตี"ติ นามํ ลิขิตฺวา ฐเปนฺติ. ยานิ จ ทพฺภติณานิ ลายิตฺวา วนมาลาสงฺเขเปน ยญฺญสาลํ ปริกฺขิปนฺติ, ภูมิยํ วา ปตฺถรนฺติ, เตปิ น รุกฺขา ฉิชฺชึสุ น ทพฺภา ลูยึสุ. กึ ปน ภาโว วา อชาทโย วา หญฺญิสฺสนฺตีติ ทสฺเสติ. ทาสาติ อนฺโตเคหชาตทาสาทโย. เปสฺสาติ

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๖๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. กูฏทันตสูตร”