@๒-๒ ฉ.ม. อปฺปฏฺฐตรญฺจ มหปฺผลตรญฺจ เอวมุปริปิ อปฺปตฺถานิ อปฺปสมารมฺภานิ. ยสฺมา ปเนตฺถ ปฐมํ ฌานํ เอกํ กปฺปํ พฺรหฺมโลเก อายุํ เทติ. ทุติยํ อฏฺฐ กปฺเป. ตติยํ จตุสฏฺฐิ กปฺเป. จตุตฺถํ ปญฺจกปฺปสตานิ. ตเทวากาสานญฺจายตนาทิสมาปตฺติวเสน ภาวิตํ วีสติ จตฺตาลีสํ สฏฺฐิ จตุราสีติ จ กปฺปสหสฺสานิ อายุํ เทติ. ตสฺมา มหปฺผลตรญฺจ มหานิสํสตรญฺจ. นีวรณาทีนํ ปน ปจฺจนีกธมฺมานํ ๑- ปริจฺจตฺตตฺตา ตํ "ยญฺโญ"ติ ๒- เวทิตพฺพํ.

วิปสฺสนาญาณํปิ ยสฺมา จตุตฺถชฺฌานปริโยสาเนสุ คุเณสุ ปติฏฺฐาย นิพฺพตฺเตนฺโต น กิลมติ, ตสฺมา อปฺปตฺถํ อปฺปสมารมฺภํ, วิปสฺสนาสุขสทิสสฺส ปน สุขสฺส อภาวา มหปฺผลํ. ปจฺจนีกกิเลสปริจฺจาคโต ยญฺโญติ. มโนมยิทฺธิปิ ยสฺมา วิปสฺสนาญาเณ ปติฏฺฐาย นิพฺพตฺเตนฺโต น กิลมติ, ตสฺมา อปฺปตฺถา อปฺปสมารมฺภา อตฺตโน สทิสรูปนิมฺมานสมตฺถตาย มหปฺผลา, อตฺตโน ปจฺจนีกกิเลสปริจฺจาคโต ยญฺโญ. อิทฺธิวิธญาณาทีนิปิ ยสฺมา มโนมยญาณาทีสุ ปติฏฺฐาย นิพฺพตฺเตนฺโต น กิลมติ, ตสฺมา อปฺปตฺถานิ อปฺปสมารมฺภานิ, อตฺตโน อตฺตโน ปจฺจนีกกิเลสปฺปหานโต ยญฺโญ.

อิทฺธิวิธํ ปเนตฺถ นานาวิธวิกุพฺพนทสฺสนสมตฺถตาย, ทิพฺพโสตํ เทวมนุสฺสานํ สทฺทสวนสมตฺถตาย, เจโตปริยญาณํ ปเรสํ โสฬสวิธจิตฺตชานนสมตฺถตาย, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ อิจฺฉิติจฺฉิตฏฺฐานสมนุสฺสรณสมตฺถตาย, ทิพฺพจกฺขุ อิจฺฉิติจฺฉิตรูปทสฺสนสมตฺถตาย, อาสวกฺขยญาณํ อติปณีตโลกุตฺตรมคฺคสุขนิปฺผาทน- สมตฺถตาย มหปฺผลนฺติ เวทิตพฺพํ. ยสฺมา ปน อรหตฺตโต วิสิฏฺฐตโร อญฺโญ ยญฺโญ นาม นตฺถิ, ตสฺมา อรหตฺตนิกูเฏเนว เทสนํ สมาทเปนฺโต "อยํ โข พฺราหฺมณา"ติ อาทิมาห.