อริยอฏฺฐงฺคิกมคฺควณฺณนา

[๓๙๓] เอวํ สีหนาทํ นทิตฺวา ตสฺส สีหนาทสฺส อวิปรีตภาวาวโพธนตฺถํ "อตฺถิ กสฺสป มคฺโค"ติ อาทิมาห. ตตฺถ มคฺโคติ โลกุตุตรมคฺโค. ปฏิปทาติ ปุพฺพภาคปฏิปทา. กาลวาทีติ อาทีนิ พฺรหฺมชาเล วณฺณิตานิ. อิทานิ ตํ ทุวิธํปิ มคฺคญฺจ ปฏิปทญฺจ เอกโต กตฺวา เทเสนฺโต ๒- "อยเมว อริโย"ติ. อาทิมาห. อิทํ ปน สุตฺวา อเจโล จินฺเตสิ "สมโณ โคตโม `มยฺหํเยว มคฺโค จ ปฏิปทา จ อตฺถิ, อญฺเญสํ นตฺถี'ติ มญฺญติ, หนฺทสฺสาหํ อมฺหากํปิ มคฺคํ กเถมี"ติ. ตโต อเจลกปฏิปทํ กเถสิ. เตนาห "เอวํ วุตฺเต อเจโล กสฺสโป ภควนฺตํ เอตทโวจ อิเมปิ โข ฯเปฯ อุทโกโรหณานุโยคมนุยุตฺโต วิหรตี"ติ.

ตโปปกฺกมกถาวณฺณนา

[๓๙๔] ตตฺถ ตโปปกฺกมาติ ตปารมฺภา, ตโปกมฺมานีติ อตฺโถ. สามญฺญสงฺขาตาติ สมณกมฺมสงฺขาตา พฺรหฺมญฺญสงฺขาตาติ พฺราหฺมณกมฺมสงฺขาตา.