สญฺญาอตฺตกถาวณฺณนา

[๔๑๗] อิทานิ ปริพฺพาชโก ยถา นาม คามสูกโร คนฺโธทเกน นฺหาเปตฺวา คนฺเธหิ อนุลิมฺปิตฺวา มาลาทามํ ปิลนฺธิตฺวา สิริสยเน อาโรปิโตปิ สุขํ น วินฺทติ, เวเคน คูถฏฺฐานเมว คนฺตฺวา สุขํ วินฺทติ. เอวเมว ภควตา สณฺหสุขุมติลกฺขณพฺภาหตาย เทสนาย นฺหาปิตวิลิตฺตมณฺฑิโตปิ นิโรธกถาสิริสยนํ อาโรปิโตปิ ตตฺถ สุขํ อวินฺทนฺโต ๑- คูถฏฺฐานสทิสํ อตฺตโน ลทฺธึ คเหตฺวา ตเมว ปุจฺฉนฺโต "สญฺญา นุ โข ภนฺเต ปุริสสฺส อตฺตา"ติอาทิมาห. อถสฺสานุมตึ คเหตฺวา พฺยากาตุกาโม ภควา "กึ ปน ตฺวนฺ"ติอาทิมาห. ตโต โส "อรูปี อตฺตา"ติ เอวํลทฺธิโก สมาโนปิ "ภควา เทสนาย สุกุสโล, โส เม อาทิโตว ลทฺธึ มา วิทฺธํเสตู"ติ จินฺเตตฺวา อตฺตโน ลทฺธึ ปริหรนฺโต "โอฬาริกํ โข"ติอาทิมาห. อถสฺส ภควา ตตฺถ โทสํ ทสฺเสนฺโต "โอฬาริโก จ หิ เต"ติอาทิมาห. ตตฺถ เอวํ สนฺตนฺติ เอวํ สนฺเต. ภุมฺมตฺเถ หิ เอตํ อุปโยควจนํ. เอวํ สนฺตํ อตฺตานํ ปจฺจาคจฺฉโต เตติ ๒- อยํ วา เอตฺถ อตฺโถ. จตุนฺนญฺจ ขนฺธานํ เอกุปฺปาเทกนิโรธตฺตา กิญฺจาปิ ยา สญฺญา อุปฺปชฺชติ, สาว นิรุชฺฌติ. อปราปรํ อุปาทาย ปน "อญฺญา จ สญฺญา อุปฺปชฺชนฺติ, อญฺญา จ สญฺญา นิรุชฺฌนฺตี"ติ วุตฺตํ.

[๔๑๘-๔๒๐] อิทานิ อญฺญํ ลทฺธึ ทสฺเสนฺโต "มโนมยํ โข อหํ ภนฺเต"ติอาทีนิ ๓- วตฺวา ตตฺราปิ โทเส ทินฺเน ยถา นาม อุมฺมตฺตโก ยาวสฺส สญฺญา นปฺปติฏฺฐาติ, ตาว อญฺญํ คเหตฺวา อญฺญํ วิสฺสชฺเชติ, สญฺญาปติฏฺฐานกาเล ปน วตฺตพฺพเมว วทติ, เอวเมว อญฺญํ คเหตฺวา อญฺญํ วิสฺสชฺเชตฺวา อิทานิ